Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 35r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 34v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Rationes apparentes sunt quae legislatorem moverunt, virum
  2. autem sapientem non movissent. Eaeque oriuntur vel ex privata Legislatoris
  3. utilitate, publici boni specie palliata, vel ex Legislatoris errore. Erroris
  4. autem causae sunt vel praejudicia, vel a604075ia, vel affectus.
  5. Rationes autem vel Principia Legislatoris vel sunt expressa
  6. vel sunt colligenda per consequentiam. Expresse, ut quod ajunt icti eum qui
  7. in utero est, habendum esse pro jam nato, quando de ejus commodo quaeritur
  8. colliguntur per consequentiam vel certam, vel probabilem. Idque optime fiet siplu
  9. fiet eo modo quo quaeruntur in Physicis aut Astronomicis hypotheses aptae ad salvanda
  10. phaenomena, ita propositis pluribus legibus particularibus quaerendum erit principium
  11. quoddam commune, ex quo ratio reddi possit omnium.
  12. Hactenus exposuimus Interpretationem Legum. sequitur argumentatio
  13. quae circa Leges versatur, eaque duplex est, una in reddendis legum rationibus
  14. se in omni enuntiationi, una ab antecedenti a enuntiationem propositam
  15. quae dicitur Probatio, altera ab enuntiatione proposita ad aliquid consequens,
  16. seu ad aliquam conclusionem quae ex ea dluci potest, quae dicitur consequentia
  17. Probatio Legis coincidit, cum interpretatione THS Siaerojas sumta a rationibus
  18. vis veris; nihil enim est aliud quam rationem Legis veram reddere,c
  19. Legem probare
  20. a
  21. non tantum scilicet cur sit lata, sed etiam cur sit tuenda. Hae rationes sumuntur ex
  22. vel x Ethicis vel ex politicis, suntque vel pe etiamnum subsistent, vel
  23. nunc cessant. quo capu ratio legis vera nunc pro praesenti rerum statu reddi
  24. non potest. Sed haec omnia jam attigimus in interpretatione 7H Saerojas
  25. sive sententiae. Placet tantum paulo distinctius exponere modum probandi. Tametsi
  26. autem leges sint enuntiationes quae non habent absolutam necessitatem, sed ut quas ut
  27. plurimum contingunt, veras esse. Nihilominus locum circa eas habent probationes
  28. exactae sive infallibiles id est demonstrationes, modo quis probare
  29. suscipiat pemintiationis hujus modimiveritatem absolutam, sed ipsam probabilitatem
  30. Saepe enim demonstrari potest probabilitas, sive quiutrum ex duobus oppositis atteno
  31. per nera atum multo frequentius altero per rerum naturam contingere debeat,
  32. quemadmodum circa aleam, aliosque lusus etiam a fortuna pendentes habemus exactas
  33. et plane mathematicas ratiocinationes. Probatio igitur est vel exacta
  34. mala vitiosa
  35. Probatio recta est vel exacta , quad dicitur
  36. demonstratio, vel Topica. D Iiles rursus vel demonstrationem mentitur
  37. vel pr recta vel it
  38. p
  39. vitiosa
  40. quae dicitur Paralogismus, vel syllogismum topicum,, quae dicitur sophisma
  41. Hinc fieri potest, ut eadem ratiocinatio sit simul et paralogismus et syllogismus
  42. probus topicus, si scilicet argumentator syllogismum topicum in
  43. hs vitiosas in ipsis legibus extare
  44. Demonstratio est vel a priori seu ab his quae natura notiora sunt; vel
  45. demonstrationis speciem adoruavit. Regari non potest
  46. a posteriori, ab his scilicet quae natura notiora sunt, seu quae notiora essent
  47. ordine phios philosophanti; vel a posteriori, ab his quae contingit nobis notiora
  48. etser esse, et si secundum vem philosophandi ordinem,s tardius
  49. cinotescere debuissent. Uttade In omni
  50. e
  51. demonstratione est aliqua resolutio vel subjecti, solius, vel subjecti
  52. et praedicati simul. Resolve autem est substituere in locum termini alicujus
  53. substituere definitionem vel definitionis partem, vel alium terminum tali
  54. resolutione de praesenti termino antea demonstratum. Itaque duo ingrediontur
  55. demonstrationem, definitio praecdens, et theorema praecedens jam ante demonstratum
  56. praeter experimenta et sumtiones concessas hs quibus tamen inter dum accedunt
  57. sumtiones concessae, (sed tunc conclusio probatur o absolute nec nisi ex
  58. por
  59. hypothesi sumtionis) et experimenta, quae faciunt ut demonstratio, saltem
  60. ex parte sit a posteriori. Demonstratio autem absoluta a priori solis
  61. indiget definitionibus et theorematis praedemonstratis, et quia haec ipsa priora
  62. treoremata similiter fuere demonstrata, nec possit dari progressus in infinitum
  63. es
  64. necesse est prima theoremata fuisse demonstrata per solas definitiones
  65. itaque manifestum est uttimam omnis demonstrationis absolutae a priori analysin
  66. fieri denique in solas definitiones
  67. sive ab alique
  68. ratione enum
  69. tiationis ad
  70. isam
  71. et in universum
  72. Argumentatio

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 35r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068400:0069?run=74