Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 4, fol. 89v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 90r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. tunc enim ex variis textibus variae et pugnantes conjecturae sumi
  2. possunt, cidem enim etiam contrariis, secu simile esse potest, secundum
  3. utrum autem praevalere debeat
  4. diversa comparationis capita. Utrias autem potior habenda sit natio cura
  5. saepe judicari facile non potest. Itaque ut jus certum habeatur
  6. in Republica, praestat omnem tam restringendae quam extendendae legis
  7. potestatem edictre evtaadinere Jurisconsultis pariter et judicibus
  8. edicto adimere, dareque operam, ut Codex legum nrus accurate
  9. scriptus habeatur. Cum tamen nihil in rebus humanis perfectum sit
  10. jubeantur inferiora tribunalia, collegiaque istorum oblatis gravibus
  11. corrigendae legis causis referre ad summam potestatem: ut quibus
  12. odici
  13. quod si codexille bene conceptus sit poterit constitui, ut nulla
  14. actio vel exceptio, vel replicatio cuiquam detur, nisi quam ex ipsis.
  15. tEtian consecturatice husu terpetags aun
  16. juris naturalis, aequitatisque moveri solent.
  17. Nec facile occurret
  18. etsi et si quis forte emergat
  19. relatio fiet poterit ad referendum erit ad summam potestatem
  20. sus
  21. tantisper repellenda erit postulatio ejus qui fundamentum
  22. e
  23. Romanae.
  24. Satio Nunc autem Leges quibus utimur ita conceptae sunt, ut ediltum
  25. umit ex jure incerto
  26. se
  27. husupmodi ne locum quidem habeat, praeter quam enim quod leges saepe obscurae sint
  28. et pugnantes? et multiplices vastae nimis atque confusa, et nihilominus multa
  29. indefinita relinquant; sciendum est ipeus ipsus Leges hujusmodi interpre
  30. eas extensionem et restrictionem passim diserte admittere et approbare
  31. Nunc autem Leges Romanae, quibus utimur tam saepe obscurae sunt ob
  32. vetustatis ignorationem locaque truncata aut corrupta; et pugnantes vel
  33. expresse vel per consequentias deinde tam vastae et multiplices et confusae
  34. i reentes; ut tale nihil de
  35. illis edici possit. Digesta certe pariter ac magna pars lodicis
  36. compilata sunt ex responsis I Ctorum et rescriplis imperatorum cirea
  37. causas singulares; itaque quae scripta non erant animo ferendae legis. itaque
  38. deter
  39. et habemus subinde, commentaria ictorum in Edictum perpetuum aliasve
  40. Lipsa autem Edicti verba non habemus, unde necessario cogimur per
  41. Leges
  42. decider
  43. ipsas leges raro satis expressas. His His jam accedit, quod ipsae Leges
  44. an
  45. a
  46. Romanae partim multa incerta relinquunt, quemadmodum supra dixi,
  47. dubria
  48. saepepantim dubiae sint autoritatis; multa enim passim abrogata habentur nostris
  49. moribus, qui tamen variant. Accedit quod hodie communes doctorum opiniones
  50. passim ita invaluerunt, ut prope vim consuetudinis habeant habere censeantur
  51. itaque quas alii prope consuetudinis vim habere censent, alii contra illis ne
  52. probabilitatem quidem tribuunt. Hinc ingens controversianam materia
  53. praesertim cum sapeciet ea utraque oppositarum communis dicatur
  54. quare cum _ tam saepe jus incertum sit, recurrendum est ad jus naturae, id
  55. est ad rationes legum morales.
  56. Sciendum est aut enim rationes Legum alis quae scilicet Legistatoem movere
  57. alias sumia privata utilitate et affectibus, sed hae ad jurum leges magis
  58. fere (1
  59. reformandas, quam interpretandas spectant sed harum in Legibus interpre
  60. tandis supplendisue ratio non potest haberi, et ipse legislator eas dissimulat, alias
  61. vero rectae sunt,. Sed hae vel cellamnn celese, sumuntur ex magis legisnatura
  62. congrutasunt vel verae vel apparentes; verae Et vel morales vel politicae,
  63. illa virtutis hae sufficientiae verum in civitate causa. Et hae rationes
  64. vel praeterito tantum civitatis statui conveniebant, vel hodieque subsistunt
  65. Fac per summa rerum
  66. capita procedat
  67. +satis enim em quaestionibus
  68. ubi semel dece postu
  69. tionem diserte non concessam
  70. pro negata esse habendam
  71. +ob vesustatis ignoratio
  72. locaque corrapta aut Runcata
  73. Fuol ex presse, vel quod
  74. frequentioimum
  75. consequentias
  76. per
  77. Fetsi compilatorum
  78. voluntate postea
  79. vim Legis aeceperiu
  80. sape tamen quod
  81. unus abrogatum ait
  82. alius negat, et
  83. variant tribunalia
  84. et collegia

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 3, 4, fol. 89v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068401:0178?run=74