Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 54r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. spatium occupare, nist parte accedente aut de
  2. cedente, e ratio est, quia non distinguunt ex
  3. tensionem à corpore. Quare fartesius putat
  4. corpus comprimi non nisi materia sabtilis apoessione
  5. carefieri ejus interseitione. Cg0 etsi hoc
  6. compeessionis es rare factionipgenus sayre acvdere
  7. posse ce
  8. putem, audeo tamen asserere, dari aliud; quee ead
  9. corporis quantitas, nunc mains, nunc minus spatium
  10. implet. Euod cum paradaxam plerisue bciloso.
  11. phis exactionbus videatur, en demonstrationem,
  12. i
  13. done quod dico factum esse, e sphaeram infig. in
  14. c
  15. comprimi in aliam quadrupeo minorem. Vad
  16. amus an aliquid impossibile inde sequatur.
  17. aut ate cop
  18. seu foctius
  19. minore moveri. quudrustlo cilius, quam in majore.
  20. Ia locus tempore compensabitur. Esto enatria
  21. et seu ateria
  22. Sphara major abc d. minao efgh. Area. sp harae. majoris intrucenda in minorem jam tumplenam nihil
  23. reajns punctis reprasentata ntradenda onpunorem
  24. repratentetur insminore circulis punctatis
  25. calis autem annuli crassi Teapse intelli,
  26. gendi sunt; cum ergo sphara miner jamtum et
  27. annulo et sepricula alia minima inclusa
  28. consistat, patet nouos annulos interponendos
  29. spatium non inuenire, hisi materca compressa
  30. celerrimo mota elidarve. Cxx his patel maam
  31. non consistere in olensione, sed in motu d
  32. nihit aliud esse multam materiam, quam multum
  33. motum. Idque manifestum est si inspicias figuram
  34. J quantum materiae data tempore transit per
  35. spatium medium be. vel fd. tantum materia
  36. mutato situ ex. in eeff transire debere aquali
  37. tempoce, tum per angustias bee tum per laxita
  38. Cspe conuneu loco prt
  39. esse naturalem in bec angustiis densatam seu
  40. compressam in . laxitate rarefactam seu
  41. tensam. Res est fateor paradoxa sed non minus
  42. necessaria, quam diuisio continui actualis in
  43. confessiones r cet
  44. seguitur:) aliaque naturae interioris admiranda.
  45. Ostensum est à me alibi qui equidmovetur, simul
  46. esse in plaribus locis; sed in unoquoque tanto minus
  47. Hinc illa compensatio temporis bloci ut plus
  48. Dl
  49. materiae celeriter mota a spatio minore capi
  50. pinus neterce serde motaesputum nejas mplerte
  51. artimiar seu impenetrabilitatem
  52. scilicet definivit per extingiorlem. Ego cont
  53. subs clarum esse arbitior, alia esse eum profun
  54. aliud inde sequetur, quam in sphaera efg.
  55. nunc tantundem motus se vel. saltem conatus
  56. seuvirium esse, quantum dntea in toto abc
  57. fuerat. Quemadmodum constat Tmborum
  58. aequilibrio ex Hydrostaticis tantundem pondem
  59. r aquam tubi amplioris, ab aqua parcione Tubi
  60. Liquores non secundum quantitatem sed alatitudinem
  61. ponderare, ac proinde in siphonibus bicuris aqua
  62. exiguam cruri angustioris, plurimam amplissimi
  63. sustinere, quia necesse esset alio quin aquam
  64. exiguam in angustiori tanto fortius moveri, quant
  65. aqua amplioris est copiosior. adem est non vectis
  66. tantum principium sed et et omnium omnino
  67. machinarum, ac Carsa proinde unica, cur ma–
  68. guum ab exiguo vinci possit, quia scilicet
  69. major aliquando motus in minore. Hingenda
  70. sed breviter illusio est qua falsae loci et
  71. artesius quas ne Cartesius quidem salis profli–
  72. gavit, Ante omnia sciendum est non tantum
  73. e
  74. sotio vacui a falsa
  75. esse in natura metum
  76. Loci seu spati. Notio genetrationis a falsa
  77. Materiae notione oritur, quae me quaque diu
  78. ancinis primo obtu
  79. decepit. Ita niminum ccu
  80. cu occurrit, spatium esse substantiam quandam
  81. vero quando hanc locum altigi detegenda penitus
  82. materiae notiones animos fascinarunt
  83. nullum Vacui, sed nec penetration dimensionum
  84. immobilem, instar vasis universalis. corpus autem ests
  85. quiddam in spatio positum habens praeter exteli
  86. sionem spatio communem quiddam aliud, silicet
  87. per aliud corpus.
  88. Cartepus spatii notionegubra
  89. ta solam materiae intigatam reliquit, quam
  90. inquorerem, in naturam non Extensionis. tantum, sed
  91. St generatim existentiae illud tantam reperisse
  92. mihi victeor, nihi aliud esse Existere quam sentir
  93. sentiri autem si non a nobis saltem ab Auto
  94. rerum, a quo sentiri, nihil aliud est, quam
  95. in id esst

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 54r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0103?run=74