Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 9, fol. -

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. quantitates comparabiles, ut scilicet fpropartio quaedam
  2. propetio definiri etiam possit qua proportione una alia
  3. sit major. ita angulus rectili ita ut exhiberi possint duae recta
  4. dnaeve aliae quantitates similes sibi, quae ita se habeant invicem,
  5. ut duae quantitates comparabiles. Atque ita ut continuo tran
  6. situ ex una recta minore ad majorem transitur per
  7. quamvis rectam mediam, ita necesse est etiam transiri per quasli
  8. alique mobo
  9. tet quantitates exquisite comparabiles. Atque itu anguli
  10. AB
  11. rectilinei se habent inter se dum continuo motu rectae Bd
  12. circa B formantur, D veniente ab A et per 3d, ED, 1d, etc. tender
  13. te in C. Unde patet angulum contactus cum hac
  14. formatione nihil habere commune, nec communia utriusque
  15. nempe rectilinei et contactus, elementa intelligi posse
  16. Angalus enim contactus continue crescit, aucto circulo EBH
  17. aut angulorum contactus Mathematicus ergo dicet quide
  18. accuratius locuturus dicet quidem angulum contactus alium alio
  19. esse majorem, et cadere intra rectilineum; sed non dicet end
  20. minorem esse rectilineo, aut partem ejus facere; quia non possunt
  21. comparari. prorsus ut non dicet rectam esse minorem
  22. imo
  23. sasterficie, rectam cadere intra superficiem, itaq ut recta
  24. quantumvis linea quantumvis longam semper ita involvi ac
  25. complicari posse, ut cadere queat intra superficiem quantum vis
  26. parvam; non ideo tamen di nisi laxo illo sensu, quo Euclis
  27. inognam
  28. usus est, dicere audebit, lineam quantumvis longam esse mino
  29. rem superficie quantumvis parva. neque enim putabit conde
  30. comparari possunt. Alioqui incidemus in eandem, cum Euclide
  31. difficultatem. Nam Bonamus enim circulum continue der Nam
  32. Si linea est minor superficie, utque erit utique circulus continue
  33. decrescens mediaque inter superficim et punctum, itaque circulus
  34. continue decrescens donec in punctum evanescat raligbi
  35. aliquando fiet puncto lineae aequalis quod est absurdum
  36. Friangulum map, augeri adjecta recta
  37. Similiter si quis alaren
  38. dera seu latitudinetar et
  39. neque
  40. enim poterit assignari triangulum aliud majus
  41. PQ. falletur,
  42. quidem ipso MN p, minus autem ipsa M ipsa figura MN p q
  43. aut ei aequale. Et si detur triangulum majus ipso triangulo MNp,
  44. c ipsaque figura MNpq, quod continue decrescat, donec aequetur
  45. triangulo MNp, id nunquam transibit per aequale ipsi MNp.
  46. cum tamen per omnia intermedia iranseat a majore quam
  47. M N Pq ad minus nempe MNP tra per omnia intermedia
  48. transin dici deberet, si adeaque et per aequale, si secundum
  49. exquisidam aestimandi cationem esset MNpB minus
  50. quam MAZ MN PZ, dicendum ergo haec duo inter se non
  51. magis differre, quam angulus EBC differt a recto ABC
  52. Ex his patet magnitudines comparabiles sese ita habere
  53. Ivicem a ac duas rectas, ant duas alias quantitates
  54. similes inter se ac proinde duar mnia homigensa duas
  55. quantitates homogeneas transformando sibi posse reddi
  56. similes. ita curva rectae homogenea est, quoniam in rectam
  57. extendi pitest,
  58. Scientia Mathematica Generalis agit de Quan-
  59. titate in universum seu de ratione aestimandi; quae locum
  60. habet non tantum in doctrinis quae vulgo Matheseos, purae aut
  61. in et partes locum habent
  62. e
  63. mistae vocantur, sed etiam ubicunque magus mnus aut aequale
  64. locum habent aliaque aliis majora vel minora, aut aequalia
  65. dicuntur. Itaque M c Quod fit in numoris, siguris,
  66. motibus; sive per se sive in materia certa, qualitatibusque
  67. lla spectentur, aut ad certos fine adhibentur. ita
  68. motibus Ut in Astris, in luce et sono, in usu aedificiorum,
  69. extra
  70. nnetiam ab
  71. navigationis, belli. Et ubicunque partes non daebentus non sunt
  72. ut in virie
  73. s
  74. prabet essectus.
