Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 3, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Le sieur van der Burg Hollandois ayant change de religion
  2. à florence, e écririture lettre n spinosa pour justi fier
  3. ce qu’il avoit fait, et pour le solicitey d’en faire autant.
  4. Comme
  5. je ne l’ay pas veue, je n’en sçayque dire: il semble pourtant que ses
  6. raisons n’estoient pas des plus convainquantes.
  7. Neantmoins pour dire
  8. mon sentiment avec franchise, les reponses et les objections de M. Spinosa
  9. ne me contentent pas non plus, quoyque’il s’explique avec beaucoup de netteté
  10. de la réponse
  11. Je passe la preface et j’approuve qu’il ne s’attache pas aux reproches
  12. ou anantages personels: car il y a de part et d’autre des mechans, et des vrais
  13. devots; des stupides et des habiles gens.
  14. Il est vray que la justce et la charité sont les veritables marques de l’operation
  15. cette gra
  16. du s.. Esprit, mais je croy que ceux que Dieu a doués he mépriseront pas pour
  17. cela les commandemens particuliers de Dieu, les facremens, ny autres ceremonies
  18. et loix positiues divines et humaines.
  19. ils n’accorderont pas pour cela
  20. à Mons. Spinosa, que tout ce que la raison ne diste pas, doit passer pour
  21. superssition. (Superfluum, dit il, et consequenter ex sola superstitione
  22. instiftutum) il n’est pas tousiours à nous de jugers ce qui est superstu
  23. Nicolam Stenonius Danus vir notae eruditionis, et anatomicis inprimis scriptis
  24. claras ex quo relicto patrio cultu ad Romanam religionem transiit, hoc agere magno
  25. studio visus est, ut imitatores haberet. Quod equidem non improbo credo enim
  26. vtrum bonum, quod fecit, fecisse meditato, excussisque retustatis monumentis, et disceptationibus
  27. ex quo scilicet in hoc stodii genu incubuit
  28. recentiorum, singularem sibi rei controversiariae notitiam parasse, quam aliis impertiri
  29. plonum est. De simeritate viri nondubito, neque enim cum
  30. e
  31. ues v
  32. Non possum illis sentite qui aiem in religione mutationem suscipere putunt conscientiae impulsu
  33. plerosque omnes alis stimulis agi tarbitrantur, ambitienis, avita, libudinis, avaritie
  34. au rei familiaris, libidinis vanitatis.
  35. Ego, qui aliquoties cum hominibus conversatus
  36. lum in quibus seriam futurae curam omnibus negotiis praelatam deprehendi, et expertus
  37. ita
  38. sum, quid u religio possit, ubi semel aninum sive inferorum terrore perculit, sive, quod
  39. effi durabilius est, contimplationum coetestium suavitate affecit) jam mitius de illis
  40. sentio quorum instituta passim damuantur.
  41. Si falior, in hanc potius quam illam
  42. partem labi malimo Illam enim certissimam de hominibus jndicanti regulam esse
  43. arbitror, optime de omnibus sentire, quatenus de damno illorum vitando agitur: pessime,
  44. in quantum de nostro quorum illod justitiae, hoc prudentiae est. Neque hic periclitor, cum
  45. de in bonum partem judicoq; neque enim exempli sed rationibus prudentes moventur: et si
  46. Stenonium egisse arbitror, quod faciendum sibi putabat, hoc tantum admitto, satis speciei in ejus
  47. argumentis fuisse, ut hominem etiam doctum et ingeniosum capere possent: quod veritati
  48. nihil praejudicat, scimus enim tot eruditorum atque aloquentium hominum contentionibus
  49. effectum esse, ut unaquaeque pars habeat quo sibi plandere possit. Praeterea
  50. cCertum est saepe apud homines affectus esse ratione, pler plurimos occasionibus etiam leviculis
  51. excitatos atque attentas mire affici illis etiam rebus, quas aalio animi statu velut
  52. nugas despicatui haberent.
  53. Sanci sunt qui serio aut severe natiocinantur, qui

Cite

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 7, 3, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068362:0007?run=74