Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 54r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half.

The machine reads it as

1. Compendium. Pyrobolicae artis
2. Materia nita einitur ex locis umbro sis et cavermosis, ubi nec s
3. dul adita inprimis exstabulis caliisque locis ubi reliquiae animalium niscetur hoc
4. erricum cineribus robous fraxini, utrr, cae Terorumque duriorum lignorum et cum calae viva.
5. Tum aqua dulcis immittitur quae foramen exignum in vas subjectum defluit Htanc terram vari
6. exeectam et purgatam, seipsa in salem oncrescere permittunt
7. fusione purgatur
8. sucolur suis facibas
9. Carbones pro pulvere pystio ex levioribus lignis, ut ex
10. corus lo &t salice rejectis modosis et dunioribus partibus
11. Mixtura partium pulvrris: pro Tormentis N. 100. 5. 25. C. 25. prosusquetis 1I. 100. 5. 18. C. 20
12. potentissimus N. 100. 5. 12. C. G. Nempe primo casu Nitrum reliquorum dupeum, reo tuplum, tertro quaditplu nt5
13. Modus miscendi materiam omnem separatim terunt deinde in corporant, tum affundunt aquam
14. dulcem et excoquant, donec evaporetur aqua fere tota et materies spessior evadat, deiude
15. ubi ad solem vel in Hypocansto siccala fuerit per set aceum cribrum transmittitur. Ali; pro aquo
16. simplice urinam acetum, vinum adustum adhibent, sed alii hoc am ut inutilia repbant
17. vis omnis in eo quod brevissimo tempore in ignemavit, et majorem extensionem affectat
18. si in minutissimam farinam constipetur ut grana amittat lente comburitur, et dixentua
19. nachinam globum tormentariam ejiciae, per inde acsi aqua maduisset, quia sporitus ignei
20. subito satis omnes partes pervadere non possunt idem fit si nimiua dispersus est pulvis se idem
21. en vacuo Magdeburgico +) Non tamen majora justo debent esse grana. quia alioqui majores
22. poros inteo se relinqu verent qui cum majorem habeant rationem ad minus illud spatium, minuent ia
23. segpa vitic pulveris pyris Nimii carbones horum signum ingredo vel si digitis attrita grana
24. facile cumpantur, si supratabulam accensus eam nimia ingredine infecent vitintur humi ditate, quae
25. salem nitri in humorem resolvit, itaque pondus mensuram pertiati pulveris cum alia mensura pulveris
26. optimi comparare, et tontundem nitri addere denno contandere di granulare potes
27. Ratio physica materiarum in pulverem postium ingredientium. Nitium resolvitur in extalati.
28. onem ventosam sed addenda materia quae flammam concipiat alioqui subito extingueretur. Et ne
29. flatus ex nitro erumpens sulphuris flanmmam extinguat carbones adduntur, qui ipso flatu magis
30. Pyrobole vel RRocquetae, (. italis raggii) ex materia fiunt parulum a commun
31. pulveris compositiont differente
32. Manora exquisitiorem aut fortiorem requirunt, nempe
33. aut 30. Nd 0. C. 18.
34. Haec materia pistillo constipatur
35. vi mallei adacto ut materia sit
36. firma mensurari pt quantum pulveris
37. in s eritate op us endum ati taletitumr
38. non intotum, nec in tanta copia accenduntur, unde languide ascendunt, et distorte feruntur
39. pyrobola teretrari oportet, alioqui incompinat
40. Foramen ergo habere debent per modum cylindri, quod ad duastertias perveniat, et in imo
41. Catitudinem habeat quartae parti pyroboli aequalem: Hoc terebratio inter pusrobolistas
42. tanquam secietim habetur. Aliqui eam in oncrando peragunt, aliqui in duro jam
43. et compasto materiae corpore. Foramen medium mani aequaliter pervadat, materia
44. tentiores quae majoribus pyrobolis adhibentur majora etm et aatiora habent fora mina
45. in minoribus dyrobolis latitudor rificum est ad altitudinem seu aethitudinem ut 1 ad 6 vel
46. in mediocoibus ut 1 ad 5. in magiribrem poit omtbi AL1. AC7. Md, 2. Dt enium 14
47. nam materies simul accensa non crescit crescentibus diamebris manebit n
48. AB aequo DE. circiter (+deinde mihi considerandum videtur aucto orificio exeuntem
49. scrritum contra aerem resistentem non eadem viiss operari, cum auctum est foramen facili–
50. enim in omnes partes dilabitur, eratqu exitum reperit laquirenduma quid fiat
51. si pyrebolum initio angustique, vel si osculum minus majori inseratur. +) Geolei quieq on
52. puhobota quaque cum sunt cylindri inter se non similes, c diametri ectum non
53. descent in subtriplicata raive diametrorum globorum, sed paulo majore
54. sundus circa quem complicantur chartae habet diametrum quae tres quadrantes obtineat
55. diametri vacui formae.
56. simplicissima: si tenui virga alligetur quo sit octupta pus roboli in
57. longitudinem, et eum ipso tamen sit in aequilibtio aut saltem trantisper praeponderet si digitum pauda
58. pyrobolorum speries.
59. ntracforamen accessoriam apponas. interdum duabus aut oribus alis instruitur, ut recta feratur qua dele
60. Altia species pyrobolorum, quae ubi ascendere ictum habent aequalem sclopeto, materia consuetae
61. imponitur chartaceus vel ligneus orbis, calido, glutine chaitaceo tubo adhariens, cui ad altitudinem
62. unius diametri imponitur putois granutatus, tum stringitur superior pars punoboli, poterit
63. ictus fieri ex lamina ferrea relacto exiguo foramine, quod impletur
64. anguere pullio. D. obiculo
65. perforato ad semidigitim comgoni Eaet adest pulvis pusrius granulatus cui imponuntur 3 aut 4 minora p92oboli
66. el 4 horum loco sulae et scintillulae de quarum copositione infra.
67. pypobolum majus includens
68. minus et hoc aliud o super obbiculospaforatus supra manm. tum pulgis granutatus advellitudinem emidipae
69. digiti tum rarsus orbiculus pulvis; materia ordinaria orbiculis pulvis, arc. aliquotres y. pylobolo mediocum
70. adduntur Tabuli ex calamismlligno levissimo aut papystacei perforatiomne, et in helicem corspositi
71. ita hyrobolum inter ascendendum alia emittet.
72. incei. P. fere ut 60, si post pulveren Geranulatum religatur adhobito excyno relicto fora-
73. vibus minores pus roboca. In supremo ictus ferreus
74. ne usclussri indeiter
75. novum pyspobolums cum maa consueta orbieulo, pulvere, hoc ad autter
76. ao pycabctum. l pro untro lucenteg lobuloptares
77. mi quae siumt accenduntur
78. terus inei la tet Eib. ereo tr a lna q aepidat t. r.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 54r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068529:0107?run=74