Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 13, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. siu in navi AB, notum habente birectin CD vi quadam Elastica Elastri EF, unohule
  2. tuobile E impellatur vert. C, mitu cG, utit ex videtur debere ferri
  3. mobile motu composito CH, _ quae recta est diagonalis parallelogrammi et decu
  4. p
  5. Quod si ergo ponamus navem ferri mot e cd, mobile motu eg, utique excurrens trans navim
  6. contrunabit motum directione CH. Sed indeoritur absundum, nam quatiuus notu navis fertur
  7. vis ejus est ut quicd, quatenus motu proprio fertur, vis ejus est ut qui eG. ergolota etus
  8. vis est ut quad summa quadrutorum cd, (G. sed dum navem deserit, fertur motu CH, ergo vis ejus est ut
  9. quadratum DH, quod tuemen non aequatur quadratis CD, CG nisi angulus sit rectus nam si antulus set
  10. GdeG est aculus quadratum ipsius d est majus, sin obtusus sit, minus est hoc contum quam ducer
  11. costorim dictorm simuma. Huic responderi potest quidem; sse hac quae diximus conciuo
  12. non habere in natura locum, et Elastrum F non posse propellere glolium E, quin ppsum aderi
  13. et ravis cui asfrxum est, nonnihil repellatur. quaere pulsa, nisi augulus sit rectus (qui ad unte laterase eode
  14. modo habet) ipsius navis motum alterabit et in casu anguliaenti augebere, ortusi minueredebat. In terc
  15. replicari polist, qoctquam semel res eo redit, ut tam navis quam mobile in navi, suum motum
  16. sed et intendi augerique posset difficultas hoc modo: ponemer loce tavii altione decurrere
  17. un formem habeat, M uto no
  18. globem i ponamus navem. AB immoum totam rigidam omnia in ea existentia habentem firmiter
  19. anvexa percuti a Globo d extranavem descendente ex ultitudine LK, et postrctum
  20. quescere tota ejus vi in navim translata. Ponamus porro ex loco altiore navis descendereaium
  21. globum E ed lineam inclinatum ME, atque ita concopere celeritatem ex descensu qualis esst
  22. CG ita reribit difficultas prior, et ut appareat manifesteu, antea aderat vis elerandi globum
  23. ad LR, et elevandi globum E ad MN, qua sun altitudimbus MN, X ex istentibus ut quadratu
  24. rectarum 6G, cd. itaque posti cum ntic antea esset vis elevandi
  25. ad altitudinem ut CD qu
  26. et E ad CGqu. num adest vis clevante navem si nunc globo nta motu eC navi emisso, suberest
  27. in navi qui in gravi quidem ceets (quae est = I - E) celeritas cd, quae est ut quo u adeoque vis
  28. Hollendi j - E ad LK, seu ad rectam quaessit ut CD, in globo vero celentas CH, adeoque vis attolli
  29. di E ad rectem quae sit ut CH. Seu vis antecedens s est ut 1 in CD gg. + E in CGqu.
