Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20r); this page is its left half.
The machine reads it as
- quaeratur Logarithmus de 20 in Tabulis, inventus decuplicetur, habebitur Logarithmus decimae potentiae de 20. Huic
- logarithmo respondes in Tabulis quaesito respondens Numerus erit dicta decima potentia de 20 seu vator
- spraesens unitatis cercaseni un unit post decennium debitae nam
- Logarithmus enim valoris n post decennium debita, est decaplus seu decimas potentiae de Le
- est decuplus Logaritimi de x. Nimirum Log. de 30 est Log. de 20 demto Log. de 21. seu 1. 501030 - 1. 3. 2219
- seu -0. 021189. cujus decuplum est - 0. 21189. seu 3. 78811 = 4. 00000. jam ipsig 3.75811 est
- Logarithmus cujus numerus cadit interea 6139 et 6140, et 400000 est log. de 10000. Ergo
- 3. 78811 - 4.00000 est logarithmus Numeri cadentis inter 6139 et 6140 seu paulo major quam 06139.
- 1000c
- caeteras enim minutias persequi ntalibis non est necesse . qui proinde erit praesens valor. unitatis post
- e
- decennium debitae
- hibentur neglectis
- usuris usurarum, neque enim augetur sors, sed tantum usura primiami per numerum
- annorum multiplicatae aequantur. interasurio; quod additum summae anticipatae, seu valori praesenti
- summae dilitae, debet aequari summae dilatae seu post tot annos debitae, verbi gratia ex 1000 primo
- anno capiuntur 50, secundo totidem, tertio ad huc totidem summa 150, quae addita ad 1000 facit
- 1150, ergo 1000 secundum hunc calculum minus exactum erit valor praesens de 1150 quae post triennium
- demum debentur. Generaliter sit pecunia cujus valor quaeritur praesens quaeritur 1. Numerus annorum
- sit a. ipse valor praesens seu summa quae nunc loco pecuniae hujus per anticipationem solvideberet, sit X
- Usura ex X unius anni erit de X seundi duorum, de X, trium 2 de X etc. generaliter ergo
- erit a de X, quae addita ipsi, X dabit X + a X aequate quantitatem aequalem summae dilatae 1.
- ergo 2 20 + a X est aequal. 1. et X aequal
- E
- larioris: Valor praesens Unitatis post aliquot annos delitae est fractio cujus numerator est numer
- quotam usurariam (vicesimam) exprimens (nempe 20) Nominator vero est idem numerus annim
- numero annorum auctus. Itaque valor unitatis post annum est debitae erit 2 post biennium 20
- post triennium =, etc. Quinumeri procedunt progressione Harmonica post decennium erit
- 2 seu 0. 6666 cum secundum calculum exactiorem sit tantum 0. 6139. discrimen est 10528 seu paulo
- majus quam vigesima summae dilatae; in pancioribus annis est minus. Unde patet si creditor pecuniam
- futuram sibi secundum valorem praesentem anticipando solvi petat; calculo minus accurato plus eum accipere
- quam calculo accurt illo exactiore; dunde cum Anatocismus odio creditorum foenus exeraentium favoreque debi-
- torum prohibitus sit, sequitur dum quis eum qui praetextu Anatocismi vitandi calculum exactiorem, in quo surae
- usurarum seu fructus fructuum creditori detrahuntur, adhibere nolit, revera in Anatocismi potius speciem incider
- , et lucrandi animo se megotio alieno obtulerit, toc usuras h
- dum eas creditori concediF. idemque esse in eo quide
- nomine fructum acueptae rocuns quotannis debitas sive praesentis valoris preti totius pretis, retardari
- rei fructibus et fractuum fructibus plenissime fru
- eo et cujusq aunae praestationis quae totius preti, adeoque et cujusque praestationis annuae futurae, multo ante
- debebit, quam caedua erit.txempli causa de praesenti valore eorum mille statim dom debere incipit. Ergo de prae-
- senti valore eorum mille, quae post decennium solvet, quovis annorum praecedentium usuras debet. Ruas in stima
- valore praesenti perinde aestimare pe si demum sub finem decennii deberentur, manifeste est eas minoris aesti–
- mare quam revera sunt; et usurus has retardationem negligere, est detractis s. rejectis, dabitorique obaera
- penditor denti ademtis usuris usurarum, et contra fructibus fructuum rei, Emtori am possidenti gratis
- concessis, est quid aliud est quam in alium incidere Anafocismud non est vitare sed facere Ana-
- fotismum, dum usuras usurarum vel fractus fructuum perdit mier debitor obaeratus, qui de
- damno certat, vel quos ille suo periculo involvit, acquirit vero acquirit vero ille eto lucrandi
- animo in alienum negotium venit. Cum enim Usuras usurarum alterutri accrescere inani festum est
- hoc ipsum usurariae pravitati, ab eo commodum dilationis hissimulari obtineri, diffimularique fructus
- ei fructibus percipiendorum) qu cujus causa
- (dissimulato commodo delationis fructuumque ex
- odiusa est, non minust
- u cui merito leges favent. Unde intelligi
- ileas habet reliaqui, aut quando illi ejis
- vel in rationes venire, id est illi qui percipit, pencipere debuit, vel percipit relinqui, aut illu
- id
- const
- snctu
- eyligi, seu potius
- potest quando usumlsura
- cui non jure decedunt, ad judcori debeant prudentiae judicantis committendum esse, propt cuiusque
- favorabilior causa est, et is qui alienam rem vel pecuniam administrate mediam a summam
- diligentiam praestat. Nam hic ad fructus rursus utiliter elocandos versuramque faciendam obligatus
- iquum est
- intelligi potest. foenerato s debi sox cui peguniam suam credidit postulare, vel ideo qu
- foeneratorem ire coegit, turbato rerum suarum statu
- satis habet, felicem se putat si salvus esse possit in naufragio, tantum abest ut solutum animum
- est, quia is quem necessitas re
- liberasque manus habeat ad occasiones lucri captandas et fructus ex fructibus percipiendos. Undensuras
- usurarum ab eo exigi Leges merito noluere; ut creditor cum praeterea etiam interesse reipublicae
- videratur, non usuris in noluxum et ignaviam foeneratorum non ali. usuris continue in novum svemis
- transenntibus, neque debitorem silentio creditoris indormie ntem onere insensibiliter crescente opprimi
- sed potius vigitantia creditoris adii debiti incommodum mature sentire et vigitantia creditoris
- adigi, ut paulatim se exonerare conetur? Sed ut usuras creditor, non exigare quando caeduae sunt, sed
- debitori relinquere cogatur ne foeneratore quidem leges unt, tantum abest ut hoc loco id illi
- ei qui alium rem vel pecuniam axticipare patitur id ab initio, impori ossit cum eo nomine constituenda
- et ero s quanti tas im pon posit Itaque in nostra specie adeo cessant cause prouibisi Anatolisa
- ut Merco fammo potius in contrarium valere deprehendam
- obarati
- ebitoris
- hasta
- titulo eius
- quod interest
- ad exitum negotis
Cite
Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068406:0038?run=74