Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 3 A 25, fol. 3r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 7v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. deperiodis decimalibus 14 Januar 1687 Scheda 2d a
  2. istrio exemplo ostendere operae pretium erit, quomodo ex dato Numero N.
  3. inveniatur v, ita ut posito in devisione decimali per N, ultimum periodi residuum
  4. inverse
  5. esse 1, penultinus sit v. sit Numerus 41. Dividatur jam etc999s per 4D
  6. e ultimus quotiens, qui nunc primus prodit est 9. jam ut hinc ervatur ultimus residuus
  7. residuus, quia N2 +1 =Vultimo Residio, V fiet 41. 9 + 1 - v. seu fiet
  8. 369+1 = v, seu denique 37 = v. quod et verum est nam si 100000 etc.
  9. dividas per 41. fit , = 0024390) 243 ec et residui sunt 1, 10, 18, 16, 371.
  10. Si velimus di residuos inversae divisionis, comparare cum residuis
  11. directae, ea ratione etiam statim exprimo residuo inversae
  12. divisionis possumus invenire ultimum residuum divisionis directae, quam
  13. ob rem in praesenti exemplo divisionem inversam prosequemur, atque opere
  14. ipse praestabimus; ubi residud sunt 99 63 84 82 90 99
  15. summa duorum respondentium semper e 100 100 100 100 100 100
  16. quibus si addas residuos d didivisionis.
  17. est 100 si divisor sit iter 1o et 100, at 1000 si sit intra 100c00 et 1000, et
  18. Hinc si a 100 deahas crsid (vel 1000) detrahas residu 63
  19. residuum penultimum divisionis inversae, habebitur 37 = V quaesitue
  20. residuque dpenultimus, seu ultimus ante 1, divisionis directae
  21. Hoc artificium directae divisionis praeclarum est ad solvenda
  22. inverce
  23. in numeris problema transcendentia, Nam quando sciimue potentiam
  24. alicujus numeri indefinitam quam progressione secundum ipsum assumt
  25. dato numero diminutam esse divisibilem per numerum datum, verbi
  26. gralia 10 9 = H, et quaerimus H et e in integris,
  27. tantum opus est scabene pro 10-9 scribere + et c,9999 (&c 99991
  28. unde dividendo, fit
  29. eu 000 et fit Jeu 00000l dc
  30. gugg
  31. unde statum patet H esse = 13, et C = 2, seu 100- 9,
  32. seu 10 (sive 100) = 9 s hoc est 19) sufficere nec opus est
  33. 90970
  34. gu ultru continuari sinistrorsum, cum divisio jum succedat? Sed
  35. si tadhuc alia exempla quaeramus continuanda ad huc erit divisio, atque hoec
  36. est Methodus directa solvendi per Avithmeticam rutus modi problemata
  37. patet autem statim si adhuc e sexies 9 ascribatur rursus succedere
  38. divisionem ex supra scilicet inventa periodo ipsius
  39. pfit
  40. verbi grata hoc modo 182.999999.91 dividendus. 102919999999999999) dividendus
  41. 142
  42. N 5. = 91 dividendus
  43. qsreicisert
  44. sydisor vel
  45. quotiens
  46. 142857142857(15
  47. Quotiens H
  48. Et ita habernus modum continuandi in infinitum, seu omnes modos possibiles
  49. solvendi problema tale 10 - 9 = H _ seu inveniendi e et H, in numeris
  50. integuis, eritue C vel 6+2 vel 12 +2 vel 18+2, et generaliter 6l+2
  51. unde s haberitam potest H, sed et statum scribi potest 3 omnibus
  52. modis possibilibus prout periodum 142857 ve saepius repetimus sinistrorsum.
  53. quod si numerus propositus non sit 10, est tamen eadem Methodus, nam et pro
  54. ipso fingi potest progressio qualemensurparmus pro denarib, et sine ipsa potehimus
  55. elios
  56. ex denarii progressione invenire hanc ipsam generaliter ergo
  57. solvere possumus in integris omnibus modis possibilibus tate
  58. problema si quidem possibile est: _ B - c = h, ubi
  59. B, C, F, dantur, sed e et h quaeruntur. Ulum autem sit possibile etiam
  60. e eunthex nostris principiis poterit determinari
  61. et 9 i g
  62. yonisa se

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 3 A 25, fol. 3r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068238:0005?run=74