Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1, fol. 49r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.99.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 52v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. JUSHHAM compendiosissime pariter utque efficacissime
  2. definiri posse arbitror, Caritatem sapientis, caritatem
  3. scilicet, seu benevolentiam generalem, quae futura esset etiam
  4. in sapientissimo, si quis talis inter homines versaretur. Quod non
  5. ita accipio, quasi Virum Justum sive honum, necesse sit rerum
  6. Primas
  7. cognitione extellere, et aequi bonique causas intelligere; sed quod in
  8. in iis quae pertinent ad laritatem, eadem facturus sit quae sapiens
  9. faceret aut juberet. Itaque justus vel ipse summa ratione agere
  10. assuetus erit, vel saltem, quod hic sufficit, promtus obtemperare
  11. sapienti. Et ut aliae virtutes in aliis affectibus moderandis
  12. versantur, ita putandum est Justitiam in affectu hominis erga hominem
  13. seu juvandi nocendique voluntate regenda occupari
  14. Hinc statim occurritur Carneadi, qui dicobat sustitiam
  15. Finstitia haec possibilisest dicebat summam esse stultitiam, quod per eam homines alieniscommodis
  16. et cadit caritas in supentem) cum damno proprio velificarentur. Qua objectio ex ignorata
  17. justitiae definitione nata est. Caritas enim sapientis stulta esse
  18. non potest.. Hoc ergo supererat, ut ostenderet Carneades,
  19. impossibilem esse Definitionem nostram, id est caritatem
  20. cum ratione consistere non posse. Sed posse ex ipsis Caritalis
  21. et Sapientiae notionibus manifestum est. Sapientia enim est
  22. scientia felicitatis, jam saepe in futurum utile, et in summa
  23. suadendum est, alienis commodis etiam cum sua praesenti jactura
  24. favere, neque aliud a viro justo nos desideramus, quam quod ipsimet
  25. maxime utile esse ostendemus. Itaque desideratum Socratis impletimus
  26. qui honestatem et utilitatem mali dissoliata reconjungi optabat,
  27. illique male precabatur, qui primus disjunxisset
  28. Caritas est habitus amandi omines, seu benevolentia universalis
  29. suis tamen gradibus pro ratione objecti discreta. Consistit autem
  30. per se, non in actu sed habita, seu valida mentis inclinatione, quam
  31. sive sorte nascendi, sive singulari dei beneficio, sive crebro usu
  32. acquisivimus. Unde justitia quoque habitus erit. Neque vero amare
  33. possumus singulos (quos nec novimus) nisi quatonus amamus omne
  34. genus humanum, sive potius omne genus ratione utentum, parati
  35. et cupidi cum occasio tulerit,
  36. erga omnes quatenus res patitur optimam voluntatem nostram
  37. opere ipso testari. Si veru plurium utilitates inter se pugnabunt
  38. praeferemus id quod erit in summa melius, id est conveniens pluribus
  39. praestantioribusve. Ac caeteris paribus ea magis quemque amabimus
  40. quo magis perfectione animi seu vera Virtute excellet
  41. Institia est caritas sapientis)
  42. felicitatem, hoc est
  43. laetitiam durabilem
  44. quaerenti (cujus magna
  45. pars recte factorum
  46. conscientia est:)
  47. Fcaritatis natura)

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 1, fol. 49r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068398:0097?run=74