Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 49v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. turbare posset. Nam nos hoc loco, dicimus pressionem
  2. turbantia
  3. materiae generalis eo tendere, ut corpera sibi quam proxime
  4. admoveat, at aliitr antea tradidimus, eundem Motum generalem
  5. corpora crassa disjicere conari in quantam maximam potest,
  6. subtilitatem, quo scilicet minime turbent. Quomodo ergo conatus
  7. tam contrarii conciliabuntur. Unde e etium in experimentis
  8. quoque praedictis rationis erat, idem fieri, liquore licet aere non
  9. purgato. Et si enim aer locum implere possit dilatatione
  10. sui, intererat tamen motus generalis aerem fortissime com
  11. inrera
  12. primi, ut spatio minore occupato minus turbaret. Sed
  13. huic objectioni si satisfit apparebit etiam opinor, ad
  14. cur sur aer liquor aere non purgatus ratio differentia
  15. inter liquorem aere purgatum et non purgatum. Observandum
  16. alics
  17. est ergo Motus Generalis interesse, ut corpus crassum interspensum
  18. di dissipetur in subtilitatem summam; quantam locud
  19. circulationis universalit eleritas posteilat, id est ut ex sensibili
  20. datur
  21. siat insensibile, ex. cohaerente separatim pars massae universalis,
  22. breviter, ut omittat motum suum privatum. H solo publia
  23. conatur
  24. assumto. De caetero ipsius non interest, neque ut majus,
  25. neque ut minus spatium occupet N nam,
  26. otur
  27. reneralem
  28. motus privati retinet, non minus rurbat cm rarefactum quam
  29. compressum. Nam ut supra dictum est, compressa in exiguum
  30. spatium, eandem retinent quantitatem motus, ac proinde altis
  31. corporibus longe majoribus aequipollent, pondere pariter ac viribus
  32. displosionis. At vero iptius in Motus generalis interest,
  33. corpora aequaliter distribui aut saltem proportionaliter distribui
  34. eodem spatio. Hinc bulla aeris exigua spatio Recipienti
  35. exhancto immissa, distribuitur aequaliter per totum recipientem.
  36. icilicet ipsius Elastica, id est, discussine mass Motus generalis
  37. ergo manifestum est, cur Liquor aere non purgatus facile in
  38. Tubo superius clauso subsidat? Cum enim gravitate sua, id aid est a
  39. totu generali) 4 deprimatur. reti repelletura per prop. 14
  40. ab eodem motu generali repellatur, per prop. praesentem
  41. manebit sispensus. Sin aer interfundere sese possit, quantilluscunque
  42. sit, satisfiet propositioni praesenti. Nam Motus generalis non
  43. intererit, aerem comprimere, cum sed potius dispergere, quia ipse
  44. aer jam ante praeter naturam suam a pondere aeris incum-
  45. bentis ac proinde invito motu generali, (nisi quaterus
  46. ipse ex alio principio, ad illud pondus concurrit,) fuit compressus
  47. Nunc vero cum pressio aeris externi a gravitate Liquoris sit
  48. compensata aut potius superata Elatetio aeris ti, omnis Elaterio aeris inclusi
  49. dabitur locus explicandi sese, motu generali, non tantum
  50. non obsistente; sed et adjuvante, Cessante ergo ratione
  51. hujus propositionis, omnique corporum discontinuitate evitata
  52. Lequor delabetur.
  53. Breviter: Motus generalis secundum
  54. propositionem ppraesentem ea tantum corpora turbantia
  55. quae dispergere non potest, convehet in unum, quo minus ab ipsa
  56. turbationum difformitate turbetur; tantum abest, ut
  57. aut procurata, aut derva,
  58. ipsam eorum dispersionem sibi lucrosam, sit nutili com-
  59. Totus ergo generalis corpora turbantia tantum colligio in spatum eriguum
  60. quam
  61. Prop. 24. Ex ipsis corporibus seterogeneis Ex ipsis
  62. Corporibus Heterogeneis e seu turbantibus ea a motu
  63. generali potissum prae caeteris in unum colliguntur,
  64. quae sunt maxime homogenea inter se. Haec propositio
  65. tantiomomenti ad omnes volutiones et praecipitationes, et
  66. reactiones, et tot alia naturae phaenomena explicanda, non
  67. nisi praecedentis consectarium est. Naturae Manifestum
  68. est enim notum generalem minus turbari, quoties ipsae difformitates
  69. aut etiam, in minimum locum, seu si possit
  70. punctum, comprimat, quo scilicet minime
  71. lurbent
  72. ut amplius dicetur, cum natura
  73. luminis explicanda erit
  74. +Quod tanto fiet magis, quanto per spatium magis
  75. distribu dispergetur, nam si expandi posset
  76. in infinitum, Motum haberet (quod momento fieret
  77. si nihil obstaret, quia nulla alia re, quam aequali
  78. motuum distributione opus est, quod per totam massam
  79. quantamcunque momento fieri potest) omnino amnitte.
  80. reb motum particularem
  81. in
  82. F purgatus suspentus maneat
  83. ioise ac cocum impaere posset
  84. per conseguens
  85. Etsi ipsis corparibus invitis, nisis suttet
  86. motus eorum non sint su conspirantes sed
  87. se mutur turbaturi
  88. at contra annitentibus
  89. si motus eorum sint futuri conspirantes. Est
  90. ergo prop. 25.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 49v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0094?run=74