Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 19, fol. 2r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. istas consentiones ex hypothesi, a se jam tum fs pro falta
  2. agnita, et refutata esse natam. sese enim in suo illo inquirendo
  3. veritatis opere libro 6. cap. ult. ratiocinatiem esse ex falsa hypothesi
  4. corporum perfecte durorum, cum tamen durities non nisi a circum stantium
  5. compressione, nec ut Cartesius putaverat, a quiete partium oriatur, a
  6. proinde nunquam sit perfecta et absoluta. Si tamen ponatur Deum creare
  7. corpora perfecte dura, et simul servare eandem quantitatem motus, (quod nescio quomodo ipsi R. patri
  8. (quod ipsi et tpsletranchio etiamnum pescii quomodo post meam
  9. si demonstrationem venisimile videri pot pro certa habet illa prope illas prope
  10. incredibiles de q consequentias a me notatas debere sequi. aut
  11. necesse esse, ut vel corpus debilius C determinationem fortioris mulet
  12. vel corpus debilius a fortiore, celerius majore, quam ipsius est fortioris velocitas
  13. repellatur, sine interventu Elastri, quorum utrumque parum admodum credibile ipsi videtur. Quibus a n
  14. Et qu ut taceam multo omnibus esse incredibilius, ut corpus B attrahatur a contrahatur contrario C
  15. contrahatur, non videe cur velit, notit determinationem fortionis a
  16. debiliore mutari. Mutatur illa semper ab occarrente, sed plus minusve
  17. praeiudicium hoc ex tartesiano dogmate natum est qui determinationem
  18. ab ipso motu separatam separatam, servat mutatve, cum tamen
  19. Cum Nogne sane + tam tria sint, progressus quies et regressas
  20. ubi semel admiserimus, Deum esse qui corporum occasione corriorum sibi
  21. oppositorum, situs corporum, P motus in iis producit non apparet, cur ine ullo
  22. platerio non possit motum dare
  23. eque enim corpus tardius imo hoc ipsum ad confirmandam sententiam ejus
  24. non corpus tardtus alteri dare
  25. daremotum suo celeriorem, sed
  26. de causa moluum aliquid facere potest unt corpori in aliud , quae corpori
  27. in corpora actionem influx propa veramerestionem negat, prodesse potest
  28. eum
  29. utcunque autem sit, si Deus vellet um
  30. ex principio nostro Generali, sapientiam ejus effectura
  31. utan
  32. sequetur
  33. n ut ipsa dura
  34. Leges corporum quae revera in Mundo reperiuntur, hoc est Elasticorum
  35. sequantur; concipiendo dura, ut Elastica perfectissima, quae fint
  36. in se se restituendis pramtitud pro sint promtitudinis infinitae.
  37. nullius momenti. Similetadem contrarietase, in re veliquis Cartesii regulis Et quanquam Fatendum sit arbitrarium esse quid Deus ile a voluntate
  38. quod vult R. P. Malebranichius
  39. praescripta reg conservationis vi conservandarum virium ratio dictat, celetiorem motu ipsius B, cujus occasione id facio
  40. non sit motum daterus, quem
  41. ene corpera
  42. nt
  43. divina pendere motuum leges; ipsa tamen voluntas divina ordinem ac rationem quandam
  44. nter se
  45. ertum sero servat in omnibus quae agit, ita ut consentiant
  46. nec proinde unquam nostrum Principium Generale hic positum infringet
  47. in legibus naturae generatibus constituendis infringet, et male cohaerentia colligata atque hiantia
  48. fundamenta ponet. Et si quid tale in evenire in natura, quale admiserat
  49. RP Geometrae non mi- hujusmodi irregularitates qualis admiserat
  50. R. pater, credo Geometras no prope non minus attonitum iri
  51. quam si proprietates Ellipseos ad parabolam praescripto supra modo
  52. accommodari non possent. Sed nunquam crd opinor ullum ed
  53. exemplum occurret in natura, quod usque adeo offendat rationem. Etsi autem
  54. quae oncreiianemenis
  55. mabsti
  56. in peculiaribus naturae phaenomenis, paradexa hujus
  57. ipsis principiis generatibus paraloga sunt, ea in ecularibus
  58. imper cum sunt tantum paradoxa. Nam in corporibus fieri potest, ut
  59. exigua mutatio in datis magnum faciat effectum mutationem in eventibus
  60. ita scintitula ingenti mossae pulveris pyrii injecta urbem evertere potest,
  61. et videmus elaterium aliquod tensum, et in puncto constitutum et et exiguo
  62. foramine obstaculo detentum, levi attactu liberari et magnam vim exercere.
  63. sed haec tantum abest, ut contravia sint princistio nostro, ut potius
  64. cur evenire ex ipsis principiis generalibus recipiant explicationem
  65. sed si talia in principiis, ac rebus simplicibus, nihil tale contrugae
  66. admitti potest, alioqui natura non foret effectus sapientiae infinitae
  67. Hinc jam (paulo melius quam vulgo e proponitur) constut
  68. va quomodo vera physica ex divinarum perfectionum fontibus sit
  69. haurienda. Deus enim est ultima ratio rerum, et dei cognitio
  70. non minus est principium scientiarum, quam essentia ejus et voluntas principia
  71. sunt rerum. Omnes Quo quisque patosophorum plerique philosophi Quo quisque
  72. hoc agnoscit sed
  73. in philosophia interiore versatior esto eo facilius
  74. nanoru est pauci hactenus ex di d consideratione divinarum proprictatum,
  75. veritates ducere potuerunt alicujus in philosopia momenti. Erunt fortasse
  76. qui speciminibus istis excitabuntur. Sanctificatur Philosophia rivulis ex sacio
  77. cologiae naturalis fonte in eam immissis. Et tantum abest, ut bonua
  78. bonitas aspulchritudo res sit arbitraria vel imeginaria quoram illud cartesio, hoc
  79. spinosae visum est, et ut causae finales excludi debeant, ut contra potius
  80. ex sapientis consideratione sapientissimi autoris Mentis potiora
  81. physicae dogmata deducantur. Hoc jam praeclare a socrate in commentario
  82. in plaedone platonis annotatum est, in Anaxagoram invehente, aliosque
  83. silbitus aum anerides qui ui ammibrt prinipu o intelege
  84. +vel potius (ut ego
  85. sentro) eandem
  86. quantitatem virium
  87. tit. jun 87
  88. pag. 745
  89. Caeteris fer omnibus ut
  90. nunc servatis
  91. se
  92. ut R. P. Mar
  93. vanchius notat
  94. t.s implicibus s abstractisqu
  95. propter bonum ageatis
  96. considerntio Mentis sapientiss
  97. pna o
  98. aut ad nos tantum relita
  99. vel ad nost
  100. tantum relata
  101. de
  102. oc removenda

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 10, 19, fol. 2r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068173:0003?run=74