Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 62r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 63v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Extraits des Elemens d’Artillerie pie
  2. les Elemens d’Artillerre concernans taut la Theora que la practiu.
  3. Cauor; imgmentés en cette nouvelle edition et enrichis dane nouvelle artillerre qu
  4. ne se charge que d’air ou d’eau pure, et a neantmoins une incroyable force. plus d’une nouvelle
  5. fayon de pondre à canon tres violente, qui se fait d’or; par un excellent et rarcartifice non communisue
  6. jusqu’à present. l’histoire du progrés et des premiers usages des armes à feu tant recentes quo
  7. anciennes est décluite en l’avant propos. le tout par le s de X Curance Rivault à pars
  8. chez Adrian Beys pue S. jacques jdignant la rose blanche 1608. 5.
  9. s Avantpropos. sur sodome il put du soulphre et dufeu- si au lieu de feu Moyse eut
  10. exprimé le nitre ou Neter que l’écriture marque ailleurs (51 proverb. XXV, 20) il eust
  11. monstré au doigt la composition de la pondre. jungit sal sulphuri denteron XXIX, 18.
  12. Nitium antiquorum a nossro diversum. Inprediebatur Medicamina in quibusnostrum periculosum fo et. Fundebant cum sulptuas
  13. supra carbonibus, eaque mixtione corpora condiebant. Veterum nitrum calre viva ad ulterabatur in Aerypto. Haso
  14. aliquid pleosi, in lacubus introsis si pluviae eotempor, quo nitrum congelascebat, aeciderant salsius erat.
  15. rd. Diosiord. lib. V. c. 8. plin. lib. XX∞1. c. 10. add. Turnebum, Nic. Myrepsum et alios.
  16. Mmnsterus lib. 3. Cosmogr. Bartholdo schvarq chonacho chymistae inventionem pulveris pystii ascribit. Sed jolm
  17. jouan Gorizales de Mendoca en lamstoria de lgran Reyuo de de la china lib. 3. C.15 refert quondam
  18. ormento pysio contre Tartaros artificio a quodam spiritu terrestri accepto
  19. potius quam Theologice. Cumque ultra 1600 ab hinc annis chinense
  20. judiat Orientalis universae sibipgationem motientes reguum Regu intrassent torarenta pyria secum dux is
  21. sd forte surieus ille terrestis intelligendus est cia
  22. lonem appellatum viteya
  23. feruntur. Sed illud memorabile est quod apud phulostratum in vita Apollonus libor. Pariat Apollonio Phrant
  24. indorum Rex, philosophos scilicet judos qui ad Alexandium venere, fuisse oxydrackes, ex gente libertalimante simulus
  25. armis et philo sophiae dedita, habitante intra Hyphasin et Gangen fluvios. Alexandium non ausum transire Hyphast
  26. quod eorum urbs esset non potuisset capi, et si mille serum Achilles et ter mille Ajaces duxisses. Nam ets
  27. in campo non comparerent, ex muris tamen fulgura et fulmina in hostes emisisse, ita ut accedere eos imposibie es
  28. perculem etiam et Bacchum repulisse. Primus usus Toimenti pystii in Europanaratur a platina in
  29. le aonesage ctnes aonen curorec te urbano VI. anno 1379 cum Genuenses Chioggian
  30. venetis ademissent, et eos premerent, johannes Brartarigus duo exigna tormenta habuit in duabus naviculis
  31. unde plurimum damni Genuensibus dedit. Atque ita factum est, ut pd victor pisani dux venetorum vi ctoram
  32. obtinuerit. Munsterus opmograt. meminit anno 1434 in daniae literibus adhibitum. Sed Aves caonicu
  33. Chalcoconduslas lib. 5. narias, iam circa annum 14 0 Amuratem constantino polin obsidentem habuisse tormenta
  34. exormis magnitudinis duo inter alia, quorum unum globos jacebat iolibraram. Sed alterum erac quale hodis
  35. 300 libracum. Ajunt terram inde ad g0 stadia tremuis
  36. beri. Qraecos contra ex urbe respandisse 150 librarum glos
  37. vocant: double canon quod globum agebat
  38. jam anno 1425 sub (Caroti v11. imtra Angliae urbem Mans obsidentes, muros tormentis evertebant,
  39. Anno 1431. in praelio, quo dux Barri a Comite
  40. et non nisi septres in die potuisse tormentur
  41. Nandem ontis fusus fugatusque est, tormenta ex posa sunt Canones pariter et colubrinae, quae res
  42. polysdor virgic AayliceHist. lib. 23.
