Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6, fol. 6v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 5r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. cum autem causa conatus, Lux, duret, utique effectus aliquis conse-
  2. quetur. Quare vel divite Aellen disjiciet aether
  3. crassum turbans in partes, vel si non possit movebit
  4. ub
  5. tocum, et vel in alium locum, quo turbet minus, id est ubi motus minus fortis, ac proinde facilius
  6. id est dejiciet versus centrum, vel in alium situm
  7. quo turbet minus in eodem loco, ac proinde tum circum-
  8. aget, si possit in situm quendam sibi commodissimum
  9. tum, quia nullus situs omnino commodus est, et idem
  10. situs ob motum huiminarium vel terrae nunc commagis nunc minus commodus est, fundet,
  11. modus est ut a magis nunc minus sat, seu
  12. constituet in perpetuo fluxu. Unde mamfeste oriuntur quatuor
  13. Corporum
  14. potiss ima rerum phaenomena C gravitus, vis Elastica, Gravitas,
  15. Directio, Textura particularis. Ex quibus caetera omnia, ut nesciam an xoee ypothesis unde plura facilio
  16. (18) vis Elastica est qua corpus quantum sentiri potest
  17. sponte sua, conatur mutare amplitudinem aut figu-
  18. ram. Qualis est in arcu tenso, aere compresso Hoc
  19. ego conatu Aetheris disjiciente fieri ajo. Nam si in
  20. dato loco plus sit aquae aut aeris quam circumjarentibus
  21. conatus aetheris disjiciendi totum circumjacens qui totius
  22. molis motu conspirante seu mutuo nisu sustinetu colliniabit
  23. derivabitur et velut calligetur in illua unum quod
  24. ceteris dissimiles est, nec vate aliquo satis firmo ac motu proprio fornicato continetur
  25. continetur, aut aperto vase nuinc primum contineri
  26. desinit, idque disjiciet in similem cae teris tenuitatem.
  27. Contra si caeteris sit temejus, necesse est per compensatio
  28. nem caetera esse tanto compressiora. Quare ut
  29. illic ero aperto vase exonerabitur, ita hic alalis
  30. a circum jacentibus exonerata sorbebit.
  31. vitra
  32. (19) Hiund facile intelligi potest cur aere in vsa sphaerica
  33. aere inea constipato, aut ex eis sucto difficilius caeteris
  34. dirumpantur, quia non aeque prae caeteris motu intestino
  35. conspirante aequabili fornicata in telligi possunt.
  36. Colligetur idem aerem extractum non ob solam gravitatem
  37. sed et compressionem circumjacentis in Recipientes
  38. Magdeburgicos tanta rursus vi intrare. Item necessario
  39. etiam aliquam aquae vim Elassicam esse debere, denique
  40. possitile esse, ut si Rrecipiens aere constriato plenu
  41. deferatur in locum ubi aer crcumjacens tem cressior est
  42. a ut aversus centrum globi minutum; si a centro,
  43. auctum iri vim Elasticam; de vasis exhaustis contra.
  44. De arcu tenso, et pulvere, pyrio dicendum erit, e et acidis at
  45. alcalibus dicendum erit, ubi de cum de specierum textura
  46. (20) Gravitas est conatus corpoisalicujusis pontaneus
  47. quantum sentiri potest versus centrum, eum autem ab aetheris
  48. crassa si Turbantia remo vere conantis pressione oriri,
  49. ac proinde eandem cum vim Elastica originem habere
  50. patet. Usque adeo ut idem aetheris conctus simul et vim Ela.
  51. sticam et gravitatem efficiat modo gravitate modo Elatere
  52. quae data porta, primum erumpat. Hinc sequitur omnia
  53. corpora Est autem unica tum vis Elasticae tum gravitatis
  54. regula fundamentalis: conatus omnium quaecunque
  55. sc mutare possunt (qualia liquida sunt) ex statu praessionis ab aethere
  56. pessionis inaequalis in statum pressionis aequalis
  57. tansire conari: Unde omnia tum scientiae Elasticaetum d
  58. staticae pariter et Hydro staticae phaenomena deducuntur.
  59. Hinc etiam effugia naturae motui perpetuo reluctantis
  60. et toties vanae artificum pes eludere ejus providen-
  61. tiam conantium Nondum tamen impossibilitas de-
  62. monstrata est, Ascensus autem descensusve regula univer est
  63. salis est, ascendere in liquido dato, quod salidum liquidumve
  64. ascendere corpus datum in liquido, quod si paris spatii sumatur gravius est; descendere
  65. si levia
  66. unde ingeniora Boylu paradoxa pendent.
  67. quod faciet
  68. patitur
  69. turba rtem,
  70. sententia de natura
  71. deducautur nullis nisi certis cassum
  72. tis deducantur
  73. vellere constipato
  74. sam et contra convexam
  75. nimis distractam
  76. Nec vero turbare debet quod in definitio-
  77. ne dixi esse vim Elasticam, etiam cum corpus
  78. figuram mutare conatur; in explicatione au
  79. terdi non nisi mutationem amplitudinis affero
  80. definitio autem enim a sentu sumenda erat
  81. arcu jam arcus tensus cui sine dubio vis Elastica
  82. tribuenda est non sentitur unitare magnitudi
  83. nem, sed figuram. Suo loco autem apparelit
  84. mutare eum magnitudinem, quoque sed perpartes
  85. etsi compensatione facta totum eam non muta
  86. et; superficiem eximiconcavam, nimis esse compre
  87. ab aethere
  88. tant certe pressionem inaequalem (quatum
  89. gravitatis tum vis Elasticae causa communis est
  90. hoc expericlicat vrtio exhausta in alio
  91. exhausto vel quesso
  92. quantum sentiri potest
  93. fadd. in f. 8. 39

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 6, fol. 6v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068159:0012?run=74