Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 26r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 25v); this page is its right half.
The machine reads it as
- componentes attinet. Eae t excepto interiore quodam vorticis Nucleo concipiendae si
- ut aequales, tales enim initio supposuimus, nec magna ratio apparet diversitatis, motus autem
- remotiorum a centro celerior est, nam licet vi suae circulationis circa vorticem aequalem et mediociem
- motum initio habuisse intelligantur cunde tardiur est circulatio in circulis a centro valde remotis
- tament) mquia vortex non aequaliter rotundus est, sed varie a vicinis arctatur, inter angustias
- simul ertat per transire non possunt duo globuli simul
- eadem fronte circiter venientes, sed is qua panto prior est parte aliqua sui eliditur, et citius movetur,
- necesse est alios globulos praecedere alios qu
- ut praecedere possit, motum autem hunc semel conceptum petinet, et ita vi ipsa concepta longius
- a centro recedit et superiorem locum affectat. Sed contrarium contingit in Nucleo Vorticis
- soli viciniore, (qui nostri solis platretas continet) qi quadam superficie continetur.
- scilicet Materia solis circa suum axem gyrata secum abripit vicinam vorticis partem
- sive Nucleum, sed propiora citius remotiona tardius, Quantitas autem velocitatis non potest judicari
- in Nucleo quidem ex planetis et maxtine extimo eorum Saturno, qui 3o annis periodum absolvit
- in exteriori vortice exCometis qui per eum saepe trajiciunt, et plerumue vorticis motum sequi
- slent. Ellipti cyantem est Ancleus potius quam circularis, quia Materia solis circa axem gysrata
- minus fortiter agit versus polos. Et hinc explicabimus aliquando rectae, alias curvatae apparent
- partes autem Nuclei celerius mota seu centro viciniores debent esse minores, alioqui si magnitudinem
- proportione respondentem, adeoque et vim haberent, fortius a centro recederent, nec viciniores
- manerent. (sed unde ut audeo incepontitas quae ulibi non est. Credibilius esset e incremento
- pongnitudinnis continne minui usque ad exit vorticis superficiens ) causa autem cur quadam globuli
- celteris minores, haec est, quod ostendimu necessario quasdam ceterius moveri, sed eae cum fortius in alias
- incurrant, plus suae materiae conflictu perdunt. Atque eae partes minores in Nucleum confluxere
- (quid ita quia celeritas minor proportione, quam magnitudo.)
- Af Matenia tertii Elementi unta est, cum ax detritu corporum aqualium
- initio suppositorum fragmenta remansere majuscula. Cum interdum fieret, ut verbi gratia
- ex tribus glotulis se tangentibus moveretur unus tantum veliqui duo (excepta circacentrum agitatione,
- quiescerent. Hoc autem fragmenta majuscula cum ex angulis exieriat, debent ipsa esse valde
- angulosa, et ad motum parum apta, unde facile, Nim in minora transferunt, difficilius autem, ab iis
- necipiunt, unde fit quoque ut facile sibi suntuo adhaereant fragmina ista majora. Maxime antem
- reperiuntur in materia primi Elementi, quae a polis ad centra Vorticum tendit, minus enim divertuntur
- et varie agitantur, quam vorum motus est anfractuosus, undefit ut majuscula corpora (quae
- non comminuuntur ab aliis lixis huc repellantur. et cum soleant transire per Triansula glob alis
- intercepta, hinc magna pars tertii Elementi fit striata, instar exignarum columvarum tres
- strias seu canales spirales habentium, ut dese circa proprium axem vertendo simul recta inter
- in tervalla trianguli curvilinei globulis tribus intercepti progrediantur, tot ergo striae sunt, quot se
- langere possunt globuli. Quam longa autem sit talis columella ex ubundantia materiae tales
- pendet alus minisre autem intortae sunt striae, pront quotus globulorum ad motum progossioris
- striato rum corporum majorem minorem ve rationem habent est autem motus ille globulorum colerio
- quo sunt ab exe remosi vorticis remotiores. Et cum alii ab Anstrali aliu a septentrionali
