Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 6, 12, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Herbert dialogue betveen a Tutor aud his pupill
  2. about Religion. f. pag. 219 in fol.
  3. Adolescens quaerit a moderatore, an usus rationis et Logicaelimitatus
  4. ar
  5. sit certisque tantum scientus astrictus; quia intelligat in cathedris et scholis Theo-
  6. logorum; es rationi renuntiandum esse. Moderator altius orsus, tres ait scientias
  7. praecaeteris aestimandas Mathematicen, Theologiam it Philosophiam; sed his collatis
  8. Mathematicen mire summe certam deprehendi, sed finc ignobiliorem, nam potissimum ad
  9. vitae corporea commoditates et mechanica adminicula dirigi; Theologiae finem esse nobilissimum
  10. sed ut passim Graduatis doceatur, principia parum certa esse. In sola phtosophia,
  11. principiorum certitudinem cum finis nobilitate conjunctam esse. copsistereque, cam in recto
  12. csit
  13. ic sc begeficro
  14. rationis usu ad consequendam quantum possibile est felicitatem. qua qui rem
  15. nuntium remittat, et qui tanto dei beneficio se abdicet, ut alias doctrinas sequabur ei
  16. simlem videri homini stae solem clausis fenestris exitudenti, ut ad lamen candelae studere possit
  17. Lactant. lib. 4. c. 18. Superstitiosi sunt qui superstitem memoriam defunctorum, colunt
  18. Cic. lib. 1. de nat. Deor. superstitio inquit est timor inanis Deorum. Plulanho
  19. lib. acxi 12,61 5 norias sunt seb, sa mores, qui damones metu adacti corunt
  20. oligidius Figulas apod Gellium nescio qua subtilitate religentee esse oportet
  21. 1.
  22. s
  23. Fortitudinis est, quae virtus est cardinalis) nihil timere
  24. religiosum nefas Duostenendas inperationibuis primo–
  25. nisi evidens ratio magnum periculum ostendat; de inde Deum esse communem humani
  26. reneris patrem (a quod etim oratio domini inculcat +) Unde sunt articuli vere
  27. Latholica io religionis quinque sequentes 1. Esse Deum supremum, 2. Huic cultum maximum
  28. deberi. 3 optimum Dei cultum in virtute consistere. 4 Lapso ver sincera poenitentia
  29. opus esse, quae in emendatione consistit. 5Ese praemia et poenas et in hac vita, et in futur
  30. quicquid in religionibus particularibus cum his pugnat non est admittendum
  31. Religionibus autem particularibus examinandis cogitandum est C
  32. T. nunquid sit in illis, quod cum articulis fidei caltolicae pugnal, 2. an quae ab autoritate ducuntur
  33. niti dicuntur probationes sufficiente n habeant sufficientes. 3. qua si careant, an quae probatione carent, ut
  34. necessaria ad salutem, an vero tantum ut pae credibilia proponantur an revelationes quae
  35. olim factae dicuntur, novis revelationibus confitmentur. 5 An saltem An praecepta fidei
  36. non satis probatae saltem ad virtutem conducant excitentque. 6. Quid aliae nationes opponant, qua-
  37. rum diversa est fides a nossra 7. An qui fidei dicuntur articuli obstent paci publicae, et bono
  38. communi. A omnia huc redeunt, ut examinemas, primum an vera sint quae traduntur
  39. Nec putandum est, hoc modo religionem arctis
  40. limitibus iri conclusam. Nam vel soli quiaque articuli dabunt qu in quo tota vita exercere te ac
  41. deinde an non saltem conducibilia
  42. Notae verae religionis, vil certe verisimilioris, sunt major antiquitas, itaque unde ili excidunt
  43. Scopo, quorum religiai initium in Historia assignatur; major aniversalitas, unde sectae suspectae;
  44. proficere indies possis
  45. Sed tame
  46. meter religionem illam vere catholicami quinque articulor fatendum est nullum repecici ucui
  47. perfecte competant hae duae nota. Ex traditionibus partlicularibus rejicienda sunt quae cum
  48. religione rationis pugnant; suspecta habenda, quae sacerdotum commodis velificantur
  49. Discernere opatet Verum, verisimile possibile, falsum ( inter possibile et fassum interponi poterat
  50. improbabilet). Sunt quodam dogmata per se vera quae additionibus quibusdam rerisimilia tantum, vel etiam
  51. possibilia, vel plane tandem absurda redduntur. Alcoranis egregie praecipit honorandum esse
  52. supremum unicumque Numen hoc verum est. Additur extraordinaria viac innolescere cultumd Dei debere
  53. id verisimile est; Mahometi ab Angelo traditam fidem, possibile; perfectam esse corani religionem,
  54. Duae illae magnae notae antiquitatis, et decumenicitatis, ut sicdicam, ex divina providentia
  55. et saluti necessariam, falsum.
  56. consequuntur cui repugnant aut aetatem aut gentem, carere requisitis veri cultus
  57. Religio catholica recte stabilienda explicanda est ususque quinque articulorum estendendus, deinde
  58. videndum quomodo specialibus religionibus catholica dogmata mnsceantur. Denique in autores et istoria
  59. religionum inquiremus.
  60. Antiquissima videtur rligio Aegyptiorum, quorum dynastiae saliorum
  61. un
  62. Mose
  63. ribu
  64. Ab uisdem Astrorum observationes et naturalis philosophia. Ab
  65. ay
  66. e
  67. lo
  68. traditiones trauscendunt,
  69. 13
  70. nup
  71. 30 atut
  72. iisdem Magicae artes, et termes apud eos autor chemia habetur, quem et sethosis seculas est, et
  73. sapientia instituti fuisse scribuntur.
  74. saciriotes Aegyptiorum, donec divelatianus suidateste (imo in fallor, domitianus) libies eorum c chymicos
  75. elies
  76. e telipt sino taem nsa alus n

Cite

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 6, 12, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068347:0001?run=74