Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 1, fol. 213r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 214v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. imaginariae quae accurunt per Geometriam inexplicabiles. Caeterum hio obiter disco, quod
  2. si sit qualitas X aequalio X B ab. non debeat fieri + X p + ab..
  3. sive X + aut = ab fj6.) riam si licet praefigere ipso X. licebit eodem jure praefigere
  4. ipsi ab et frei +X +ab. id est x piab. sed dicet aliquis licere diversa
  5. signa praefigi, nempe X (+) dab. quorum altrum non explicet alterum.
  6. et ita fier quasi posuissemus + XCI tab. sed nescio an hoc liceat. Videndum est
  7. an denonstrari possit contrarium non sunt ista tam facilia quam quis credat. Si non
  8. licet non poterimus ponere Xpi + dac (+) sac )atas sed quid in possemus
  9. Certum enim est, sive viitio ponamus X p + Hac tae + asat. sive ponamus
  10. X + sac + haeataf, sive aliter, omnilus quatuor modis possibilibus
  11. eandem semper provenisse aequationem quadrato-quad raticam: X =4 sac x etc
  12. eoincidentem cum X+ + in X etc. itaque qu qualibe exs eodem semper opsarum
  13. m. c. e. f. valore prodente. Adeoque necesse est quaulibes ex his aiibs suppositionibus
  14. esse propositae aequationis radicem. His
  15. His autem positis sequitur qualibet extractione radicis Tubice per scipionis ferrei regulas
  16. semper duas noeniri Huddemi methodum, ubi unica tantum opus est radice cubica, inveniri
  17. duas radices aequationis, veras ac reales. Idem est de Scipionis Ferrei methodo
  18. semper tenim una intercedit radicis quadraticae, extractio, in qua profecto signa variare
  19. licet; ut ex quacunque enim facta suppositione semper eadem excitari potest aequatio.
  20. Aliquando tamen in fater ulibi ooservari esse cusus quibus id non liceat. sed illi alias exculiendi
  21. sane si sunt aequationes quaedam methodo Cardam tractabites, ut agunt, in quibus non nisi
  22. nauna est ridiis realis, sequitur isa ista de ambignis cum extratendum est non
  23. procedere. Cujus arcanam necesse est esse causam. Quo posito sequereturtum
  24. Dicere tum demum radicem extrahi posse duperem ex aliqua
  25. quantitate, cum est binomi ut a - 2ab + b pi + a = b vel = a + b. rediculum
  26. demum duas
  27. est, nam si a =2ab +b ponamus p p erit Sp +p vel - p sive
  28. ipsam p ponamus p a - b. sive ipsam ponamus b -a. qualuor enim venabilitates per sibe c , (a 1
