Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 20, fol. 2r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.

The machine reads it as

1. potentia Asiam atque Africam complexi sine aemulis floruere; et non ante barbaris
2. quam redux ab Exilio Geometria, etiam Aichitecturam et pictoriam, et statu
3. in occisente,
4. daxit..
5. Astronomia autem quid nisi sphaericae applicatio est ad Mundum; et motuum compositiones,eseros
6. et planctariae Hypotheses Geometrica ratiocinia sunt, quo motus astrorum calculo subjicerentur qua ejo trigonometria
7. mirabilius, cqu nfidenibus adonovet, aut potius coelum ad nos dedunt
8. uijus admiruntos npnemo hendesecapriat
9. indoctus ulunque es ip, utcunque summo ingenior puoditus intelligat. quis enim ustic persondeat ioli indo
10. ule ex duabus rationibus uino tantum latere cognitoi et quid quorum in tervallum sit notum
11. Tampuom mensurari
12. dati intervalli aut Judis, Tolumbum ex Epheriridibus potius quam velisti instrictu, Eclipsim praedixisse. Certum
13. inaS et si
14. est solam fuisse Geometriam AAstronomiae habitu indutam, quae Christians aditum aperuis
15. Martinio credimus, nihil magis affecerat ingeniosos quosdam Mandarinos, quam inviolabilisometricoru
16. quoundam theorematum certitudo quae apud Societatis resu paties dilicerant. Quid navigatoriam scientiam
17. et velificatoriam artem memorem, perpeluum extratium Geometriae cujusdam non scriptae Limenereutca
18. longius fartasse provecta esset, quam quidam sperant, si praesidiis Geometrie, quantum licet, uteremum, hoc
19. enim unius Geometriae officium est, quae exdatis duci possint docere: onit osten enim quaenam probbmata
20. determinata sint, et sita quid sit ex ipsis n indeterinalis aliquid eliciat certum; locum scilicet, curque omnia puncta
21. perfecta cribeni
22. salisfacian. Quo fit ut datis binis solutionibus imperfectis inter se diversis,
23. quaesitum invenintur. Quanti hoc sit, sciun intelligentes, Est hoc veterum
24. artificium ipsa Algebra mirabilius,
25. Mihi certe semper ita visum est, jam notum veleribus artificium, der ocis
26. Quid p pulchiue ant utilius Hydrostatica
27. inter humanae subticitatis summa specimina censeri debere
28. Archimedis, quam aTorricelli et Pascalius tantis accessionibus auxere. Circa Sneutiatice autem et
29. Balistica Heroni Gerickius nostas Machiralingebgiae antor primus, et qui fertilis ingenii felicitate nulli
30. facile cesserit, celeberrimus hoylius ratiocinia vere Geometrica, ac ape irrae fragabiles demonstrationes dedere.
31. Quod ipsi nobis supra objeceramus Telescopium hominis plebesi mathematica indocti opus esse, non aeque certum
32. est, ac quidam putant. Certe Metius ille quem Cartesius memorat, in spre optica speculisque ac lentibys i
33. conficiendis erat diu versatus, ut credibile sit radiorum naturam et cpticas demonstrationes intellexisse Sed
34. aliud habeo quod de hoc negotio dicam vel ideo memorabile quod a paucis video adverti. Kepterus in Existola
35. ad Galileum, qua Nuntio sidereo espontur
36. haec narrat, Audolphum imperatorem, Mincipem ut
37. et constat his studiis at mire delectatm jam dudum antequam de Telesceopio quicquam auditum esset
38. est endisse sibi compototonem Mactinae duobus vitris instructae, inter Portae collectanea repertam obscuriuscule
39. cescriptionem
40. traditam; hanc A s oblter considerasse, et sol i eruditiom fastidio, quoties aliena, et sufpecta
41. trisd
42. inventa offeruntur, statim rejectuse: nunc vero H imperatori poenas dare temeritatis
43. in lucem, aliisque exemplo esse posse, ut de rebus a quocunque venicalitu aequius et matuius judicent. Quae
44. si vera esse crdium uti certe. Quae cum ita sint, om petuit Telescopiamesse foetum optici, rationalis,
45. yp in torem
46. sed cujus s labori, ut solet, fortura non esponoie: uno
