Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 11v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. ut definiat limbum sulis, et ita facile esse discornere, quando is circulus perfecte repletus est pese
  2. figura solis per superiorem dioptiam admissa. Respondeo hoc videri probabile et facile, et ita crediatue
  3. dasseri ab omnibus opticae scriptoribus. sed rem plane aliter se habere. Num praeterquam quod apud omne
  4. in confesso est. Penumbram hum circuli minimum tamesse crassam quam diameteum superioris foraminis
  5. un quod trajectus est, quod non potest esse minus minuto.. praeter hoc inquam, rem aliter demonstrat
  6. experientia, et quod linibus imaginis pictae super inferiore visdioptra, terminatus est penumbra
  7. qua est aliquando quinquies vel sexies crassior diamltro foraminis et quod est mirabilius quo minus at
  8. foramem eocrassior est penumbra, aud the bigger (to a certam degre) the less. Sed nulla
  9. est cuissites quae eam plane auferat, et diameter solis ea ratione sumtus est aliquando crassior
  10. aliquando tennior, quam opus est
  11. alias dicam.
  12. ,idque scrtis notabiliter. Sed de hac aliisque lucis minis proprietatibus
  13. Hekes ope duarua Codlearum momnulimus Hevelius
  14. Herdius usus refert quos admorabiles aitus cochlearum
  15. imo in locundo et fixando quadrante 20 in danda motione qua sequamur instrumento solem et fixas in
  16. digimo eorum motu 3 in subdivisionibus graduum usque ad 2da imunta. sed pulat H00 kiuspro sequendo
  17. stellarum motu, incommodum esse usum cochecarum et rectius adhiberi Autornatore exiguum, quod satis exacte
  18. cuuue ope instrument semel possitam ad stellae Azimum exacte pro aliquothoris sequatur ellae motum
  19. Quod attires subdivisiones ope codilearum, addit Hookius no ad verum esse, sed non beneffactum ab Hevelio
  20. quia non est certus an ab initio suam cochleam ad cectum aliquem gradum fixerit. Concludit Hootius
  21. de primatio illo Hevelii quadrante quem ille paus 184 commendat Videri the frame structuram
  22. nstrumenti ejus valde bonam, et ope quarundam additionum ut quoad dioptras, divisiones perpen
  23. dicula et erectiones, debere tamfieri bonam, quam opus est pro ullo usu Astronomico; et quadcagies melior
  24. quam nunc factum desciplum est abHevelio; Num itauter, et ab Heveli datur, non est
  25. metius largo instrumento quod Tocho adhibuera 100 abtine annis et inferius ejus quadrante mutali
  26. pro sumendis, altitudigibus mevidianis.
  27. jngenne faletur Tm
  28. difficultatem in samendis distantiis, fixirum a luna, quod anulla aliare
  29. provenit, quam imperfectione bisis communis et omnes difficultate cvanescent, si v dioptre fiunt alite
  30. evelius
  31. scopire). Et videlum longe majorem adhinc facere ditticultatem sumere distantiam blis a visa diurao
  32. tempore, sed ego mox dicam methodum perquam non tantum facile sit sumere eam a 8. sed et a 8
  33. a 2., nay, from several fi of the fixstars.
  34. Non dubito Hevelium exactissimum trusse, quantum mudo visu licet Sed optarem videre distantias quas dicis
  35. sumsusse octo fixarum prope Edipticam, nempe: Lucidae Aretes, et palilisii, Palilitii ea pollucis, pollucis
  36. et reguli; Reguliespi cae, spicae et in manuserpentarii, in manu serpentares et Aquilae, Aquilae et Marchab,
  37. Marchab et fucidae arietis, iitque tanta exactitudine ut non defuerit ei secundum minutum in tota circum
  38. ferentia Circuli coclestis, bcto observationibus sumta. Quod mihi videtur una exmaximis asseverationitus
  39. quas unquam viderim; et ansim Geometrice demonstrare, quod fuerit ipsi certe, et instrumentis quibus
  40. usus est impossibile fuisse facere velunicam osorvationem 30 secundorum incertitudine, unde fit ut in toto
  41. circulo vel 240 secundiherto fuerit, vel 4 minutis superest ut addum quaedam de apparatu meo, ut patientias
  42. octoris compensem isubjiciam, inquit, antea Hevelii Epistolam ad Oldenburgium. Ait Cvelius in illa.
  43. Hoce penitu mini jringinor si totum istud negotium dioetris Talcopicis juscerissem, quod non solum plurimis
  44. annos examinibus trivissem, sed spesine dubio varia via, de qua non est c dasserendi locus caerdissem. Exinde gratulor
  45. mihu met ad eam sententiam nondum transiisse, acinea methodo universa perfecisse
  46. lebi viderint mas observa
  47. ids judicent. Integrum poste enilibet erit, vel alium plane sua methodo eatalogum; onstruere adhibitis tot
  48. novis sinis centenis novis fixis hactenus neglectis. sed non video an cura haec quinquam adhmcserio fangat
  49. facile est nim hamae stellam ope Tellsopii vel Teses copicarum diophatum, dum praecipuas ac majores fixas
  50. capumque intercapedinis sumimus correctas ad debitum locum deducere tum nonnunquam distantias non
  51. nullarum pellarum caper haec ludicia sunt sed omnes conjunctim secundum longum aec calum
  52. restitueret, tum ductu contitioco simgolis serenis diebrac noctious tam altitudinum solarium quam
  53. eliquaram stellarua, operam dare. Lasque vibi exponere ut pateat instrumenticum narmonia ac
  54. motuum certitudo, hocartis, hoc haboris et. Quando observationes 20 vel 30 axnotum spatio ab utram
  55. parte habebimus, res clarior erit. Intlea quilibet finatur suo ingenio p. Respondet Hooteri
  56. erran Hevelicum in eo, quod putat quarquis Eclescopicam observationem opus esse novo examae
  57. unde videri Hevelium non haberveram notionem de observationibus jusmodi
  58. Item qu usus sum
  59. quardrante sexpedum, instructo duabus dioplicis felescopicis, pro examinandis motibus cometis am
  60. 1665. Et cum eandem remmolius fecerim quadrante radis 6 pollicum, quam ille possit quadrante
  61. sex pedum, puto concludere minimum debuisse eandem, rem decies melius fieri posse in radio
  62. sex pedum. Instrumenta telescopicurum dioplicari ose ad minuta tertia proferri possunt
  63. faliam uncus instlt radia (extante aut quadrante, qua ille ope 60 pedum si mmplicibus dioptrist
  64. Ita
  65. ly

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 11v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068208:0022?run=74