Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 4r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Tit. 1. de justitia et jure
  2. Institia est caritas sapientis, seu quae boni prudentisque viri arbitrio
  3. congruit. Sine est virtus mdvel affectum hominis erga
  4. hominem, benevolentiam scilicet atque odium, malerans ac dirigens secundum
  5. rectam rationem. Ut scilicet in aliis virtutem amemus vitia odio habeamus
  6. Justum vel Licitum, illicitum, Debitum
  7. Liberum est, quod estviro bono et prudenti possibile, impossibile,
  8. necessarium, contingens. Nam quae facta laedunt pietatem nostram
  9. vel verecundiam, et emnino quae Hinc lus est poteptas moralis,
  10. Obligatio necessitas moralis. Nam quae facta laedunt pietatem
  11. et omnino
  12. nostram aut verecundiam, aut quae contra bonos mores sunt,
  13. ea nec facere nas posse credendum est l. 15. D. de condit. et demoust
  14. juris tamen vocabulum varias habet acceptiones alias, vid. L u et
  15. penult l. penult. et ult. D. de inst. et jur. interdum enim jus
  16. qui inione quae societatem
  17. (Qui in hoc titulo praevalera videtur)
  18. humanam dirigit et conservat. Quo sensu jus est vel naturale
  19. vel gentium vel civile. Ins naturale Isti definiunt quod
  20. natura omnia animalia docuit, cum scilicet homines faciunt ex
  21. recta ratione, quod animalia ex instinctu naturae. Huc pertinet
  22. conjunctio maris et foeminae, educatio, prolis eterre videtai
  23. hac si negligant homines sunt bestiis deteriores. Jus Gentium
  24. a
  25. hic
  26. quod possremum tamen
  27. est circa ea quae sola rectaratio homines docere potuit, ut deum
  28. colere, pietas in parentes et patriam; contractus, et societates
  29. civiles, et tr quod nefas hominem homini insidiari nefas.
  30. jus civile est quod civitati placuit.. Hac Ictorum divisio
  31. non est sumta ab intrinsecis differentiis: nihil enim refert an
  32. homines aliquid cum bestiis commune habeant et magna est
  33. inter ipsas bestias in hac re varietas. Summa ergo juris
  34. divisio est, quod aliud est Naturale, aliud Legitimum seu Positivum
  35. quod non valeret, nisi esset receptum. Naturale tres habet
  36. gradus pro tribus principiis ex quibus potest demonstrari, quaequorum primum est
  37. st necessitas seu confernatio sui ex quae sequitur unum quemque
  38. omnia agere debere, quae ad parem colendam requiruntr et vitandas
  39. querelas requiruntur. secundum principium est, haits, publica
  40. selicitas, ut tantum non male nobis sed et quam optime sit
  41. Ounde sequitur pro publico bono laborandum, quod etiam in nos
  42. redundat Tria autem sunt principia ex quibus ad justitiam oolend
  43. juste agendum movemur, primum est utilitas propria, ut scilicet
  44. nemini noceamus, ne quovelas ut par sertetur ac querelae ne vel hunc
  45. cui noenimus, vel alios vicissim in nos extimulemus; deinde ut omnes
  46. quoad licet juvemus, quia bonum commune vicissim in nos redum
  47. itqque honesti
  48. alterum est humun sensus humanitatis,, nam etsi nullum nobis
  49. periculum creetur tangitur tamen alienis malis, et aliena felicitate
  50. delectamur, cum videmus virtutem praemia merita consequid: et in
  51. hoc cnsis affectu hominis erga hominem consistit justitia et
  52. nomen viri boni;umex primo capite operatur, prudens vel potius
  53. am qui
  54. callidus magis quam bonus dicetur; nam ubi mspes
  55. metusve sit spes fallendi miscebit sacra profanis. Itaque iste
  56. qui ex utilitate operatur unus cum aliis hominibus utilem tantum amicitio
  57. colet, alter honestamd e veram. cum vero omitus comitnibus
  58. +e erga omnes
  59. aequaliter affecti
  60. cimus nos geramus
  61. nisi tantia ac
  62. tantum virtatem
  63. amemus vitia odio
  64. habeamus
  65. fut paulo aute
  66. definivimus
  67. HN. 3. h. et pri
  68. inst. de 1. N. G. et C.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 4r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068400:0007?run=74