Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 26v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25r); this page is its left half.

The machine reads it as

1. et initio anni 1574 plane disparuit. Cum autem maculae initio formationis suae rars
2. admodum texturae essent maberia primi Elementi vicm poros in ea servavit perquos mearet et
3. quanquam paulatim crassestat macula et indurescat, tamen non clauduntur, sed potus arctam
4. tur pori, continue enim partes striatae panter atque alio primi Elementi crassiores viari
5. sibi servant, et postremo vix aliud restat spatium quam pro materia striata, et modo
6. quo ipsa sutrare solita est, hinc pori recipientes materiam striatam ab uno polo venien
7. tem alterius poti eam quae ab alio polo venit non recipiunt, oppositet enim modo
8. intorta est, quam pori qui alterius poli materiam restriatam recipiunt, pori enim
9. isti etiam striati sunt facti, ut matix cochleae. Matem Materia autem ista stricta, cum crassio
10. sit et proinde vimagna feratur, penetrat ab uno pot. ad oppositum se e in linea
11. recta, et ibi extra sidus delata ab ambiente materia secundi elementi cogitur pextotam
12. superfi ab al coercetur, et per superficiem astri (+ secundum meridiamos) reflecti
13. logitur ad polum oppositum ubi rursus in astrum intrat, eandemque circulationem continuat
14. unde vortex quasi quidam nascitur. Lumen autem a Maculis intercipitur, quia molles
15. sunt, ideoque in ipsis ex tinguitur vis illa qua materia astri conatur recedem
16. a centro, nec usque ad globulos secundi Elementi pervenit. Et quia fieri potest, ut biportcis dimi
17. L. vis vicim vor mimita nnta, tum ob alias causas, tum ipsis maculis sidus tegentibus, vicini vortices in ipsum irru
18. Ainum
19. et ejus circumferentiam arctabum untur globuli primi elementa in eo inclusi et inter hos
20. noster, quo facto contingere potest, ut globuli prim aliubi a pracula separatur se extendente
21. alicubi recedant a macula, et locum dent materiae primi Elementi illic exundandi et sut
22. Tatem maculam obsegendi, quo facto subito Interfluet materin haec inter maculam et ra
23. teriam coelestem secunti Elementi quod si macula ita non dissipatur, fiet durior et simnio
24. et cyatema illa secuntiprius Elementi inter maculam et materiam secmndicira
25. gulans pantatim varsus maculis ingpleri potest, unde moxiterum disparebit hoc astrum,
26. et fieri possunt hoc modo plures exustae circa idem astrum. Potest t Crebra quoque aliquando
27. esse potest disparendi et apparenti reciprocatio, Hartices enim in aequilibrio positi oscillatim
28. quadam fluctuare, et anotarur et alternis arctari et diffundi possunt, et plarumque hoc fit
29. Fit interdum ut Vortex utius ab aliis ambientibus destruatur, unde sidus ejusmattu in
30. in natura, quod in pendulis videmus.
31. locopellitur, mutaturque in cometam vel planetam. Nam interdum unus vortex alteri
32. potenti et ab alteru parte etiam a potentibus inis novam obcausa m arctato, vicinior
33. ab eo vim illuc convertente absorberi potest. Materia quoque astri visua repellendivicm
34. vorticem contravicinos tuetur, insi forte maculis, maxime illis quae cortices cebros forma
35. sunt tegatur. et si valde viciuis vorticibus oostet, mature absis destruetur, in terdum autem etia
36. valde debilitatus diu durabit, et maculae saDtium habebunt indurestendi, si forte vicini
37. vortices admodum in aequilibrio sint et ad cum conservandum conspirent. pautatum tame
38. magis magisque debilitami, et materiae minus influit quam effluit, et cum forte mutatur
39. virinovum aegulibrium vortex abrpitur, sidus ipsum vero pellitur, et fit Cometavet planeta
40. jam si Astrum locopulsum ab alio vortice abripiatur non tantum cum eo circulatur, sed et
41. tendit bersus centrum vorticis quem ingressum est, quandia minori celeritate movetur, quam
42. partes vorticis ambientes, sunt autem inferiores semper prardiores, usque ad Nucleum, quea
43. admodum supra explicuimus ubi contrariam contingit. Itaque si tanta sit Astri abrepti
44. soliditas, ut ante quam ad Alom veniat, ubi Hatria cujus confic eo veniat, ubi centissimus
