Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 49r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 50v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. s re in integrum restituta, inquirendum est nobis, quae sit
  2. causa, cur natura, aut non, aut non nisi agre patiatur
  3. corpora à se separari nisi alud corpus sensibile, saltem
  4. aer quantuluscunque (ad replendum spatium se postea expan-
  5. surus) succedere possit. Nam Vacui metus est nullus si pori
  6. aut aectioni Masnetis
  7. corporum materiae saltem subtili, ut Lumini, pervir, suppo-
  8. ales
  9. nantur. Et si quis corporum pores neget, et Luminis
  10. magnetisque actiones sola pressione propagata explicari posse
  11. putet; et per consequens, sublatis corporum Poris, credit ad
  12. rarefactionem et compressionem opus non esse materia subtili on
  13. or
  14. corpori
  15. subengrediente in crarefacta, aut compressis expressa,
  16. (quod quidem ego, contra quam ipse aliquando credidi, non
  17. esse adeo absurdum postea ostendam, modo intelligatur
  18. materiam non esse rem raliter differentem ab ipso motu vel
  19. conatu, ac proinde compressionem majoris massae in spatium
  20. angustius, nihil aliud esse in ultima resolutione, quam motum vel conatum
  21. corporis cujusdam exigui, fortiorem) si quis inquam negato, ob pores corporum negatos,
  22. nunc
  23. materiae subtilis subingressu, putet idem praecise corpus, majus
  24. o
  25. nunc minus spatium occupare posse; is jam non poterit oban
  26. prohiber
  27. dicere, rpus Liquorem Tubo egredi non posse, nisi quiav
  28. extra tubum locum non reperiat, nisi aliquid externorum
  29. in tubum intret, quidut enim. Non poterit inquam sic re-
  30. spondere, quisquis admittit condensationem veram ejusdem
  31. corporis in spatium minus. Quia liquores e Tubo egressu,
  32. + quod pioris regaris peti nonpossit.
  33. satis spatiies de reperiet, nihil licet vicissim in Tubum intret
  34. egrediente, dum aerem extra tubum positum i nonnihil com-
  35. primat. Quod difficile non es Ergo quoties Baroc Lequor
  36. in haroscopio suspensus Ergo non omnino egssu suspen-
  37. di deberet liquor, sed ut in Baroscopio in eam tantum altitudinem
  38. quae pressioni aeris aequiponderaret, quod nove detecto pheno-
  39. meno repugnat.
  40. Illustris Hugenius rectissime conjecit
  41. altiorem quandam subtilioremque, quam aeris pressionem, subesse
  42. Sed fassus ipse est ingenue, circa explicandi, modum, nondum
  43. sibi esse satisfactum. Ego, qui has propositiones den
  44. t has propositiones praecedentes omnes et hanc ipsam
  45. praesentem inveneram antequam de navissimis illis
  46. rest
  47. experimentis constaret gavisus sum, cum electi post publica-
  48. tum diarium Eruditorum, in quo memorabantur, Meditationibus
  49. istis meis, rationem reperi explicandi phaenomena ista omnia
  50. et constituendi regulam generalem quod Natura corporum
  51. sensibilium crassiorum seuheterogeneorum discontinuationi
  52. repugnet. hnsamencur aversetur aum grande
  53. sive vacuum grande setsi Vacuum a ptro loco tantum omni corpore
  54. onnihl crasso carente, accipios rassumatem hoc loco corpus
  55. voco, quod speculiari quodam motu seu privato motu selidatum
  56. massaers generalis continuae, motum sive pressionem turbat,
  57. aversetur sive quod non est subtilissimum. Subtilissimum
  58. enim est, quod ipsum generalem motum sine ulla repugnantia. Icumsit portio Massae communs
  59. sequitur Qualia si essent omnia Mundi corpora. nihil
  60. sentiremus ergo liquor Taere purgatus Tubo Torticelliamo
  61. speperius elauso attitudinis consuetae, plae imo plurimum
  62. auctae plane non subsidat (quod non pargatus faceret) ejus
  63. rei ratio est, quia Pressio motus generalis corpora Heteregenea
  64. in eo posita ipsi mot ipsi n crassa seu motum generalem
  65. turbantia sibi quam proxime adib admovere conatur,
  66. ut hoc loco est demonstratum. Sed remorenda hic difficultas
  67. es que raseuaratimm ne tartam nervatis intelegeatur
  68. manifestam acplane necessarium,
  69. +aversetur.
  70. intret
  71. et si fortasse corpus quoddam sensibile sultilissimam
  72. e
  73. ac proinde ea sine alterius itidem crassi interpositu
  74. quale hic ob aerei mullum, locum divulsione relictum
  75. completuri absentiam, nullum est, disjuligi non
  76. satier

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 49r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0093?run=74