Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 4, 16, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. 5. Januar. 1694
  2. de condendis Tabulis Algebraicis, et de Lege divisionum
  3. Tattularune Alo
  4. Tabulas Algebraicas condendas saepe cogitavi, quemadmodum Arithmeticas
  5. Sed algebraicae debent esse generales
  6. habemus, quarum duplex erit usus, unus ut quousque frad porrigitur Tabula
  7. sed simplici substitutione
  8. non amplius calculo prolixo sit opus in exemplis speliatibus; alter ut detegatur lex progrediendi.
  9. Porro Additionum et Subtractionum Tabulas condere non admodum refert; nam ubi addenda concordant
  10. inter se, res redit ad additiones unitatum prodeuntque Numeri ex Arithmesica communi. Ubi vero
  11. addenda non concordant, nihil aliud fieri potest, quam ut juxta se invicem scribantur
  12. velut a + b. idemque est dicendum de additione. Sed in multiplicatione, etsi nihil commune habeant
  13. non
  14. termini dati, tamen novi prodeunt termini quaesiti, nempe per datorum producti dimensionum altiorum
  15. Ut si a + b ducas in l+ m prodit al + am + bl a bm. Nihil aliud ergo emultiplicatio
  16. num tabu generalissimarum tabula quam repraesentatio combinationum cujus libet termini
  17. unius cum quolibet termino alterius adeque prodeunt omnes combinationes literarum datarum,
  18. dentis combinationibus literarum ejus itaque si aggregata fiant ex solis biteris sibi additis quantita
  19. ga
  20. vel forgu
  21. tibus simplicibus sibi additis, (quod est semplicissimum et gentralissimum, quia talis quantitas simplex
  22. vel litera pro q quacunque alia utcunque composita supponere potest), erit multiplicatio pluvitum aggre:
  23. gatorum inter ex simplicibus, inter se invicem; aggregitum binionum ex omnibus literis dea
  24. datis, demtis binionibus literarum ejusdem aggregati: et multiplicatio dtrium aggregatorum
  25. ex simplicibus, inter se invicem erit aggregatum ternionum ex omnibus literis datis, demtis terrio
  26. sii mruntrta
  27. vicem, quotcunque aggregatorum ex lterit simpleribus tenliteris erit aggregatum combinatinum
  28. intisventinter se divers
  29. seu formuca sum
  30. exponentis ejusdem cum numer numero aggregatorum formularum, seu Multiplicantium,
  31. sant quaedam literae, ut cum diversae formulae coincidunt inter se excitanturque potentiae, vel
  32. ovel parte
  33. demtis combinationibus s continentibus; pia
  34. alio formulae velquantitates figurae; tunc ex hac regula diversorum generali, ducitur regula
  35. consentientium. Semper enim in characteristicis casus identitatis in generali regula diversi,
  36. ular
  37. tatis continetur. Sic nihil eni prohibet ut xemplo utar pro a+ 2a seu pro a+ a
  38. intelligi a +b ubi b supponit pro a. jam atb exemplum est regulor generatis. Hinc igitur
  39. velut
  40. potentias tam aequales, ut quadratos, cubos, etc. quam et pronicas, triangula. Pyrumides,
  41. Licebit et nostram exponer Tabulam Formularum, et varia inde resultantia Therremata
  42. aliasque id genus formulas, licebit excitare sormarum
  43. per elegantia, quorum ex potissimis est regula mea Generalis pro Excidatione potestatum ex
  44. polynomiis. et regulae prodeuntes, si adhibeas a aa a ad etc. item ab, abc, abed etc
  45. Sed specialiter utiles sunt Tabulae, ubi eadem
  46. enti in terminis omnibus occurrunt; caeterae verum sunt
  47. hujus coefficientes. Aptissima enim ratio numeros exprimendi fit per Terminos ejusdem
  48. et compendiosissim
  49. vel literas pro ipsis assumtas.
  50. radicis in progressione Geometrica sumtos eorumque coefficientes. Hic ergo speciatim
  51. multiplicationes, ut et alias operationes peragere convenit, et operationes
  52. communis Arithmetice sunt tantum casis speciales hujus ncum oefficieptitiu
  53. plures formulas ad eandem literam ordinatas e invicem
  54. multiplicatae dabut Tabulam per utilem dabit. De divisione alisque operationibus moxdam
  55. Caeterum e ut characteristica haec procedat melius, cogitavi on
  56. investigatio
  57. faeterum ut hae operationes procedant melius, Fahularq sint magis ordinatae, et
  58. ad progressionum Leges detegendas, aptae considervi vulgurem Speciosam hoc defectu
  59. laborare, quod literas quidem assumit indistinctimus, iisque utitur, et proventia
  60. proventus calculi considerat; ipsarum autem literarum originarias quasdam in calculo suppositas
  61. subintelligendas relationes r ta non exprimit, sed tantum intelliuendas
  62. relinquit. Unde fit, ut quia characteres datorum non exprimunt omnes datorum inter se
  63. relationes; etiam in proventu calculi ex datis ducti pulcherrimae in rei natura latentes
  64. persaepe non appareant, vixque multo tabore sint erni persaepe latentes harmoniae non facile
  65. animadvertantur. Exemplum esto: sint duae formula aequationes
  66. in se invicem ducendae: X + aX + bX + C = 0 et X+ e X , 5x +g= vq et X + DX+ e = 0
  67. in se invicem ducenda prodit X + a x + bX + CXX + d eX + ec = 0. ubi parum ordinis atque harmoniae aippar.
  68. monito imperfecte observato, dum literae alphabe
  69. dX +ad X + dbX + eb X
  70. ticae eo ordine collocantur in formula, quo noscuntur dispositae in Alphabetae. Sed ut perfectas sit ordo
  71. + ex + eaxt
  72. et si qua apparet, nascitur ex nostro
  73. ulitae aliiei itar adteripli omibeatur, quod nod in consiteratire pradesti javere psi

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 4, 16, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068013:0001?run=73