Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 54v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 55r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. possit. Si una libra liquoris tempore quatuor.
  2. nunutorum ioum per pollicis cubici spatium
  3. transit; quatuor libiae erusdem liguores tempore
  4. unius minuti tls transidunt per spatium idem.
  5. inguies ita est si temporis tractum assumas
  6. sed instanti dato plas quam ante corpous in eod
  7. spatio quiesrere impossibilae est. Faveur
  8. rescondeo nullum in motu esse momentum
  9. quiclis e quod monetur dato instanti non qui
  10. escere sed conari, seu incpere monevi. (ece
  11. ergo ducersitatem Raritatis densitatisque e exea
  12. pendentem compressionem tenfiorem, quibus
  13. omnia naturae admiranda peragantur adtotum
  14. reducta, astensumque naturam diccersitate utri
  15. aquilibicum tendente ad
  16. non minys quam omnes.
  17. omnuum macinapum artificialum instar
  18. animari, ac proinde, ut infia demonstrabo
  19. nullum sine mentibus in mundo motum perpe
  20. tuum esseposse. Luo theoremate nullum est
  21. praeclarius intota Chilosophia, demonstrat
  22. enim necessitatem non materia tantam, sed d
  23. mentis B ipsam mentis naturam delegit quae
  24. est sequi harmoncam id est duvensitatemidenti
  25. tate compensatami.
  26. Propositio. 30. Materia, heterogenea in
  27. medio mota si non dissoluitur, elastica sit.
  28. Nam medium eam tume transfigurare fonatur
  29. exmultis partibus in unum globum per prop. 23.
  30. Jam omnis tevella transfigurata elastica est
  31. prop. 233. Et omnis naterca in Hrrella, con
  32. flatur a medio heterogerreo perprop: 23.
  33. sed
  34. nec tranffigurare tantum iunum globum
  35. verum etiam globum quasi fieri potest mini
  36. aut conatus
  37. motus autem fit n compreso celerrimuu
  38. se
  39. demonstrationem propositionis eg. cui expe,
  40. ventia sapfragatur. Eorgo contra, extra compus
  41. compressam fit tardior, necesse est enim omnia
  42. compensari, at ex dutae prop. 29. Demonstraoo
  43. patet. Cum pumum ergo poterit impeta maximo
  44. restituere se conabitur materia hinc compressa
  45. illinc tensa, seu illic celeriter, hictarde mota,
  46. in uni
  47. sensus plures esse concordantes vel congruentes
  48. ute Musica constat. Pesilo tamle
  49. necesse est. Corpus existere, esse; corpus move
  50. vel saltem conari, quia si quie omnia quie.
  51. scant, ne Deus quidem ea distinguet a nullis
  52. onat
  53. intelligi potest, materiam et motum
  54. esse idem et differentias velut inter subjectum
  55. vel
  56. adjunctumque fictitias esse. Ergo motus ma-
  57. teria motu compensatur, quia revera, ubi plus
  58. maeria motus ibi plus materiae etsi hoc nos
  59. non nisi effectu sentiamus. Ideo incorporum
  60. compressione nihil aliud agitur, quam ut motus
  61. vel conatus in magno spatio diffusus, in exi–
  62. guum redigatur; et in rare factione contra
  63. motus per spatium disitergatur. Quare nec
  64. ioporim materiam subtilem dnffundentit
  65. a compressionem et rarefactionem opus est
  66. Ac loe Lumeris quidem, sed nec ra aut magne: natarali relinquatur. Hinc patet, sinemateria
  67. tis radii aliter quam pressione seu motus com
  68. municatione, propagantur. Itulum enim
  69. abest, ut perspicua sint porosa, ut contra
  70. compertum sit persricua ex uno quodam tractu
  71. opaca ex plurimis globis. sepat retractior posse. (t certe cum constet aerem aliquando
  72. varia, luminis transitum turbantibus, componi
  73. Quicquid contra, Cartesius dixerit Mujus pori
  74. nunquam satisfacient severe inquirenti,
  75. certe quod in compequemadmodum nec. quae
  76. de Causa Lucis solaris, a materia subtili
  77. per tangentem rejecta derivatae conjectatus est.
  78. Sales ergo exhis, uin viam redeam,
  79. materiam
  80. Comprimi enim necesse est, ut quam minimum
  81. obstet vel enim tota massa conglomerata
  82. etsi infila ducatur per proprop. 26.
  83. Comprimitio versue centrum universale a
  84. motu generali conspirante; vel globi
  85. particulares ex turbinibus materiae univer
  86. aut pr prop. 16 aut compressione
  87. Motus generalis varii prop. 28. formati
  88. civersus centrum suum particulare com
  89. primentur, et si fieri posset in punctum
  90. ut quam minimum obstent.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 54v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0104?run=74