  30. vis sequens ut I -E, in CD qu. + E in CN qu. quae vires debent esse aequales, (nempe effectus integer
  31. causae plena) ponamus angulum DeG esse infinite acrtum, seu rectas cd, cG cadere in unam rectam, et praeterem
  32. ponamus CG=cd quae omna inontituo sunt, fel CH = bis C adeoque prodibit aequalio eiqu
  33. , 1+ 5 in CGqu. = 1- E in CGqu. + E in quater. Cequ. sen 1+E = 1 - E + 4E seu 1E = 3E quod est absundum
  34. et patet vim fuisse auctam, adeoque percunem motum mechanicum datum iri. Huic tam incommodae obje
  35. Ctioni non facile est occurrere. Equidem non videtur negari posse, quin quod duos conatus simul habet
  36. in conatu composito recepta lege feratur; sed ne inde talia absunda naseantur videntur
  37. aliqua circa vectionem corporum in corcoribus quae tan quam indubilata assumuntur, non
  38. se admittenda ut quod cap empe si globus f tabula plana perfecte polita moveatur
  39. fabula autem ipsa interim procedat censetur globus ferri mota composito Tabulae, et suo; sed si glocu
  40. amvitate caret e nihil refert super Tabula illa potita moveatur an suxta vel infra. sic
  41. gravis est, censendam est eum in vi ponderis et tabulam deprimere non nihil adeoque in ea hron
  42. libere tera, sed ab ea nonnihil impediri. Videtur gles egitur globus E in navi motae ad
  43. aotimlavis obliquo procedens, et ab ea impelli et ipsam impellere, ope fibrarum et inaequalitatum
  44. Equidem cum motus est rectus ad motum navis nonnihil quodem ipsius globi motus hac frictione
  45. tardatur Sed cum obliquas est ad navio motum, ei se opponit, aut eum promovet; nec tant
  46. velvatatem sed et ipsam directionem mutat, eamque continue alium atque aliam facit. Wibus
  47. Coge ad exactam motus rationem ineuadam, non licet rem velat per aversionem sumere
  48. ac tam globo quam navi suum motum illibatum servare, sn adeu
  49. mirum est tali aestimatione tam levi brachio instituta absurdas conseque atehi
  50. oportet omnia ad calculos revocari, unde ubi asseenti erimus, quis quae sit derectm
  51. Tobi in ultimo
  52. ospissionis ex navi impetu, et quae residua navis; apparebit hand dubie in summa nos vim
  53. Unde intelligi potest quam facile sit compositione
  54. motuum ad pravas collectiones abuti. Nec proinde fideam illorum demonstrationibus
  55. initiali majorem non hybituros.
  56. qui navi si sunt ad ostendendas motuum leges nisi quatenus aliunde, rem consequor ex
  57. principus indubitatis virum quae si fallant, notus perpetun
  58. et vid si consideremus si angulus D CG) sit obtusus, diximus minui vim partiabium motuum, compositione
  59. ma
  60. in unum motum quod si angulus sit obtosissimus, ita ut puncta D, CG sunt in eadem recta, sintque cd, et cGaaequa
  61. les, motus compositus plane evanesiet in quietem, et omnis illa ves erit perdita quod absurdum est. Considera
  62. tione tamen diguum videtur quod globus E non potest uno momento exire c davi, unde hac ejuus durante euis exi
  63. tione videtur navis motum motare, suamque ipsius directionem convertere; quae exacte inspicienda essento
  64. Porro quo magus abscindatur frictio (qua ll credi potest grobum in navi latum ipsam uavem seu
  65. pellere, finuamus globum E esse in navi ex pendulo suspensum, t pendulo nonnihul altra rectum situm elerrio
  66. dum ergo pircuitur naris a globo i, affixus est foviniter, et ita fertur motu navis. postea liberetur, ita desc
  67. dens duplicique motu incedens, suo et navis in navi quidem arcuo circuli in aere copositum lineam describet, quod
  68. si hac oscillatione quod si jam per nanc oscillationem, cum forte in hovis ontem venerit exeat a navi, ja
  69. motum ut compositum continuando reperietur, augisse vim vel miuuisse pro obliquitate. Nec frictio adera
  70. cum in aere descerderit, et velul momento navi exire potest, dum oscillando traditur cundam forte lanci viciusa, et subito
  71. a filo prioris eseillatimiis liberatur, ad oscillationem reliquam peragendam extra Natim quae eri coposita
  72. ita virium auctio, et minutio ad huc manet. Hiic nalo sic occurrere . quid si respondeamus, non quidem
  73. seu attritu navim motu privato globi etiam hic propelli aut repelli non quidem frictione et
  74. sed tamen eo saltem modo qquo navi insistit, nempe ope ipsius fili unde globus suspenditur, quo quidem trahit
  75. malus, et cum eo navis. Huic respansioni nova difficultate occurritur, poummus duo globos si scilicet post quam ravis
  76. qu cuictro
  77. impulsum accepit duo globi aequales in contraria partes in navi oscillat in duobus filis diversis juspensi sumu
  78. tu
  79. liberentur. ita malus NP, simul a duobus globis in diversa trahetur pari vi, atque ita reapse in nentiam partem nec
  80. privuto globorum motu momento etiam globi liberari poterunt a navi, et in oscilla
  81. exmanu slancae trudi, ut subito nfilis intantae naris liseruto oscitationem extra pavem griment
  82. quicquam nav
  83. detu
  84. H
  85. ita re omni

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 13, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068166:0007?run=74