Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 34v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 35r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. respiciendam
  2. exempli causa commerciaum potius ratiomem habebunt, quam
  3. nerrum rerum gerendatum liarum conservandarum habita ratione, bona inter liberos ex aequo
  4. priviegia dotis, non curabunt, mutaque alia id, genus
  5. divident, nultam ante efiguam pravilegiorum detis rationem habebunt
  6. constituent, non plane consentanea rationi. Itaque haec principia Legis latoris
  7. nata sunt ex affectu inconsulto, quoniam tamen expressa legibus, et
  8. in republica stabilita sunt, non est privati interpretis ab illis recedere
  9. Interpretatio igitur sententiae legislatoris sumta ex rationibus
  10. qulegis intelligitur, quae Legislatorem moverunt, etsi fortasse alium
  11. va
  12. non movissent, sive ex principiis quibusdam sive affectibus ejus, sive
  13. id es
  14. scopo vel status rationi consentane sunt Si tamen illa principia non
  15. sint manifeste absurda et rationi contraria, se et sint satis manifeste
  16. sive Legibus sive Moribus stabilita, in legibus interpretandis et in usum
  17. transferendis sequenda sunt: alioqui interpreti permissum esset leges
  18. pro arbitrio immutare, ac Legislatorem agere; potest fieri ut is qui
  19. legislatoris affectus vel erronea principia accusat, ipse affectu agatur,
  20. vel in errore versetur, cuius controversiae judicem non habemus.
  21. Itaque interpretatio sententiae sumitur ex rationibus legislatoris, vel
  22. legis
  23. perfectis vel imperfectis. Perfectis quarum scilicet sapientissimus
  24. quoque legislator etiam nunc esset rationem habiturus; imperfectis, quae
  25. affectibus vel privato veris vel apparentibus. Verie quarum etiam
  26. supientissimus Legislator fuisset rationem habiturus, apparentibus
  27. quae vel ex affectu Legis latoris vel privata utilitate sumta sunt
  28. Verae rationes sunt, quas etiam sapientissimus Legislator
  29. fuisset rationem habituus secuturus, et sunt vel perpetule,
  30. seint ex jure naturae, vel ex ratione status
  31. Ex jure naturae sunt ea que rats, quae sunt perpetuae sempercqu
  32. principia
  33. la habent et ubique locum habent, in omni scilicet civitate, omnique
  34. magistratus et
  35. sivitatis statu. Tales sunt Deum esse colendum, parentes houorandos.
  36. Ex Ratione status sumuntur rationes, quae ducuntur ex principia
  37. quae non cuilibet civitati, aut non cuilibet civitatis tempori
  38. circa
  39. vel statui conveniunt. Ita manuficiorum extraneorum extranearum
  40. mercium importationem variant civitates, possunt enim quaedam
  41. merces tam esse necessariae nostrae civitati, ut sueciae sal, cujus impor–
  42. tatio omnibus modis promodenda est, privilegus etiam concessis.
  43. At Gallia salis extranei importationem severissimis poenis coercet
  44. Despublica
  45. quoniam scilicet ipsa sale abundat. Similiter eadem cipitas variat
  46. pro diversis temporibus, ita tempus erat, quo nundinae erant
  47. favorabiles in Germania cum scilicet ipsi mercatoribus atque opificibus
  48. non abundaremus, alliciendique essent exteri privilegiis, et maletuta
  49. open
  50. essent itinera, unde loca quaedam statis temporibus sub publico, salvo
  51. conductu frequentabantur, mercatoribus per turmas euntibus prope
  52. ad Caravanarum Asiae instar. Nunc eo res rediit, ut propemodum
  53. nundinae factae sint odiosae, sive coercendae, non quasi abrogandae sint,
  54. sed ut certis quibus dam legibus everceantur, ne videamur exteros
  55. propositi
  56. edictis etiam privilegiisque concessis evocare ad nosmet expilandos.
  57. Etenacq itaque legum hujusmodi principia petenda sunt ex
  58. no esti
  59. + falso putantes pecuniam
  60. potius quam militem esse
  61. =vel etiam illi qui
  62. tunc erat reipublicae
  63. statui congruebant
  64. Fitaliae frumentum

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 3, fol. 34v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068400:0068?run=74