Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 24, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. De Ratione et Proportione
  2. Raec diumu varum es ferma compurtionis
  3. Qui duorum
  4. Duarum rerum Ratio inter se habebitur habita
  5. forma comparationis earum, secundum quantitatem et contra
  6. quantitates
  7. Nae Hinc etsi ambarsint incognitae, potest
  8. tamen ratio earum esse cognita, quondam diverse
  9. quantitates, possunt habere eandem formam
  10. comparationis, ut si licet enim ignorem
  11. exempli causa, quot sint nasi aut quot sint oculi
  12. atorum
  13. in hac civitate, scio tamen numerum oculorum bis
  14. repeti pose repetendum esse ut fiat numerus
  15. nasorum.
  16. Ratio est modus cognoscendi num quantitatem
  17. et si a sit 8 b fore minorem quam 5. et ita porro rei unius ex cognita quantitate rer alterius
  18. homegeneae salius, et prior quidem dicitur
  19. Data re una dataque ens comparatione
  20. cum alia, co altera datur altera, sile
  21. compunatio est modus inveniendi rem unam
  22. ex alia homogenea uantitatem
  23. Comparare duas res, est quaerere modum
  24. inveniendi quantitatem unius ex data sola
  25. quantitate alterius Hic enim finis est comparationis duarum rerum
  26. ut postea sufficiat saltem unam in promto habere,
  27. et ratinos comparationis meminisse; ita seusu unius
  28. et memoria alterius tantum efficimus, quantum sensu
  29. utriusque minoris autem constat memoria quam seusus, quia memoria etiam absentium est
  30. itaque rationem habare est habere duarum rerum inter
  31. se habere, idem est quod habere modum cognoscendi unam
  32. ex data altera sola. Equidem si summam duarum
  33. quantitatum sciamus, vel etiam differentiam, etiam
  34. unam ex alia cognita invenimus sed non sola
  35. tria enim occurrunt homogenea, duae scilicet quantitates, viglineae
  36. et earum summa (vel differentia) Ac et eorum duas nossere
  37. necesse est ad inveniendam tertiam. In ratione vero
  38. solummodo unam noscere opus est, ad inveniendam
  39. alteram. Ratio enim ipsa non est homogeneum
  40. qnon cust aliquid homogeneum rebus ipsis quarum
  41. ratio est ratio enim Ratio enim ipsa quam
  42. praeterea nosse oportet non est linea, itaque
  43. si cognoscatur linea , et praeterea ratio ejus ad lineam
  44. quinquies sumtam seu 5 pollices, alterat per mensuram per sumtam EF, (ut si sciatur u esse duslam ipsius a,) scietur
  45. etiam ipsa E.
  46. Quaeritur jam quomodo du quali duas quantitates
  47. quantitates, quas nunc habemus praesentes, ita possimus
  48. comparare, ut postea sufficiat alterani solam praesentem
  49. habere, et modi comparationis ad alteram quoque cognoscendam
  50. meminisse. Hoc fiet dupliciter, vel nulla nova quantitate
  51. homogenea assumta, vel assumta quidem nova ad com–
  52. parationem neglecta tamen postquam absoluta
  53. est comparatio. Prior quidem mod Quando nulla
  54. nova quantitas assumitur tunc comparatio duarum
  55. quantitatum fit, si consideremus unam esse minorem
  56. altera, vel ambas esse aequales. Si ambae sunt
  57. aequales, nihil ultra quaeritur modus enim inventus est
  58. habendi unam habita altera. si sunt inaequales,
  59. iic minci aquatio est parti majoris, fex esi ntine nasuras e miris

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 24, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00067986:0001?run=39