45. est motus plus motus acquisierit quam habent amtientes eum vorticis partes, non
46. amplius descendit, sed potius rursus ascendit, versus circumferenti am vorticis, et transit
47. e soi vortiae in vorticem seu fit Cometa. (+ dubium cur non in medio vortice
48. hareat, ubiitatio potest enim ascendendo perveniie ad locum ubi adhuc minor agitatia
49. ejus quam materiae ambieatis +) sed si perveniat ad confinia nuclei, ubi tardissimus
50. vorticis motus, ante quam salis agilationis accipiat, immerget se in ipsummudeum
51. onec eo deveniat ad partes locum ubi quiescit quod ut accumte intelligatur considerandum est
52. Astupi vorticem a. Quo abripitur delato, ibi obstari prti globulis vorticis, inferioribus qui a contro recedere conantut
53. vi circulationis, idio ab ipsis depellitur versus centrum. Sed cum interim simul cum vortice circulari incipias
54. vim nauciscitur recedendi a centro qudu qui duo conatus pugnant, et praevulst validior. Vis autem qua de
55. seu materiae coelestis seu numerdglobulorum i ejus locum cecupare ana
56. t et a centro recedere conantium ducto in velocitatem eorum. Vis qua circulatur oritur a quantitate
57. superficiei seu numero mate glovulorum radentium et secum circumagentium. Ipsa tamen vis quam quam
58. depellitur, oritur a quantitate sue
59. act celeritas quam accipit astrum ducenda est in ejus corpus seu soliditatem, a qua sejungi debet qu
60. quicquid ei non cohaeret, ut materia primis vel secundi Elementi in poris eryspluens quispe quae aliorsum
61. cursum suum flectit, nec agibitionem impressam cuum astro conservat, aut potius determinationem
62. potius motus, quam novum mntum accestit. itb videmus globum ameum posse esse tam exiguum ut minu
63. virtum continuandi motus haben quam ligneus major. Imo eam figuram aurum accipere potest, ut
64. globulus ligneus multo minar facilius motum contimi et, ut si in fila aut folinabeat aut crebro perforetur. C
65. istrum valde magnum minus soliditatis habere potet quam globuli ambieates quia hi per se solidisimo
66. E
67. contra tamen quia et saparate agunt, fieri potest, ut aliquando major sit vis astri
68. ut tigua fluctuantia mot majorem continuandi motus vim habent quam aqua, et majore vi obstacula
69. impinusunt. Itaque fieri potest alastrum sit minus solidum aliquisue coclipartibus, et magis solidum
70. aliis minoribus quanquam enim aequalis sit materia in spatio quod occupant, sive magni sive para
71. snt nlobi tamen minorum major superficies, unde a plimo elemento vel aliis tauses magis
72. impediuntur, iitaque si Astrum eo venerit, ubi minus soliditatis habet Materia Globuorum coelestium, majore
73. vi motum continuabit in tangente, et ad remotiorem delatus adhac celriorem ab eanomnihil abripitur, simu
74. et celeritate ejus ad longius eundum impellitur. Contra si Astuum minus solidum sit quam ambientes secundi
75. clementi nuytes detrubitur, detrudiamr done eo veniat, ubi valde exiguae, unt adeoque minus habent solidi–
76. tatit, seu agitati potentiae continuandi motus. Num si magis descenderet ambiretur partibus minoribus poten
77. inei cedentibus ergo aprum majore vi a cantro recedens refurget sin scenderat praesertim cum ea
78. magis ingitalae bim ejgangerent. sin aisscendet, incidit in partes magis solua, quia globuli
79. orem repellent (+dis)
80. Eupposite sunt aequales+,
81. Cometas Mrva
82. Tangescentibus et
83. idustentibus n
84. +et celerital
85. umpometa ad centrum accoda
86. i spinli, licripe potest ut
87. tandem impeta co
88. cextope
89. ut in tamante spircalis
90. Est et haec lina lometa motur
91. difficultes, quod plures gloti
92. ocum ejus implere quam sup
93. ficiem radere possunt. Ergo
94. major vis deprimentium
95. tem quo plures superficie
96. radunt, eo minus habet
97. soliditatis. eoque minus
98. im habet a centro rect
99. enidi, in
100. tane
101. nume
102. loborum superficiem
103. radentium, vim
104. fugam dibere drane
105. tri

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 26v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068208:0052?run=74