Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. quaeratur Logarithmus de 20 in Tabulis, inventus decuplicetur, habebitur Logarithmus decimae potentiae de 20. Huic
  2. logarithmo respondes in Tabulis quaesito respondens Numerus erit dicta decima potentia de 20 seu vator
  3. spraesens unitatis cercaseni un unit post decennium debitae nam
  4. Logarithmus enim valoris n post decennium debita, est decaplus seu decimas potentiae de Le
  5. est decuplus Logaritimi de x. Nimirum Log. de 30 est Log. de 20 demto Log. de 21. seu 1. 501030 - 1. 3. 2219
  6. seu -0. 021189. cujus decuplum est - 0. 21189. seu 3. 78811 = 4. 00000. jam ipsig 3.75811 est
  7. Logarithmus cujus numerus cadit interea 6139 et 6140, et 400000 est log. de 10000. Ergo
  8. 3. 78811 - 4.00000 est logarithmus Numeri cadentis inter 6139 et 6140 seu paulo major quam 06139.
  9. 1000c
  10. caeteras enim minutias persequi ntalibis non est necesse . qui proinde erit praesens valor. unitatis post
  11. e
  12. decennium debitae
  13. hibentur neglectis
  14. usuris usurarum, neque enim augetur sors, sed tantum usura primiami per numerum
  15. annorum multiplicatae aequantur. interasurio; quod additum summae anticipatae, seu valori praesenti
  16. summae dilitae, debet aequari summae dilatae seu post tot annos debitae, verbi gratia ex 1000 primo
  17. anno capiuntur 50, secundo totidem, tertio ad huc totidem summa 150, quae addita ad 1000 facit
  18. 1150, ergo 1000 secundum hunc calculum minus exactum erit valor praesens de 1150 quae post triennium
  19. demum debentur. Generaliter sit pecunia cujus valor quaeritur praesens quaeritur 1. Numerus annorum
  20. sit a. ipse valor praesens seu summa quae nunc loco pecuniae hujus per anticipationem solvideberet, sit X
  21. Usura ex X unius anni erit de X seundi duorum, de X, trium 2 de X etc. generaliter ergo
  22. erit a de X, quae addita ipsi, X dabit X + a X aequate quantitatem aequalem summae dilatae 1.
  23. ergo 2 20 + a X est aequal. 1. et X aequal
  24. E
  25. larioris: Valor praesens Unitatis post aliquot annos delitae est fractio cujus numerator est numer
  26. quotam usurariam (vicesimam) exprimens (nempe 20) Nominator vero est idem numerus annim
  27. numero annorum auctus. Itaque valor unitatis post annum est debitae erit 2 post biennium 20
  28. post triennium =, etc. Quinumeri procedunt progressione Harmonica post decennium erit
  29. 2 seu 0. 6666 cum secundum calculum exactiorem sit tantum 0. 6139. discrimen est 10528 seu paulo
  30. majus quam vigesima summae dilatae; in pancioribus annis est minus. Unde patet si creditor pecuniam
  31. futuram sibi secundum valorem praesentem anticipando solvi petat; calculo minus accurato plus eum accipere
  32. quam calculo accurt illo exactiore; dunde cum Anatocismus odio creditorum foenus exeraentium favoreque debi-
  33. torum prohibitus sit, sequitur dum quis eum qui praetextu Anatocismi vitandi calculum exactiorem, in quo surae
  34. usurarum seu fructus fructuum creditori detrahuntur, adhibere nolit, revera in Anatocismi potius speciem incider
  35. , et lucrandi animo se megotio alieno obtulerit, toc usuras h
  36. dum eas creditori concediF. idemque esse in eo quide
  37. nomine fructum acueptae rocuns quotannis debitas sive praesentis valoris preti totius pretis, retardari
  38. rei fructibus et fractuum fructibus plenissime fru
  39. eo et cujusq aunae praestationis quae totius preti, adeoque et cujusque praestationis annuae futurae, multo ante
  40. debebit, quam caedua erit.txempli causa de praesenti valore eorum mille statim dom debere incipit. Ergo de prae-
  41. senti valore eorum mille, quae post decennium solvet, quovis annorum praecedentium usuras debet. Ruas in stima
  42. valore praesenti perinde aestimare pe si demum sub finem decennii deberentur, manifeste est eas minoris aesti–
  43. mare quam revera sunt; et usurus has retardationem negligere, est detractis s. rejectis, dabitorique obaera
  44. penditor denti ademtis usuris usurarum, et contra fructibus fructuum rei, Emtori am possidenti gratis
  45. concessis, est quid aliud est quam in alium incidere Anafocismud non est vitare sed facere Ana-
  46. fotismum, dum usuras usurarum vel fractus fructuum perdit mier debitor obaeratus, qui de
  47. damno certat, vel quos ille suo periculo involvit, acquirit vero acquirit vero ille eto lucrandi
  48. animo in alienum negotium venit. Cum enim Usuras usurarum alterutri accrescere inani festum est
  49. hoc ipsum usurariae pravitati, ab eo commodum dilationis hissimulari obtineri, diffimularique fructus
  50. ei fructibus percipiendorum) qu cujus causa
  51. (dissimulato commodo delationis fructuumque ex
  52. odiusa est, non minust
  53. u cui merito leges favent. Unde intelligi
  54. ileas habet reliaqui, aut quando illi ejis
  55. vel in rationes venire, id est illi qui percipit, pencipere debuit, vel percipit relinqui, aut illu
  56. id
  57. const
  58. snctu
  59. eyligi, seu potius
  60. potest quando usumlsura
  61. cui non jure decedunt, ad judcori debeant prudentiae judicantis committendum esse, propt cuiusque
  62. favorabilior causa est, et is qui alienam rem vel pecuniam administrate mediam a summam
  63. diligentiam praestat. Nam hic ad fructus rursus utiliter elocandos versuramque faciendam obligatus
  64. iquum est
  65. intelligi potest. foenerato s debi sox cui peguniam suam credidit postulare, vel ideo qu
  66. foeneratorem ire coegit, turbato rerum suarum statu
  67. satis habet, felicem se putat si salvus esse possit in naufragio, tantum abest ut solutum animum
  68. est, quia is quem necessitas re
  69. liberasque manus habeat ad occasiones lucri captandas et fructus ex fructibus percipiendos. Undensuras
  70. usurarum ab eo exigi Leges merito noluere; ut creditor cum praeterea etiam interesse reipublicae
  71. videratur, non usuris in noluxum et ignaviam foeneratorum non ali. usuris continue in novum svemis
  72. transenntibus, neque debitorem silentio creditoris indormie ntem onere insensibiliter crescente opprimi
  73. sed potius vigitantia creditoris adii debiti incommodum mature sentire et vigitantia creditoris
  74. adigi, ut paulatim se exonerare conetur? Sed ut usuras creditor, non exigare quando caeduae sunt, sed
  75. debitori relinquere cogatur ne foeneratore quidem leges unt, tantum abest ut hoc loco id illi
  76. ei qui alium rem vel pecuniam axticipare patitur id ab initio, impori ossit cum eo nomine constituenda
  77. et ero s quanti tas im pon posit Itaque in nostra specie adeo cessant cause prouibisi Anatolisa
  78. ut Merco fammo potius in contrarium valere deprehendam
  79. obarati
  80. ebitoris
  81. hasta
  82. titulo eius
  83. quod interest
  84. ad exitum negotis

Cite

Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 19v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068406:0038?run=74