Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a, fol. 1r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. AA TEM
  2. 1
  3. id articulum (1) Quod de omnibus qua licef dubitandum
  4. atque 1x)
  5. hoc loco dicitur, praestabat hoc meliore praecepto complecti : cogitandum esse
  6. damdia saberet
  7. quem quodque assensus gradum mereatur cogitari debere teretur;
  8. vel simplicics, inquirendum esse incujusque dogmatis rationes. Ita
  9. cessassent tot de dubitatione Cartesiana vitilitigationes. Sed fortasse
  10. autor maluit xapa soEAo)Gr, ut torpentem lectorem novitate
  11. excitaret. Vellem autem praecepti ipse sui meminisset, vel potius
  12. ut veram ejus vim concepisset animo. Nosrem reique usum rectum
  13. optime explanabimus exemplo Geometrarum. Constat esse apud eos
  14. Axiomata et postulata, quorum veritati reliqua innituntur. Haec
  15. admittimas, tum quod statim satisfaciunt animo, tum quod infinitis
  16. experimentis comprobantur; et tamen interesset ad perfectionem
  17. scientiae ut demonstrarentur. Hoc oumangressi sunt in nongllilis onllis
  18. Apollonius et Proclus, nuper Robervallius. Et sane quemadmodum
  19. demonstrare Euclides voluit, Trianguli duo latera esse tertio majora,
  20. quod ut quidam veterum jocabatur, etiam asin norunt, recta non
  21. per ambages ad praesaepe tendentes,) quia scilicet volebat venitates
  22. Geometricas non imaginibus sensuum sed rationibus niti; ita poterat
  23. quoque demonstrare, duas rectas (quae producta non coincidunt) unicum
  24. tantum punctum commune habere posse, si bonam rectae definitionem
  25. habuisset. Et magnum ego usum demonstrationis axiomatum esse scio
  26. ad veram analytiten, seu artem inveniendi. Itaque si voluisset Cartesius
  27. id exequi quod in praecepto si optimum est, debuisset elaborare in
  28. demonstrandis principiis scientiarum; et agere in philosophia, quod
  29. proclus volebat in Geometria, ubi minus necesse est. Sed Car maluit noster
  30. agere quae plansum parare sed nostro sed illi potius visum est
  31. plansibiliora scribere etsi minus certa. Quod nec reprehenderem
  32. nisi ipse tanta professione severitatis animos ex erexisset; quemadmodum
  33. nt Euclidem repre Euclidem vero reprehendo multo minus; nam
  34. si voluissent expectare Geometrae differre. Theorematum aut problematum
  35. inventiones dam omnia qui vel id praestitit, ut sciamus paucis illis
  36. hypothesibus admissis caetera tuta atque adeo jam fide illis paria esse; cui simile aliquid si fecissent
  37. quod si praestitissent Cartesius aut alii philosophi, non laboraremus. Atque
  38. hoc scepbici quoque sibi dictum putare debent, qui scientias eo praetextu contemnunt
  39. reprehendunt, quod principiis non demonstratis subinde utuntur. Ego contra
  40. potius Geometas laudandos censeo, quod his velut paxillis artificiosi statu-
  41. minaverunt scientiam, artemque rebererunt progrediendi, atque ex paucis
  42. tam multa ducendi nam si voluissent differre theorematum aut
  43. problematum inventiones, dum omnia axiomata et postulata demon-
  44. strata essent, fortasse nullam hodie Geometriam haberemus
  45. Ad artic (2). Non video quid prosit dubia habere pro falsis;
  46. hoc foret non excere praejudicia, sed mutare. Et apparebit hinc natum paralogismum infra artic. e. Cum de
  47. Ad artic. 4) Nihil aliud de rebus sensibilibus aut scire possumus,
  48. aut desiderare debemus, quam ut tam inter se quam cum indubitatis
  49. rationibus consentiant, atque adeo ut ex praeteritis praevideri aliquatenus
  50. cutura possint. Alia in illis veritas aut realitas frustra expetitur, quam quae hoc praestat,
  51. nec aliud vel postulare debent sceptici, vel polliceri dogmatici polliceni add quae ad artic. 1. partio 2
  52. () Possumus dubitare de Mathematicis ante demonstrationem; sed
  53. de ipsis demonstrationibus cent de calculis arithmeticorum
  54. Ad (4) tDe mathematicis demonstrationibus non aliter potest dubitari
  55. quam quomodo de p metui potest error in calculo Arithmeticorum vel Analyticorum.
  56. Cui rei mederi non licet nisc examinando rem saepius calculum saepius et persaut per
  57. Liversos; adhibitis etiam comprobationibus. Haec mentis humanae imbecillitas
  58. irta et defectu attentionis et memoriae, perfecte tolli non potest frustraque hac adducitur
  59. contesio tanavam remedium altatur Sutiitlord in Matsenaticis item in alis prastani
  60. Faut dissensus
  61. = tunc cum ipse
  62. dogmata sua
  63. produxit
  64. Simuls
  65. Proclus ipsius ie
  66. remthaletis Milesii
  67. tentamina affert
  68. distructione Mentis a corpore
  69. agetur

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 1, 4a, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068502:0001?run=74