Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 9, fol. 3r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.87.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 4v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Experiundum est, an Magnes habeat sphaeram activitatis determinatam,
  2. id est, s ponc Magnelem elevare posse certum ferri pondus
  3. ex distantia data; ita ut aucta distantia elevare amplius non
  4. possit; quaeritur an aucta distantia omntuo non agat in ferrum
  5. illud.. Hoc ita experiri licet: Pone ferrum illud in fundo vasis
  6. aqua pleni esse; distantia a magnete superposito, majure paulo
  7. quam ut ub eo attrahi possit. jam infigamus illud ferrum
  8. rei cundum levi ut suberi; ita tamen ut pondus ferri praeponderet
  9. levitati suberis, id est ut maneat in fundo: Experiundum erit
  10. admoge magnete, an frustum illud ex ferro et subere elevare
  11. possit; nam si elevat; sequitur sphaeram illam acti,
  12. vitatis non fuisse veterminatam;, sed magnetem egisse in
  13. terrum etssi non satis fortiter, quod nunc apparet; quonim
  14. levius redditum attollit. Sin minus pat et magnetem
  15. habere sphaera activitatis determinatam; ultra quam
  16. amino non agat.
  17. idem sic quoque facilius cudagari potest; examinando an sit
  18. distantia quaedam assignabilis;, ex qua magnes fuistum
  19. terri parvum elevet, majus quod ex minore elevaret, non
  20. elevaret. B Hinc et patessit
  21. si sit pilo fenrea, et duobus magner
  22. tibus in Oppositis punctis A. D, opposito
  23. Ideoque Xp Ld Z 8 et X B 5 2( yZ + V queu valorem
  24. sulstitiendo in aequatione Z 1X. a po. fret:
  25. +γZ(+)19Z + yt = a- a 70
  26. y. aV-a ea aequatio nullum habet duvisrem divisores enim ejus: a. a. a.
  27. atqi aequatio haec dividi potest neque per 3 Fa. nque per y 4a, neque
  28. per y3 f a. Nam vela, atei strcae exchiduntur
  29. ponendo libras pro quadratis, quas quia milla adsunt; restat ejus
  30. videamus. multiplicemus per D+ et in
  31. et conferendo: fier a pi Fc., sive cp + a. et rursus
  32. divisio ergo non procedit
  33. ego eut Z . X Z + B E 1YS -ariaqa
  34. a S3- 3 a t ala a5
  35. suve Z p S - v ac 4 v aeu ab 74)03
  36. Ergo si a ,1. erit
  37. Syb. 1
  38. c c (aco a co) Z (acoa)
  39. ao unde Z + (a co c0) B gS.
  40. hive
  41. modo fricetur, ponendo mngnetes esse c b est à a, ainsi la force du poids descendant
  42. aequales, destuetur effectus mutuo. Jam
  43. examinandum et, quid fiat, si fricetur simul
  44. in A. et c. proat varia anguli rave
  45. Experiendum ap eundem effectum faci annules ferreus quem pila
  46. aut acus: ilem quae aliae afiguris varietates
  47. Experiendum an mutatio oriatur, certis partibus in magnete igne
  48. mutilibus rdditis . g. aequatore; e aliis artem quid fiat uno poto
  49. ignito, altro de relicto
  50. de ratione faciendem oas a xnemitare
  51. de modo inclinadeud et dectinaoem ad regulam revocandi,
  52. in Cerra: per parallelos et meridianos.
  53. Magnetis vis attractiva C+ 9. pondus pilylae ferro in t gravis g+ h.
  54. h. pondus aquae paris spatii
  55. c + g +h + d. pondus ipsius magnelis
  56. ex centio radio EC. Haderus figuradata fiar noon
  57. cendrio L Egoerentus LN intervaltu LPin radlo
  58. ite alia Tuora LQ. erru diametii
  59. portiones inter se aequales AB, ABYC
  60. tongens resson deu in tercepta: NMo
  61. vel RGS. Etriangolam STR dust TE
  62. F, paralleta LG erit ac GLF H ang ulo
  63. FCB CT5. Eiqu anus YSAC anguloFGL
  64. Ergo AS ad TS seu RS ad B ut a
  65. eut Ad e aB
  66. ja ad FGp, d y. et
  67. itaque vis pontis discendentis in diculi circum flentia, erit ad
  68. vim ejusdem ponderis descndentem recta, in reci ratione B ad aβ.
  69. sive ut y ad a. sive ut sinus ad radium. pone junc a p, 1. V
  70. et pone L
  71. Z ae(. Z
  72. Empror
  73. erit vis ponderis in LG
  74. cim duae siunt y, una eDM altua pr LG
  75. quarum puncta
  76. M. G. quadrante dipart, delave quadom perpetun explecandae
  77. rectae dM, et LG. quae aequaline quadam sive repila
  78. exprimatur Wominri recta MG est dato et ostris Traoenat
  79. Datur LGpa. ponamusF X
  80. et FGH Z. fiet: a X2 y2
  81. Poro datur Dm 8 ctD av
  82. ergo DF sive Mkr
  83. et RG, Ca = a y - X pa -
  84. Et fier: seu KG a - X - 1X a - y
  85. et FG cul B Sa -X - 2X Say yZ
  86. sive +4- XV - 2Na y X Z 4 2y Z + ). siva
  87. a V appellant per copendium cot, freir aequatio
  88. Y+X (4 pV L + 2C X. a 0. iam supra +x a
  89. dans la circomference du cercle du pont ab est
  90. sive Z) Sy Y (Cocdaa)
  91. Sed pest calculum satos prolixum, i et rie colidasi
  92. ernerum ex actius excuti diguum, ecomutria facillimam
  93. exhibet constructionem pariter A. construendi rationem
  94. geangulorum. Nam Triangula FLG FG LFG, MDI
  95. similia sunt, quod ita osendo Angul., PLG rectus ex constinctia
  96. et angulus DLM Bangulo PLF ergo angulus DM L angulo GLF
  97. Trimngula ergo quae dixi similia sunt. Habent autem unum latus aequae
  98. LM et LG. (ob circulum Ergo et Triangul LFG
  99. MdL. non tantum similia sed aequalia erunt. Ergo erit
  100. FGP DL, et DMp LF. Ergo ponendo DM, V. Erit FM a g
  101. erit erg. semmprqy- d
  102. alVig s. -3 -gy +GS. -y. porendo quim V B 2. side
  103. aytaa -8 V + Sic
  104. Unde ponendo yH1. seu madima in situ perpendiculari posito, fiet
  105. ponendo V py a
  106. f quando
  107. scilice DLc angulus est 30 graduum fiet:
  108. 1+ 53 - 1 + 33. pone
  109. b esse 10, f Tunc posito y1. fer vis erit:
  110. a1o A 7G ponendo ye) i, fiet : 10 4 1013 - 1 - B3
  111. e 9 + 913 etc.
  112. Regula ergo haec est: y F senor auferatur idem diviso
  113. puderis machinae. Ponendo Vim absolutam
  114. esse, 9). multiplicatam per radium 2.
  115. eod
  116. cepsu
  117. et b. esse quaricitatem
  118. radii minoris seu distantiam ponderis centro prgpioris.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 9, fol. 3r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068162:0005?run=74