Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 1, fol. 125v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.87.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. Sed quoniam habemus Tabulam N qua omnium mnororum infra 100, 000 divisores inveniri possunt,
  2. habemus qualis s Romi Strithuetica Loudini edita a Branckero adjecta est, ideo non est quod de divisoribus inveniendis
  3. nunc laborem. Sergam il itaque atque Methodum generalem tadam, qua Aequationes Numerales omnes reso
  4. Noncricaaum
  5. omnium aequationum utaquecujuscunque gradus aut formae Radices rationales, extrahuntur
  6. labore
  7. sine ullo calcult extrahuntur; modo, ultimus aequationis terminus non sit major quam 100,000.
  8. Nimirum extat Tabula incompositorum ut vocant, qualis in Romi Algebra ut dixi. In ea invenitur cujusque numeri infra
  9. 100,000. divi sor minimus. Dividatur per hunc, et producti quaeratur rursus dvisor minimus, et ita porro dum renintur ad primum,
  10. et eri habebuntur omnes divisores primio numeri dati. X Quod nobis sufficit; quaerantur eorum characteristicae, et statim
  11. et, quadrutorum luborum, dc. Characteristicae habebuntur, quae si in aequatiope una cum cha. Quod si ergo in aequatione
  12. pro numeris substiluantur eorum characteristicae, vel sinumerus est negitivus characteristica supplementalis, necesse est
  13. omnia destrui. Quod si non fit, mmerus propositus non est aptus, ita mullo negotio divisores protermini ultim omnes
  14. examinantur. Utile scilicet est aequationem datum, ita. Pllocari ut ab una parte sint negativi, ab altera affirmativi
  15. a suae fiani partes qualibet affirmatioorum, idque is fieri, quia semel omnium pariu signa mutari possunt,
  16. pilicet quilibet nuneus bis examinundus semel ut affirmativus, semel ut negatious seu semelut felsta
  17. et adhnc semet ut
  18. falsa radix. (aeterum ut n omnis ab sit calculi labor, ac ne opus sit quidem, divisiones, illas instituere
  19. defacile efficiemus si in Boranckeri taboula non tontum minimum milibet numero non tantum minimum, sed et maximum
  20. didiforem ascribamus. Binarios et Quingrios jamtum resce exabjecit Branckerus hi enim nullo negotio inveniuntu
  21. dividendo per 2. aut 5. divedere autem per 2. vel 5. non appllo t pro calculi labores non habeo
  22. snde et in Tabula erit eo compendiosior, si lum demum maximos divisores, ascribanius s divisor minimus denario major est
  23. Numerum enim datum per numerum infra 10 dividere Ludus est. si quis tamen magnitu operae pretium putet opotem
  24. etium quinarii adjici et omnes numeri qui per semper idscribi numerorum maximi divisores; ita dato cujuslibet numeri,
  25. inparis divisores omnes sine calculo statim habebuntur scilicet Tabula ista Tabulis Logarichorum utiliter jungetur
  26. Hac methodo etiam plures audices rationales siquae s ut sine depressione habebuntur. Item ex limitibus aequationis
  27. Beannianis vel tinddenianis excludi poterunt statim illi divisores qui sunt justo majores minoresve. Unum videndus
  28. adhuc, an nonticii postit, ut proba novenaria quae succedit in nihil ad rem pertinente
  29. multiplicata aequatione possit non succedere, ut X3 13X + 12. radix 4. characteristicantiabique 1.
  30. si ponas rudicem esse 6. etiam sucedet proba novenaria, characteristica eutu utrobique erit d. ponamus X1
  31. fiet V 13 co2 Y + 12C0 Ponamus c esse 2.. eit y1 12. si Angatur Xp6. nc et tamen qualiscum
  32. assumatur co semper haec radix fictitia succedet s: quod mereretm gendraliter demonstrari) non ergo potest
  33. hc per multiplicationem excludi falsa.. Methodus ergo haec est, inventis semel ultrim trminiaivisoribus, pro
  34. aequatione data scribemus aliam pro cognitis subsituendo tantum earum characteripices ut sisit
  35. equatio
  36. XX + 60X 7400X + 36000. sirbatur X + 6X (2X + o. divisores
  37. altimi termini a schetemo paus 305. recensentur plurimi. sed etsi essent millies milleni, tamen foret opus
  38. tantum examinibus 9. per probam novenariam, quia chmacteristicae non nisi 9. Digeramus eos in
  39. lasses procharacteristicis prod 1. 10. 100. 1000. pro 2. Chaructristice)
  40. pro characteripica 1.
