Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine, fol. [68]r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- ta 365. per 4. multiplicata sunt, quae prima
- saeratio est ut jam per 2. quoque (seu potius 20) multi
- ano
- elut passu
- moveri
- ut jam Rota 5. multiplicanda et 4. multiplicars collocentur sub
- rota additionis 10 ac proinde b et 2. sub 100. ac 3 et 1. sub
- seme
- 1000. Quo posito circumagatur Rota multiplicans 2: eo-
- dem tempore etiam 5. et 6 et 3. bis circumagentur, ets
- bis impingens in 10. (Notam additionis) decem decades; sex
- in 100 duodecim centurias, 3 in 1000 sex millenarios dabunt
- prodiburit 7300. quae jam ipsa illa circuma ctiones, priori
- Poducto 1460. addita sunt
- ac per 1. Cer potius 10 ) multiplicentur;
- et ergus tertia quoque operatio fiat promoveatur denuo
- Machina Multiplicationis f:Rotae scilicet Multiplicandae
- et Multiplicante simul manerntibus Rotis additionis:) locen.
- turque, 5. et 4. sub Rota 100, ac proinde 6 et 2. sub 1000
- Rota
- et 3 cum 1. sub 10000 Circumagatur rota 1. eodem
- tempore etiam Rota 3. 6. 5. semel circumagentur, ac proin-
- de tantundem unitatum, pempe 36500. cistulae additio
- num addent. Habebiturque productum in summa 45260
- Onnotandum hic est, commoditatis majoris causa
- Trochleas Rotis multiplicandis implantatas ita esse accommo-
- dandas, ut Rotae multiplicandae non possint non moveri motis
- Trochleis; possint vero trochleae non moveri motis licet Rotis.
- Ne dum circumagitur rota multiplicans una (v. g. 1.) rotasue
- multiplicandas omnes movet; rotam quoque multiplicante
- omnesv, 2. et 4) moveri necesse sit, quod augeret tantumi
- onus perturbaretque motum
- Notantum quoque nihilquidem referre, quo ordine collo-
- centur Rotae multiplicantes 1. 2. 4 etc. recte tamen
- Collocari Ordine Cyphrarum 1. 2. 3. 4.5. nihilominus enim in potestate
- manet, quam primo quam secundo loco circumagere velis.
- Ne pota multiplicans v. g. quae 9. repraesentat seu quae
- debet, fiat nimis magna
- es Pono
- impediri potest si Trochlea laat fiat tanto minor
- servata eadem proportiane inter Srochleam et otam multiplicantem.
- Se in otu Chordarum Trochlearumque sequatur aliqua
- tensione
- irregularitas possunt Chordarum loco catenulae ferreae adhiberi
- et in Grochlearum rotarumque circum ferentiis ubi catena.
- incumbere debet denticuli orichalcei singulis semper catenae
- annulis responfuri, infigiH
- Si Machinam admirabiliorem reddere vellemus, posset
- effici, ut necesse non sit circumagi ab homine rotas promo-
- verive machinam multiplicatoriam de operatione, in opera-
- tionem. rebus ab initio ita constitutis, ut omnia sponte
- machinae fluant. Verum haec machinam redderent ut
- su tuosiorem, et magis implicatam, ita ad usum fortasse
- nihilo meliorem.
- Restat ut de RATIO NE DIVISIONIS
- in machina perficiendae dicamus, quam quidem sine omni
- proesus animi Cabore, sola machina in numeris magnis
- nemo temere opinor, perfeceris. Sed quicquid tamen laboris
- in nostra residuum esse non potest venire in comparationem
- inextricabilis illius labypinthi divisionis communis, quo nihil
- in magnis numeris taediosius, nihil fallacius cogitari potest
- cce erga Rationem Dividendi. Esto numerus
- +52 60. dividendus per 124. Incise ut in vulgari
- cum antea fuerint sub
- aut possent chordarum loco, dentes tum in
- tum Rotis multiplicantibus affigi, ita ut
- rota multiplicantis, dentes Trochlea
- attrigerent
Cite
Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine, fol. [68]r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00066559:0131?run=39