Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.89.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. De internsuriae seu Resegmento Anticipationis, vulgo Rabat
  2. de aestimando jure percipiendi praestationes annuas certo annorum
  3. Numero definitas, et Reditus ad vitam; ac de Licitatione rei quae sub
  4. hasta distrahitur, oblata solutione particulari
  5. Interusurii mentio extat in l. 9. §. 8. de pecul. l. 66. ad L Falcid. et l. 82 de Legat. 2. de quo
  6. vocabulo uti
  7. Curtium ictum dicere acceximus, multos de loqu paucos naturam ejus intelligere, quod
  8. nimis verum deprehenditur. Est ergo differentia inter valorem praesentem as summae, cujus solutio
  9. in certam diem dilata est, et ipsam summam. Hoc est, quanto minus promittere intelligatur, qui tardius solvere
  10. promittit; et quanto plus petat, qui plus tempore petit. Quod ego alias Refegmentum Anticipationis appellare
  11. soleo, vulgus habat; et in catalogis pretiorum, qui in Emporiis eduntur (in dem Frrißt. Couranten)
  12. hoc titulo notatur, quantum illi remitti soleat, qui non fidem sibi de pretio haberi postulat, sed parata
  13. pecunia negotiatur, der nichtant credit sonderen mit baa ren grede haudret. Aestimatio ejis
  14. est vel abstracta a circumstantiis, vel cum iis concreta; id est sumitur vel a generali natura fructuum
  15. pecuniae secundum quantitatem iusurarum lege definitam, vel a singularibus negotti et personarum qualitatis
  16. et prout varie interest contrahentium, ubi constat aliquando communem usurarum quantitalemmin
  17. excedi, quae quidem nunc paeterimus, et religioni judicis aut etiam jurejurando in liten, omutimus
  18. Fructus pecuniae rursus dupliciter sumipotest, vel l, pro omni eo quod medio tempore ex ea jure
  19. percipi potest a diligentissimo patre familias, si scilicet is fructus ipsos perceptos rursus utiliter impendere
  20. vel elocare intelligatur; iis scilicet casibus, quibus aequam est consilerari fructus functuum et usuras usuramus
  21. vel remissiuis, adhibitis tantum usuris aut fructibus simplicibus. Exempli utrumque declarabimus: S
  22. mille aureos nondum debitos, mihi solvas, biennio vel triennio ante, quam oporteat, frnctule privas, qum
  23. eo tempore inde percipere potuisses, ejusque mihi copiam facis. Nempe secundum calculum riosum; primo
  24. anno quidem (admissis usunis quin cumibus habuisses 1000 cum vicesima de 1000, seu 1050 esecundo anno non solum
  25. 50 ex ipsis 1000 iterum percepisses, sed et 2 + = ex perceptis 50 prioris anni, hoc est rursus ad 1050
  26. adjecisses vicesimam de 1050 (nempe 102 + 2) et ita sub exitum biennii habuisses 1102 +2, cujus
  27. pursum adjecta vicesima (55 + ) dabit 1157 +E, seu decimaliter 1157. 625 quae habuisses sub exitumm ennii
  28. Itaque si mihi post biennium debeas solvere 1102+: seu post triennium 1157 += )alor praesens debili erit 1000
  29. his enim mihi nunc solutis post biennium etiam habere potero 1102+. Unde patet Interusurium non confla
  30. ex usuris summae dilatae, (ut quidam putant a pud carpzovium de quo infra) sed exusuris summae in praesens
  31. anticipando pro ea solvendae; et summam dilatam aequari Anatocismo, (ut ita loquar) valoris sui praesentis
  32. usuris perpetuo in sortem imputatis rursusque foecundis. Cumque incrementa quotannis sorti accedentia
  33. sint fortium vicesimae, erunt sortibus proportionalia; ergotam sortes quam internsuria sunt progressionis
  34. geometricae. Unde regula calculi exacti seu rigoscisi ita derivabitur: cum valor, unitatis, seu unius aurei
  35. post aanium debiti sit 20. (quoniam si 28 hodie mihi solvas, postannum inde lucratus ero vicesimam seu ,, qua
  36. addita sorti 28 + = dabit 21 seu 1.) erit vtor praesens 1 aurei post biennium debiti quidatu de valor
  37. 20 In 2 seu quadratum de 20 sive 400. Et poss tricnnium debiti
  38. cubus de 2 seu tertia potentia, B00. Valor praesens deviti post quadrionnium id
  39. L
  40. 3200000
  41. post unum annum 2
  42. Et generaliter: Valor unitatis poss et tum numerum annorum debitae est potentia fractionis (20) numeratone
  43. aus prasens habentis (20) quotam asurariam (vicesimam fortis) exprimentem, nominatorem vero (21) unitate majo–
  44. rem, cujus potentiae exponens sit numerus annorum. Isque unitatis valor toties sumendus quot in summa
  45. unium debiti) dilata cujus valor quaeritur sunt unitates, seu multiflicandus erit per summam, prodibit valor summae dilatae; ut
  46. tiari poterit: Valor praesens summae dilatae est ad ipsam summam in ratione subses qui vigecupla (20 ad 2)
  47. valor praesens si multiplices 1157+ F post triennium debita, per
  48. secundum numerum annorum multiplicata. Utile erit pro Fractionibus 2, 400 etc. exhiberi Tabulam in decimatibus
  49. 095238 0.90702. 8c. fi continuatam usque ad annos 20 vel
  50. 14
  51. ultra. Sed si non sit in promtu talis Tabula, sufficit Tabula Logarithmorum, quae calcum
  52. lum facillimum reddit. diffaeti lyeitnemn de de a es
  53. deceplicates fiets seu eB Dcui
  54. Tabu
  55. 6 circiter decima potentia de ze seu valor praesens unitatis pst decem
  56. etal
  57. deit, pine decire potensia de eit cintee e
  58. cm
  59. erb duce
  60. culiths ps Aecenti debitte Lagari fractionis de eudau (queti a losart a2
  61. tum res
  62. seuroZ subtrahes lag. Ae 28 sel c322 289C) multisticetut per umeruue atimorrum e fite0 11Bge s
  63. 66 er hu
  64. 2VIIL 40020O Legathny decimae potentia le 3P, quae erit
  65. logantthulo ex Talculis respendexs, sue valie, unitatis post deceradtum debitae. Ces decenterane
  66. F at valor praese
  67. st
  68. bitae est 20d
  69. ipsa. Ergo 2 pos
  70. unum det
  71. se
  72. ie
  73. Alibln
  74. imansia
  75. tat

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068406:0037?run=74