Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 18A, fol. 13

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. giet mis eo
  2. DENsiAS seu ATENsio
  3. MATERIAE est, secundum
  4. quam uxq vollunetre
  5. DONSITAS est sintensio
  6. materiae qu seu secun
  7. mobile exigui voluminis caeteris
  8. raribus idem efficite quoad motum
  9. quoad impulsa motum quoad
  10. tamen majorem simul ac semel; ita
  11. 3
  12. semper manebit
  13. ulti idem eet volumen exactum, eorumejusdem materiae
  14. dum quam exiguue minus volumen quactusdam sant ponderis sed nobis
  15. caeteris paribus idem quoad motum
  16. impulsum idem efficit
  17. quod aliud majoris voluminis. ita ut de qua proportione
  18. minus est volumen, hoc ipsa
  19. dengitas major intelligatur et
  20. et in gravibus dicitur GRAV. TAs
  21. SpEC. IFICA
  22. sevas quoddam ex materia o
  23. conflans sit corpus vel vas ex materia
  24. quadam figida intusque cavitas quaedam
  25. haec discussio nunc necessaria non est
  26. tametsi dissimulandum non sit verius veri
  27. videri, ut materia ubique sit sibi similis (motu ac sens exceptis)
  28. nec nisor nisi in speciem densitate aut aliis
  29. (seusu excepto) nec pisi in speciem hoc est ad sensum
  30. densitate aut caeteris qualitatibus
  31. discriminetur Effectis porro non tantum
  32. gravitate cognoscitur, sed et in aliis omnibus
  33. impulsibus cognoscitur. Et videmus quae
  34. in pari volumine oraviora sunt, non tantum
  35. eint sphaerae una ergento vivo
  36. altera ex er argenti vivi altera
  37. aquae amba diametri pedalis
  38. et tambae in libra, aliisque omnibus casibus
  39. ubi sicta euneeo deeab ta ubi
  40. ubi de ipsorum fio corporum firmitate
  41. firmitate firmidate aut flexibilitate, a itemque
  42. qualitatibus peciliaribus, quae respectu
  43. Defin. 2
  44. pondere, sed et al alio impetu omni DEKSITAS, Beu IN TENSIO
  45. plus officere, suius rei ratio est
  46. curo astera exstanno MoLeS est quantitas materiae
  47. quae ilul ut si dua
  48. E
  49. quatenus impuliuum effectu cognoscitur,
  50. seu est factum et gravitatibus
  51. specificis iu vol exedenclatiex densitatibus serc ie cinusin gravions
  52. et gnravitatibus specificis in
  53. voulmen ordinatim ductis quod
  54. in gravibus dicitur PONDVs
  55. Elicitur GRAW TAS SPECIEICA) opponi
  56. Futurde
  57. set
  58. certorum corporum habent, non agitur,
  59. DENSI DAS est quae proportionalis esseest
  60. Defin.2.
  61. ad xem fagientis ura seu mobile constituentis) inte
  62. dicemus, eas differre densitate seu estet quantitati materiae intra eta (ad remfacientis) intra sevolumina esse
  63. eosdem circa motum effectus habeant
  64. gravitate spocifica et tanto densiorem
  65. aviorin esse auream quanto minus est volumen
  66. plumbetam
  67. uuo. Etea itaque cum depres
  68. el sit ferri fusi volumen ad volumen auti paris
  69. dravitatis seusphaeram BV CD ad Sphaerem AB esse
  70. crcitereet Deca 4 ad 19 erit gravitas
  71. secifica seu densitas i ad Gravitatem
  72. specificam seu densitatem ei ansi ut 10
  73. ad 4 et centra ut i0 ade Utrum
  74. vero diversae gravitates Datut autem
  75. nam interioribus rerum inspectis, fieri enim potest, ut corpus quod laviis
  76. minus gravitatis sperificae densitatisve
  77. habet sit porosius. aut ut corpus quod
  78. in pari volumine gravius est majorem habeat materia
  79. copiam intra datum tempus perlabentem, non
  80. voluma volmmina aequalia, quae assumerentur magnitudinis ejusdem
  81. i aeq in gravibus dicitur GRAVITAS
  82. SPECIEICA) gibus opponitur RARITAS ant LEVITAS SPEFHA SPECIFLCA)
  83. spatium redigatur, aut Ut si aer a duorum pedum A et B
  84. similaris, cumpress intra dimidium
  85. ad seuscam. diversa gravitas experimentis
  86. coseat d’oluminis autem aestimationem
  87. intelligi quae sentu constat, neque cenim
  88. unce aer compressione intra dimidium
  89. aut trientem spatii rediga
  90. Ccubicorum A et B
  91. si aer antea similaris) duorum pedum A e BA
  92. conrollmiendos
  93. redigatur intra. Unum pedem C, erit
  94. in pede C duplum materiae ejus quae fuit in pede A
  95. et ideo dicetur aer C duplo densior aere A, duploque pondero sior
  96. et aer A duplo rarior aere C. Et cam experimentae duploque levior
  97. confirment gravitatem semperquantitati materiae
  98. (ad rem facientis esse proportionalem, er
  99. quaquam interim non asserate in rigore philosophico idem
  100. corpus eandem materiae quantitatem majus minus ve
  101. volumen occupare posse, imo potius contrarium verius pute
  102. obis vero hic sufficit ad sensum se videri, et si fortasse
  103. Nic
  104. to
  105. A
  106. perceptione
  107. MATERIAE) est cuius quantitates sunt
  108. proportionales quantitatibus materiae
  109. inten aequalia volumica in aequalibus
  110. (ad rem facientis seu mobile constitu
  111. entisntr aequaliu votunit in
  112. in voluminibus aequalibus contenti
  113. tur ei RARITAS (aut LEVITAS SpElitic
  114. otyminibus magni
  115. eusdem
  116. et ti duaesint sphaeraei
  117. Isint aua sphaerae
  118. naequala
  119. u
  120. ex
  121. exf
  122. +
  123. suse
  124. ex plapibus
  125. uno minor ex plumbo A.
  126. altera mujo, ex terro cd.
  127. poterta
  128. sit circiter ut ad Z, ter
  129. e
  130. et sut etri AB ad Ld sint tantum, ad 23
  131. erit contra gravita specifica
  132. ferri ut 3ad 2 seu sesquialtera
  133. tadeoque et voluminis
  134. exacti sti
  135. 1

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 11, 18A, fol. 13. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068191:0013?run=74