  29. si aequati sit q y3 - pZ = qpo. intractabilis sit regulis (ardami, tunct
  30. Consequentium reducuntu ad duas.
  31. reals unam veram, et duas falsas
  32. ait schotengus ex Alberto Guuardo, semper habere tres redices
  33. quarum siomma aequalis ipsi verae. Unde sequitur contra si formula sit Z2, pZ + q
  34. ad et sit intractabilis resulis sardani, tunc tres eodem modo esse radices reales unam
  35. veram et falsam, et duas veras inter se aequales quarum summa aequalis fultae. subjicit
  36. Schotenius si id non contingat, has formutas esse regulis Cardani tractabales tunc non nisi
  37. unicam habere radicem. Ducamus in se invicem radices: X + b, X + c D x - b
  38. fiet i X2∞ -b X cb
  39. cum terminus secunius absit in aequatione daba erit una radix fal
  40. aequalas duabus contrariis simul sumtis. erit praeterea quantitas cognita
  41. termini penultimi aequalis quadrato radicum duadum minorum
  42. x + bk + cb X - b
  43. X BX)G cBX -cb
  44. - b..) =6
  45. quad rectangulo sub dunbus minoribus radicibus demto quadrato ex earum summa. Sed quia hoc
  46. quad ratum semper illo rectangulo majus si quantitates omnes radices omnes sint eeabes. Ideo si radices
  47. omnes reales erit terminus penultimus necessorio negativus. Quare si affrmativum esse constet
  48. necesse est aliquam ex radicibus esse imaginariam, ergo duae erunt imaginariae, quia semper
  49. tertia aequatur contrario summae duadum. Cumque ita sit in aequatione termino secundo carente
  50. sequitur et in qualibet alia (arbica, au dus unam esse realem, aut tres. Nam aequatio termino
  51. serundo carens ab alia tantum differt eo quod radices aucto vel minutae sunt certa quantitate
  52. Ed jam imaginariae auctae minutaeve non frunt reales, ut ait Cartesius. Sc atitllig capio) sive b2 +3bf 13 f13f
  53. tantatim quomodo ista intelligander sint; intuitum nuhul pro hibet aequationem ex tribus
  54. imaginariis, aut ex una rcali et ibus imaginaris dubuet duabus realibus radicibus produes
  55. sed tunc ipsa imaginatio aequatio quantitates habebit iaginalias, quod est contra hypothesum
  56. supponimus enim aequationem esse naturaliter ortam ex aliquo problem AC Geometrico, alio ve a
  57. natura suppeditato, non vero pro arbitrio fictam. U Illud ergo restat demonstrandum,
  58. quomodo ex ima reali et duabus imaginariis, et ex una imaginaria et dabus ealibus fieri possit
  59. aequatio carens termnis quantitaribus imaginariis aliter verd non possit, ut sit:
  60. + b X - b + s - ac X - s - ac. Unde X - bX + b Y- ac x + b p X X bs= ac X + bS- ac +0
  61. +V-ad. = ac
  62. sed lunc patet ne sic quidem destini i quantitates in explicabiles sa adeoque non in eo rem
  63. osistere. Tantum ergo hoc notandum si quodat rectangulum sub duabus quantitatibus majus est
  64. eorum quadrato summae debet intercedere aliquid furitium, seu si +b + bc + sit quantitas negativa
  65. necesse estu vil quadratorum altentrum esse negativum vel ipsum bc.. sed quoad bc supponi id non potest
  66. quin b. et C. quantitates affirmativae, nisi cum imaginariae, quaeri enim potest an Y-ab sit
  67. quodum a
  68. va. an negativa, et viditur dici posse plysquam negativa, quia etquadintum ejus negation,
  69. qu praeterca non vidlo
  70. tor quaer eit tamestreta
  71. e a l-2a l alah
  72. +b- 2ahb ah
  73. aer - al
  74. Ergo- C2 4 ael +atr
  75. conferatu datio
  76. X X ah X + al.
  77. tiot aec-al bc+b
  78. et ae at.
  79. sive b+ cb +C p ah
  80. sive cppah + cb +67, a l
  81. adeoque Cp, bat - b +al
  82. =ahb + 2bC +63- a l 1
  83. +b2+ cb com compendii
  84. causa appellando ac,
  85. fier: aequatio haec:
  86. X3 X -ae X- cac
  87. pone jam a sa
  88. cae ac1 13 ect
  89. 15CaC W naec 4c6
  90. videndum an sit quantitas affirma
  91. tuuci, aut reddi possit
  92. ad quamlibet quantitatem,
  93. b. et C. addamus f pro
  94. b. scribendo b +F. pro c scri–
  95. bendo c+ f. ergo pu
  96. ae fiet: ac + 2bs 1 2F
  97. +c Iac + c
  98. b2 + 2bf +f + cb +cf
  99. +fb + f2, +842ft)
  100. Et pro cac, fier:
  101. cb + c3fb + c2f2
  102. +C2b + cf, + fb+
  103. +f3fb +f2f + fcb
  104. +fcf, sive:
  105. cb2 + fcb + 3f2 +0b
  106. +Cf 4+ fb +3f2b

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 14, 1, fol. 213r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068201:0425?run=74