47. ex quo nihil amplius speraret, nihil vetat aequi u primi consilii rationem aeque in primi executoris ac portae
48. manus venisse. (erte ptaPorta abla decimo octavo aetatis anno se devoverat conquisitioni arcanorum,
49. porro Microscopium, quantum intelligere
50. Omni librorum genere lustrato, itineribusque susceptis,
51. totur inventum est summicartificis Corneli Drebelii Alernariensis. Et P. Artonius Rheita Capuoinue binutos
52. satis ergo vindicasse videbor, frus industriam Geometrarum, ubi
53. . Sates vindicesse mibi vide.
54. unum p Chrenometron adjecero. Mirum est homines ad Gull omnlium hominum oculos ad Galilaum usque
55. usque adeo cuisse aECo EF∞HFBS, ut de vitration oscillationum pendulo ilochronisime oscillationum
56. penduli, qo nihil frequentius oculis obsero obversitur, ne partur quidem nihil sispirarentur. Galilaeum
57. autem non conjectura quadam levi sed nalionati inductum, sed ruhionali via progrissum mirabile usque adeo de
58. arcanum detexi produxisse, patet ex illa quam tenuit, inquirendi ratione. Scilicet a Mota uniformi et uniformiter
59. accelerato ors, arcana descensus gravium aperuit primus; cq quae cum ad planoss inclinato applicuisset,
60. ingeniosissime pervenit, ad praeclarum illud theorema, quod chordis aquotcunque intra circulum descriptis et ductis
61. i quos desmiberent abo
62. 2
63. imo concurrentibus; descepsus a circumferentia circuli ad punctum imq
64. Unde sequelatur cum sillationes pendulorum exiguae essen, o escensum in
65. ad idem punctum min
66. corda, a descensu in ipsa circumferentiae sensibilito non differre. Hnc usquerem produxit Galilaeque, duoque pst
67. cordam quam libet, socuronus
68. posseritati absolvenda reliquit, applicationem senduli ad Horologium, quo numerandi abesset labor, et inventionem
69. ordirun Aoinem
70. otenda evolutam pan led
71. pendulo
72. lineae curvae, cujus evolytione idem qui alia rursus curva describeret i
73. unc vero hucam
74. proprietatem haberet, quod arcus circuli, praestare non posset.
75. uo atterum combinatorii, alterum Geometrici ingenii erat
76. et evolutione descriptam esse Cycloeie
77. utrumque polcherrime absolot jugeni ac mea sententia, si nihil aliud anquam egisset, mericit immortalitatem.
78. Satis experientia confirmasse videor utm Geometriae profuntions in nonperfunctoriio profundioris, nunc panc
79. usum envita.
80. ratilitatem, ne quis sibi persuadeat Trigonometriam aut Simuum canonem ad egregia praestanda suffecere. Iltu ad a
81. Sane Elateria, non est dubilum, Elaters, et sonos, et sipsas Musicae interiom Musices Geometricis legibus
82. tor
83. igere possit
84. liquidorum
85. caetera alementa jam patiuntur, legum pibtet Mechanicarum. Multa restant dicenda dis
86. quae non nisi Geometram expectan; et primum atque intimum Motus ercanum videtur exx uno theoremate
87. contoneri quod cion nisi Geometria demonstret priumque unica naturia Lex naturae arcanumque motus, ometrica
88. theoremata sunt, et si quis compositas nonnihil machinas suscipiet, quarti aestimabit vires machinae
89. Sed et in solidis detrimenta quae machinae a frictione patiuntur aestimationem merentur diligentem, et de variis materiis
90. quae ubi absoluta erunt, a uin nostra erit perfectum de machinarum vi judicium in nostra potestate erit: nunc enim
91. illud saltem possumus, ne nimium promittamus; tunc licebit machinas calculo subjicerenstar numerorum, ubi primum
92. exphrimenta quaedam fundamentalia ailigenter capta eunt. Porro iservavi n sun anata
93. H mathematicis enim ieps
94. non inepti sunt etiam
95. nron literarum
96. H aliaque quae vulgo
97. exprientiae comnitiruntur

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 20, fol. 2r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00067982:0003?run=39