  41. 2
  42. 1-3
  43. 1. 10, 100. 1000000
  44. 3 12 30.98. 75. 10. 300. 480.7509. 1200. 3000. 12000
  45. 0200
  46. 8 35 .60. 9b. 150. 240. 600, 1140. 1500, 2400. 6000
  47. 4 4
  48. 50. 300
  49. a50 is. vo
  50. (4500. 7200. 9000. 180003600
  51. 18. 35. 45. 72, 90. 144. 150 . 150180,. 225. 288. 360. 375. 450.720.900. 1125, 1800. 2250. 360
  52. itaque pro septragiuta et amplius divisoribus opus erit non nisi examinibus 8. et quolibet examine imutili multi simul
  53. regilientur. Ut in hoc. exemplo relinquentur divisores quorum characteristicae, 2. 5: 8. itaque pro 70. exami-
  54. nandi tantum 12. Jam ut exhis quoque minus aptiexctudantur, sit aequatio data X + pN +qX + X
  55. faciamus X + y + b. fier
  56. y 1ab y = 6bV + 4b3y + b4
  57. +. +3pb. + 3pb. pb
  58. +g. +29b. +9b
  59. st
  60. In exemplo nostro p0. 9. 60 vel 6, et Yp = 7 400 vel 2. es. 3600 rel
  61. si ponamus brie. fier: Sumtis semper characteripicis pro numeris.
  62. bei1. V + 4 y3 + 3 y + 5V + 5 1
  63. qu Cum ergo superior aequatio
  64. 7 20p5
  65. XY +6X p 2X + 0. non
  66. tres charactern dicas reliquerit.. 2.5. 8. ideo i guilibet exipsis
  67. addemus 2t fer. 3. 6. 9. subtrahemus. fier: 1. 4. 7.. Ubi notabile
  68. est utcunque angeatur mina alurve radix nihil amplius excludi posse, video enimm
  69. omnibus aeque congraere etiam aequationem novam
  70. sumendo ergo b. pro unitate et explicando cognita altimus terminus aequationis novae erit: cujus quae rantu
  71. 36000 1 460 = , 400 23608
  72. 31
  73. 2
  74. LAAZ9f22 X1
  75. e
  76. fire 10939. cujus mneri divisores diosores, qui unitare minuri, si quos dent
  77. prioris divisores illi soli examinundi restant. Examen audem proba novenariae
  78. facillimum est. Nota non opus esse ut explicentur, sufficit id dicis ut
  79. regulum tutem condii Addantur omnes cognitae (neglecta unt pro unitate
  80. habita unisate:) produsti dicisoribus summae servatis signis. Imo et addantur
  81. cognitae servalis signis locorum imparium inutatis parium Habebimus nec qua
  82. numeros quorum quaerantur omnes divisores secundu divisoribus auferatur, sed lertii divisoribus
  83. addatur unitas. Divisores congruentes seligantur; excludant ope limitum, si placet, qui ad rem non
  84. pertinent Deuique pauci superstites per advenarios explicentur in characteripicas digesti per novenarios explicentur
  85. examinentur. Denique cujulibet characteristicae numeri reapse tentabuntur. Quaelibet autem characteristica
  86. tam affirmative quam negative tentari debet
  87. superester tantum explicare qua ratione numero sia 100,000
  88. majorum divisores per Tabulam obtineri possint calculo quodem per partes. o sit emous quam videamus ergo quomodo
  89. i diminnatur numero infrar0oooo ita ut residuum divisibele sis numero, qui infra 1001000 et productum divisionis sit etiam
  90. 00000. habebmntuur omnes divisores utriqqe partis. Hinc quaeruatur divisores totius
  91. sita
  92. abcd + Xef9h pu sunt autem a. b. cd: c. f. g. h. primi. Ac prinum. divisibilis erit totus per primos communes.
  93. ut
  94. si e sit Ha. Deprimatur ergo donec nullus sit primus communis dividatur jam per a + v. fiet: abcd + etgh f bcd.
  95. sed ita din dipuom potest. ato uum taci vtedri etshi. atit sotem caudo mntum resitoere ingutus pimes ece pucus compotanti
  96. X
  97. 3t
  98. d, eb ec

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 1, fol. 125v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068201:0250?run=74