- colo veniant, cum interim in eandem partem ciculetur totus vortex in contrarias partes illorum
- quam horum intortae sunt striae icude nobis ad Magnetem explicandum aditus dabitur
- modo tri angular est anguli tamen semper aequales sunt iis qui in triangulari intervallo. hinc
- conservare suam figuram possunt corpora striata etiam in his intervallis si ad unum angulorum se
- recipiant. Haec autem corpora striata cum motu primi Elementi ad Astrum delata vi ejus
- inde pursus rejiciuntur non tutnus quam alia corpora tertii Elementi; et ita sibi matuo adraerentia
- natant in superficie astri et amissa forma primi Elementi in tertium abeunt, et corpora
- opaca formant. si satis copiosa sint, unde fiunt Maulae quales in sole observantur
- prorsus ut spuma ex liquoribus impurioribus super igne ebullientibus secernitur quod partes quae vignl
- reliquis separantur et sibi mutue ad haerent. Hinc causa cur macula
- polos curfigurae earum irregulares et mutabiles cur circulentur
- cirea solem, minore fortequam ipsa solis materia celeritate, sed non minore quam ambiens coelestis materia
- ed ut saepe spuma liquorum continuita ebullitione dissipatur ita et norculae solis, praefertim cum sint
- non aeque facile agitantur,
- tansum a materia recens ill apsa. Et sane pene tota solis superficies excentiis partibus versas polos nonnihil
- potius versus Eclipticam quam versi
- materia macularum obtegitur, ut expecientia ostendit, etsi non tanta semper ejus sit crassities ut
- umer intircipiat. Fiem aliquando potest ut extremitates earum coloribus iridis pingantur si xircumferenta
- salibi explicatas
- refractiones patiatur
- quod si adeo attenuentur, ut denique materia solis super eas exundet, et eas suppriant, sed cum ibi violentia
- motus materia solaris attenuata et abrasa fint transparens et
- de non videtur hoc ad magnitudinem solis alicujus momenti esse +) hiac quasi
- licet rursus observentur maculae natae ex faculis
- materia solari, altero vero extantes novum
- materiarum affluentem colligunt. Ex dissipatis autem Maculis, nnsitur varia fiunt partes
- vivalius lumer seu faculae ex maculis nascuntur
- in arcto movericogatur
- quibus exiguae cum matura primi Elementu per vorticem dissipantur, at reliquae crassiores
- cum maculae priores ab uno tantum latere suppressae
- inter globulas foli viciniores in terceptae aerem quendam (seu atmosphaeram solis, componunt
- hoc
- Exiguae saepe occasiones macularum
- nam si forte aliquol particulae crassiusculae sibi adhaerestant, ocinsionem phaebent plunibus alii
- qui fort esse ad sphaeram Mercurii et ultra extenditur
- rese acutuntundi. Hinc mirum non est saepe solem maculis quasi obntum viri, et videri, et raxu
- saepe alias nullas apparere Maculae a parte soli obversa politae sunt, et firmiores, ab altera
- molliores et ruriores hinc non facile a sole dissipentur, nisi super eas exundet, et fieri potest ut
- aliqua diu ducet, et super Tobam fere ejus superficiem obs novis semper ad haerentibus se
- extendat, itaque narrunt solem aliquando integro anno pallidum visum, et quaedam stella
- tim Astronomis visae sunt quod a minore an
- maiore cuminis vivacitate pendet. Denique fieci potest, ut Bracula adeo incrassetur ut amplius a
- quam
- contra astrum diuopertum
- minores hodie aut majores apparent
- materia ostri vimi non possit, ita olim plejudes, hodie 6 numerantur
- tandem eextra ordinario primi Elementi affluxu ad jutumrumere rustam potest quanquam
- et contiogere potest, ut mox vires recipiant maculae. Ita circa finem auni 1672 novum
- in cassipea pos inbaiadiadum line et sit, so pualiteum vutq ostirmum aespit
- + C ut paucis forte
- pacusit
- alsolpeat
- fladeoue et gystitu
- strialorum corpori
- circa sum otem
- facili apparet
- apacam
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 26r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068208:0051?run=74