  43. ta nova erat, ut ad primos ictus miles comitis in terram se projecerit Monstreles volume 2. primi
  44. bello inter exules
  45. in italia qui in expeditiones praelia duxerit fuit Bartholomeo Coglie
  46. clorentinos et Medicaeos. Ducebat secum exigua tormenta, quae tunc spingardaedicebantur, et in
  47. praelio Ricardinae in ditione Bononiensi, ictu spingardae planea pedis Ferrariensi principi contra
  48. CKrolus vIII. secum in expeditionem Neapolitaum tormenta
  49. daxit, et in reditu cum premeretur, tracra sunt tormenta a militibus per ipsa juga Apenni
  50. contionem pugnanti sublata est.
  51. centuris sibi laborem per manus tradentibus. Car equi per loca prope inaccessa hahere non poterant
  52. pautatim tormentula quaedam reliquis mititibus
  53. data. et primum bombardae peditibus assignatae sublatis halybers illis arcubus, quibus olim utebantur
  54. quiti bombardulas
  55. Jovius hist. lib. 2. et quicciardin. lib. j.
  56. Inde Camillo vitelli itatus primum pstote plstoletos quos vocant seu
  57. serum duxit; et usus llis est Ferminandus Aragonius in praecio cum Gallis commisso; Mox Bombendae
  58. cum fuccis repertae in islicis bellis circa ann. 1524. primique Talli prope Rhegium usi Monsieur
  59. Laddere debebat quis invenerit pecardas )
  60. Vetares igne in pello utebantur, sed dilversa a nostro ratione. Memorantur in Scriptura Cacra Reschaptim
  61. du Bellay lncre 2. de ses memoires.
  62. seu sagittae ardentes psalm. LXXVI, 4. Et Xeres captis Athenis sagittas cum ardentibus stuppis
  63. Memporabilis est uachina Boeotiorum quam describit
  64. telucus dides lib. 4. historialum. Matum arboris per longitudinem semere in quaq mediati canale sermicanalem
  65. passim per urbem emitti possit, ut consumeretur
  66. excavavere, ut reconjunctae integium componerent su x in summo ingentem exare lebetem terreis calenis
  67. alligaverant, plenum carbonibus et supra sulphure et pice. in imo lebetis tubus ingrediebatur ex cnana
  68. p ipse malus cavus infra follibus animabatur. ita machina rotis urbi admota tantum ignis efflabat
  69. ut nemo in maris apparere auderet. Figulus:
  70. Romanus in nibem datmatarum ignem injecit eam
  71. Lalarica saguntinos capta describitur livio lib
  72. Gallisub Ambiorige apud Caesarem lib. 5. Ciceronem ignitis telis ferreis, quin et frusculis terrae angiterps
  73. combussit apud Appranum velli illyrici cap. 2.
  74. Machinus habebant veleres plurimas ante postratormenta Mechi Trech. XXVI 1. aut Totach Hebraeorum
  75. ignitis impetebant.
  76. job XL1, 20. Hellepolum graecorum
  77. im Remanotum Joseph. II1, 15 belliiud. Procop. 1, 7)
  78. 71. vSl. 3. leu Mangonneaux Froissart Chap. 1. C
  79. leur Bricolles froissart chap. 18 vol. 4. De Balistis vid eantur (aesar lib. 1 debello crvier. Ditmo. X, 16. de
  80. belli qutrici les Estringales defaois
  81. atagultis Aristot. 15 1. ad Nicom. Gell. V 1, 3 de Scorpionibus (Archalestes de posse) Ca sar comtit. de Sambnces Appra
  82. Cast. d belli omitsnidat. Vitauv. N, 22.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Militaria LH 36, fol. 62r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068529:0123?run=74