Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 3, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. sit lus semicirculus generator cujus locus unus sit
  2. ABC locus alius ADC sintque A et C, potii B sit et D sint
  3. puncta semicirculi media
  4. Sit circulus generator ABCD, cujus poti sint A et C, puncta
  5. quadrantalia B et D. moveatur immotis polis seu transferatur ex
  6. ABCD in AECF. eitque arcus BE, vel DF a mensura anguli A5.
  7. 3 quae non est major semicirculo, nam i revolatio continuata fuissat ultra
  8. senniculum sumitur supplementum id est ad mensurandum angulam
  9. sumitur circuli BEFd portio BE non BFdE. fBC
  10. (3) Assumo tanquam supra demonstratum duos circulos magnos, unum trans
  11. eantem per duo puncta IK, alterum per Duo puncta GH, necessario sibi occurrere
  12. in duobus punctis A et C semicirculo. AGgo AGC, vel AiC distantibus. fge
  13. 4) Anguli ad verticem sunt aequales, nempe in fg. . Angulus H BAC, et
  14. angulus DAF, quia et arius BE, DF sunt aequales, eodem enim tempore eademque
  15. celeritate perveniunt B in E et D in F
  16. (1) Anguli sernicirculo distantes sunt aequale nempe in fig. 1. ang. ABE BAE
  17. erang. BCF nam haberit communem mensuram BE.
  18. Aupuli vicini simul sunt duobus rectis aequales hAE et EAd, quia
  19. scire
  20. arcus BE et Ed simul sunt aequales semicirculo
  21. () Hinc 4 anguli circa idem punctum in sphaera consistentes simul aequantur
  22. ub
  23. qualior rectis quia iomniam arcus mensurantes simul coponunt Circulum
  24. (8) Punctum quod a circulo a Magno abest quadiante dicitur
  25. ejus potus ita A ve lH est polus circuli transcuntis per BE.
  26. (P) Angulus quem circulus AB per potum transiens facit ciraili BC transiens facit
  27. ad circulum BE, in puncto B, est rectus. Assumatur BE aequalis ipsi BA
  28. erit B potus ipsius Hiceu AE. Ergo AE mensura anguli ABE. est autem AE
  29. Trianguli AHK
  30. 6o Omne Trianguli sphaerici latus est minus termicircula. Sit enim Tatus AK, ub
  31. quadrans ergo Angulus B rectus.
  32. si punctum K incidit in C, cum simul in dico id minus esse quam AC. quia K
  33. non cadit in C. quod si nicideret in C. sigum comprehensa foret AHCKA, quae esses
  34. bilatera tantum, comprehensa duobus semicirculis AHC, et AKC
  35. 11) Duo Trianguli sphaeric latera sunt mipora tertio, seu AK + KH maj. quam AH.
  36. quia via AH in superficie sphaerica brevissima est ab A ad H. ergo brevior, via
  37. (12) Tria triangali sphaerici latera sunt minora circum ferentia circuli, nempe:
  38. AH + AK + HK min, quam AH + AK + CH + CK (quia HK mino quam CHFCK per 11)
  39. seu quam AHC + AHK, duo semicirculi, seu circulus integer
  40. (13) sidere trianguli sphaerici latera aequalia sint duobus alterius trianguli
  41. sphaerici lateribus, angulusque quem illa comprehendunt aequalis angulo quam
  42. haec comprehendunt. erunt et reliqua diqualia. Quia si aequalia sunt determi-
  43. nantia aequalia sunt determinata nempe si AH et AK aequalia ipsis CG et Ci
  44. itemque angulus aequalis angulo C, erit latus Gi aequale lateri Hk et angulus
  45. 14) in isoscelibus Triangalis sphaericis anguli ad basin sunt aequales. Iu
  46. H, et angulus 1’angulo R
  47. Tringulo AHK sint latera AH, AK aequalia dico et ansulas H et K
  48. Gangulo He
  49. esse aequales. C Nam sumto datis datere HK et , et
  50. et man. data magnitudine lateris HK, et anguli oppositi A, ad determinationem
  51. trianguli tantum opus assumi magnitudinem laterum AH, Ak, Eis entu Triangulum
  52. determinatur, quae si assumitur aequalis inter invicem et datae quantitati, ni
  53. determinata sunt omnia, nec tamen attatum est qui assumtum est quiddam quod
  54. varie se habet respectu angulorum H et K, ici g quia assumtio respectu
  55. corum est plane indeterminata, itaque neresse est eos esse aequales. Idemargum entum et inplaniscedit
  56. (15) In Triangalo sphaerico major angulus majori lateri subtenditur e vicissint
  57. in triangulo AGI angulus A1G major argulo A. ergo et latus AG majus latera Gi
  58. fiat angulus AIL aequalis angulo A, ergo et latera AL et IL aequalia. Ergo AL + LG seu AG, aequ.
  59. et IL +LG aequalia jam AG + AI majquam 1G par 11. Ergo et it. + LG+ A Ergo
  60. 16) si caeceris paribus basis major et angulus major; et vicissim facil. demonstutur
  61. jam 1L + LG maj. 1G per 11. Ergo AG maj. 19.
  62. praecedentitus. Nimium hubitis Theorematis aequalitatum, facile demonstrantuo theoremata
  63. En ajos q Calera anguli sphaerici AB, nerunc AB, AC. suul sint aequalia semilirculo
  64. dico producta basi BC ad D grigutum extemum ACd aiquatem esse op
  65. aequales esse duobus rectis. producatur latus BA, donec concurrat in ocum Basil BC. BA+AC aequ BA d ex hypothese
  66. ergo AC aego AD. siquae, D. aequ. ang. ACD per 14. sed per S. B et D aequales. Ergo ACd et Baequales
  67. quod erat primum. Ilem ABC et ACB aequales A ipsit ACB et ACd seu duobus recti set seu per 6. duobus rectis
  68. facilequ patet et conuersa. patet et si latera majom sint semicirento externo internum majorem ce
  69. plis ta ise amus ets elis sore si eiteum sad rta, este a pes uat queitatur
  70. olde Ry
  71. usus re
  72. es axidmatis inei novi de deter
  73. minatis
  74. +conferantur Triangula
  75. AHK et et eGI,
  76. et sint
  77. B ex principio
  78. determinatiorum demonstra
  79. quae Euclides per supersos
  80. tionem solet demonstrare
  81. ut prop 4 et 5 primi
  82. eadem demonstratio e
  83. rectis sphaericis, imo infinitis aliius
  84. uod non proceder
  85. . facile via cutiaus
  86. XD

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 3, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068176:0007?run=74