Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 4, 11, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Ut Praeceptorum praxis appareat vunos modos x 3 Divisio est Subtractioaequalium ut autem in Multialicatione
  2. aato numero rerum repetendatum et repetitionum quaeritur
  3. umerus rerum in universum, seu factus. ita in multiplicati
  4. a divi
  5. divisione dato facto sive numero recum, quaeritur numerus
  6. repetitionum alterius rei seu divisoris, is numerus dicitur
  7. ers
  8. tt tres nummi (unltiplicandus
  9. siu repetendus) bis (anltiplicator seu nomeus repetitionum sumti
  10. daut 6 (numerum productum.) In divisione vero ipsius 6
  11. per 3, quaeritur quoties tres is qui antea erat productus
  12. hunc iterum est resolvendus, id est quaeritur quoties exter tribus
  13. nummis repetitis factus sit; et respondetur esse bis repetitos
  14. ac proinde tres nummos in sex nummis bis contineri
  15. adeoque bis a sex nummis, subtrahi posse. Is ergo
  16. de loco binar
  17. numem repetitionum qui in multiplicatione est datus,
  18. hoclao ternarius
  19. in divisiore est quaesitus et dicitur quotiens. Nunemus vero reperite subtratendo dicitur divisor. Idem est s
  20. exd
  21. ut 23 aequ. 6. A E aequ. 2.
  22. (35)
  23. bC aecof Ergo 3 aquie
  24. sagub
  25. be c vel be aub. item b. rc vel bc aequ. b.
  26. ares multialicetur v
  27. id est muttiplicatio et di si Aliquidu
  28. di simul et dividatur per eade nomerum multiplicatio
  29. et divisio se muluo tollent, manebitque res prjor. Sive Exempligratia inlitenis bcagu. f. 1rgo Z aqui c. vel 3 agu, b. 6
  30. tertia pars tripli est simplum. Hinc est b. bet. itaque quibis multiplicatione productus, ut bca, siebo
  31. (sive 235)sive 625 sive 2215 sexf vel
  32. Hinc dime Ut multiplicatio auget, ita divisio minuit
  33. dimensiones; iB ita b est unius tantum dimensioms.
  34. Nam b erit aqu. b ergo est un (per praecedentem) ergo
  35. est unius dimensionis at b et c quoad dimensionem
  36. non differunt posito aubo esse quanditates inter se
  37. comparabiles seu homogeneas. Ergo nihil refert bc
  38. quoad num erum dimensionum, utrum dividatur
  39. Hinc Lsst b. est aequo et b est aqu b. et
  40. 3stu aq. b. et
  41. Huc b aequ. b aequ. aequ. b exc. item aqu. b
  42. Luy (Per artic. 18 et 35)
  43. exempligratia Zaq2 seu 64 aequ 4s 2
  44. aequ 2 aequ. 2 pe seu 3= aequ. 4 (per 1B et 35)
  45. Eodem modo E C aequ C seu c b et C b equ cb seu cb
  46. et Cb aequ cb. etc. itaque quando divitor in dividendo b, in dividendo ut cb
  47. continetur tunc destruitur, et invenitur quotiens cb simplicior
  48. dividendo cb. Hinc 6 aequ. 2. quia B aequ. bc aequ b.
  49. Et utile erit percurrere nonvullos numeros exacte divisibiles
  50. per alios Omnes numeri dividi poss
  51. BD b aequ. 1. 3 seu omnis numeras per scipsum divisus quotientem
  52. C3 aequ. 1
  53. exhibet unitatem; Nam omnis numerus non nisi somel a se ipso subtrahi potest. constat
  54. L, b aqu. b. exam b aqu 12 b. (per 22). Ergo b aequ. 1b (37)
  55. per axiima generale quod aequalia eodem mobo tractata exhibent
  56. uti
  57. aequalia.) jam 12 b aequ 1. (quia n b se mnino tollunt (per 35) per. 35
  58. duo se mutuo tollunt) Ergo aequ1. Idem aliter quantitatum
  59. qu B et 1. aequemultipla per b nempe b (factum sive b b
  60. ex B in b perempe bb et 12b (id est b per 35) et 12b
  61. (id est b ( per 22) aequalia sunt. Ergo (per 29)se
  62. (per 29 conversam) ipsae quantitates sunt aequales.
  63. (3) B aequ. b. seu unitas n dividindo non mutat. Unitus enim
  64. sive quilibet anem dividi. Nam aequ b1 e b (per 22)
  65. et b2 1 aequ b (per 35).
  66. aequ. 6. Nam = aequ. (qua d aque
  67. (per 35).
  68. quos factores
  69. ha loco
  70. articulus 38 et 39 ita conjungi possunt breviterque probari
  71. baqu b et seti cusut ons in intep iniore proartus n b. i hiletresteus ibjpro, taei cur lerure uo est
  72. binarius ter sit subtratendus adqe divisor, id est subtraherdus
  73. quoties fieri potest, et reet reperietur ipsum
  74. ter subtrahi posse: Hiac patet etiam divisione dividen
  75. dum divici in tot aequales partes, quot sunt in divisor
  76. unitates. Ut sex dividitur per 3, in tres, binarios
  77. dividitur in duos ternarios. Quemadmodumm multiplicat
  78. one productus sex; componitur ex aequalibus partibus nempe
  79. tribus binaliis vel duobus ternariis. Itaque uti
  80. 23 vel 2. 3 aequ. 6. Ita B 2 vel aequ Z. et 653 vel e aequ.
  81. partes aequales nempe tres binarios. Et sex per 2
  82. Fe (sive 645) i vel lL (103) velune s
  83. vel l+ C b (sire 15C2) eosdem habet divisore
  84. quot factores nempe prime mulo 30, il divigus
  85. potest per 2. et 3 et
  86. 2 et 3 per 6best
  87. juagendo 2 et 5 per 30ie vel be; jungendo
  88. et 5 per 15 vel 1+ e vel ce pateretiamphine
  89. B divitorem divisoris bc esse et divisore
  90. (36) Itaque hioc mobus iuvestis audi omnes divisores alicuu
  91. numer exempli gatia 360,
  92. exprimatur per
  93. meros patit etiam hinc dii quotientem et
  94. divisorem reciprocari seu ex quotiente
  95. fieri posse divisorem et tunc exdivisore fieri
  96. quotientem B E aequ 3. et a
  97. item divisorem divisoris esse divis
  98. dividendi, ut b est divisor ipsius
  99. bC Hinc et divisor quotiento
  100. est divisor divisoris dividendi
  101. quia quotiens est divisor
  102. 136, 3 af2
  103. jam 12. dividi potest per 4
  104. ergo et 36. quia. 36
  105. dividi potest per 12. et 12 per
  106. Nam e aequ. ol (pruait. 25)
  107. aqui Nam e aequ ab (per artic. 25)
  108. Ego e et aquote ic. 38
  109. idem calculo ita
  110. par artic. 25.) et ob aequ 0 per artic 35.
  111. Hiac 0 dividi potest pr 21t per 3, et 1.
  112. nam dimidium nihil est nihil. et tertia par
  113. nihili est nihil. Itaque o est par, et
  114. est ternalis, et quaternalis, et quinalis
  115. et ita porro.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 4, 11, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068008:0007?run=73