  75. loris 1
  76. teusjone
  77. sunt eti aestimatione
  78. nam ut pev
  79. sum, quin
  80. e
  81. +
  82. a
  83. stu
  84. Aus
  85. quas
  86. pacisque artium
  87. ai non in seipsis certe
  88. in essectobus discretas cognosi pe
  89. velut gradus realitatis id est gradibus realitatis. Praeterea in Ludis ad delectationem sive exercitiis
  90. n inventis,
  91. dominatur ubique Mathesis; U magnum operae pretium facturis sit s sit
  92. qui esset qui pariter et usum Matheseos in illis, qu et vicissim
  93. a
  94. in
  95. potius est usum ipsorum ad mathesin illustrandam, augendamque pro dignitate explicaret.
  96. adeo
  97. dignitate illustraret, cum homines nus quam magis quam in nugis
  98. eris ingeniosi deprehendantur, unde adnceria plurimum profici potest, usque ut pulcha multa enventa
  99. velut acum nc sclopetum ventaneum, et ut arbitro directio e hagnetis puerorum lusibus debeamus
  100. est
  101. Qvantitas in universum noscitur, cum limites rei determinantur,
  102. estur, ut intelligatur, qutunc quidem
  103. ereode inest eat quode g prima Philosophia, Deocreaturisque communis
  104. ut intlligitur quid intra extrave eam sit. Unde intelligitur essetata nostra han Protomathe mlles
  105. ut constet
  106. esse communem quandam quandam scientam creaturarum, quae in eo
  107. a Deo distant quod limitantr ti limitibus circumcribuntur. Porro minus censetar ipsum BR
  108. quod intra rem est, aut rei huce t, congruere huic ostendi ostendi potest.
  109. congruere
  110. potest, id minues. Itaque si res sit intu intra ipsam existente conguer
  111. ostendi potest, id minus (id minus (hor est quod ae porro
  112. quod intra rem est, si tale sit ut auferri addive possisi dicetur
  113. pars censetr per se possit de addi subtrahire animo addito
  114. per se ad ablatum non minus, quam id qua nosista subsistere intelligatur,
  115. pars appellatur, et res totum. E cum aequalia sint quae congrua
  116. ostendi possunt, sive jam congruant, sive partium mutata dispositione talia
  117. facta ut sie facta intelligi queant; mo hinc jam majora
  118. majus est quod minus est quod alterius, nem pe majoris) parti aequale
  119. est.
  120. Unde demo axioma hbe quod totum est majus parte. Nam pars parti
  121. Totius parti aequalis est, nempe sibi, quod autem parti aequale est totominus est, ex defini
  122. Ergo pars toto minor est (per axioma identicum) quod autem parti aequale totius aequale
  123. est, id toto minus est (per definitionem minoris) Ergo pars toto minor est.
  124. Verum sciendum est, duplicem esse Quantitatem posse eo
  125. duos esse aestimationis quantitatisque gradus, unum vagum, alterum
  126. imperfectum cum aliquid altero majus minusque dicit test alterum
  127. exquisitum, cum quanto sit majus, ratioque ipsa magnitudin qua dese
  128. indilee sive qua se se invicem proportione habeant, obtineri potest.
  129. Quod discrimen adeo deparansi et sint aliqua, quae exhib in quibus
  130. ex quisita aestimandi ratio locum habere nequit, ut si partim rebus
  131. qua quod fit tum in vagis nostris notionibus, tum et in rebus heterogeneis.
  132. Tales vasae notiones sunt, quibus applicabant veteres sophisma quod voteres Acervum vocabant.
  133. vocabant Acervum. Demeunum, demeetiam
  134. intingen
  135. dem
  136. deme unum deme etiam unum
  137. dum cadat elusus ratione ruentis, acervi
  138. ita negabant er posse, ut quisquam unquam fiat calvus; nam quaerebo
  139. poredem quit pe vuto atas aericaim a de sateremape
  140. st exquisivilis aestimens
  141. tractionem
  142. nites ipsi
  143. itaque lin
  144. inea, su
  145. in corpore
  146. ut punctum
  147. ficies fes
  148. + Et haec nomina tum
  149. u magis proprie
  150. usurpantur, cum
  151. sim sun similia
  152. inter
  153. lato
  154. teque enim
  155. cirpori
  156. etrahisum
  157. perficies
  158. sela re
  159. punctum
  160. latiffinio ilo sensu potist
  161. jam exposito
  162. aut dives

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 9, fol. - . Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00067968:0004?run=39