Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 93r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 94v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. sed quicquid ejus sit pro constituto certe habendum est: aerem
  2. cum difficultate quadam in surimas corporum angustiores penetrare.
  3. Qu et quod aqua facit cum in sicco aut inter pinguia deprehenditur
  4. ut scilicet in gultam sese cornet aegreque excurrat; id aeri ordinarium
  5. ac solenne esse
  6. Et hac jam unicum ad rationem
  7. phaenomeni aere hanc unam observationem ad phaenomena
  8. Liquoris purgati altius suspensi su explicanda
  9. sufsicere credo. Finge pro aeri guttam aquae in pimento, Tabula deprehensam,
  10. pro Mercurio aliove liquore penetrando varias in dabula
  11. fossulas simasque: si eade Gitta pars Tabulae guttam
  12. demadnus
  13. circumjacens madida supponatur sit gutta facile per
  14. Tabulam diffunditur. ita si Mercuriu aere jam tum rigatus sit
  15. facile ab aere penetratur; finge Tabularis gutlam circumaen
  16. attingentem s siccam et ab alqua purgatam esse, videbis, guttam
  17. non diffundi; eodem modo si Mercurius ab aere sit purgatus.
  18. ab aere difficulter penetrabitur. ed Madefint aqua
  19. tabula denuo. en guttam statim se diffundentem; vicissim
  20. irrigetur mercurius aere novo, circumfusus ille exclususque
  21. antea facile per eum diffundetur Mercurium diffundetur
  22. item loco in Aut si loco madefactionis Tabu novae Tabula
  23. concutiatur, gulta eodem modo procurret in Tabulam etiam
  24. siccam; ita si Tubi latera cocutiuntur, aer Tornatione
  25. sua introitum impediente excussus per erem Mercuriam
  26. in Mercurium exundabit. Cn facilem simplicemque
  27. tot phaenomenorum explicationem,
  28. Exundabit autem
  29. pars pervadetus purs subilio tantum. At cur non infra
  30. pollices 27. subsidet. Quia aer ultra Ncuesser est
  31. id fieri, quia aer ultra sub hic aeris granitas
  32. pneumaticis,
  33. nifeste confectum
  34. ,num ratogio pnte cong
  35. Acripientem Antliam (neumaticam utcunqe
  36. superesse debere, quo duae laminae politae unctaeque contineantur qodpli in sipone aequeiccuto uiquicrum
  37. s
  38. exhaustam non tamen prorsus vacuam esse, sed corprusi
  39. quod antea Et credo ipsum Celeberrimum Gerickrum nostrum illustus illius Phenomeni Pneumatici primum inventorem
  40. re intellecta, vacuo suo quod summum vocat aenuntiaturam. De
  41. reliquorum phaenomenorum causis licea mihi quando sed an
  42. confugiendum nobis sit ad materiae cujusdam aere subtilioris
  43. pressio tum horum phaeroomenorum At videtur mihi discimus sequitur. iPhanomenan Torrilellianum, quod a cat
  44. etiam uttra hinc ex his experimentas amplius quiddam
  45. sequi, sciliet non oriri has corporum connexiones ab
  46. ulla materiae pressione.
  47. At de trum corp
  48. At vero confectum mihi videtur illud quoque Laminarum
  49. cohaesionem
  50. et
  51. e
  52. const Mercurii alteriu alterm
  53. bia
  54. suspensionem
  55. causa, quod nostri temporis philosophis idebatur est. Nam
  56. in Tb Accipiente exhausto e aeris pressio, non est
  57. satis valida ad sustinendum liquorem suspensum, descendit
  58. anim ad horizontem usque liquoris ejusdem in subjecto
  59. vase stagnantis. Ergo nec salida osset ad sustinendumque
  60. pondus laminae inferiori appensum Impeditur tamen
  61. divulsio, ergo ab alia causa
  62. Atvero ab
  63. idetr connexio laminarum
  64. At vero ab eadem causa eritur
  65. et suspensio Liquoris aere purgati, et attractio
  66. per antliam follemve diductum, et suspensio liquoris
  67. Ergo Siphonis quoque inquieruri cujus a per cujus erus extra
  68. vas descendens
  69. Eodem modo sph probatur at neris
  70. pressione neque in gravitateneque ab Elatirio aeris oriri pressione
  71. aerisn non oriri siphonis a bicruri phaenomenon, cujus alterum
  72. crus aquam in vase stagnantem intrat, alterum infra
  73. ejus horitontem descendit, et aquam tamdiu effluere
  74. cogit, donec ocruris extra vas us descendat
  75. non sit amplius infra ejus horizontem.
  76. + in ri
  77. quod effectus illos aeris pressioni ascriptos, pste (ut
  78. duarum LTabularum aevigatarum cohaesionem siphonis
  79. bicruri aquam uno crure exse infra aquae in vase
  80. contentae superficiem descendentis altero aquam ex eo
  81. haurientis donec aquae superficies in eadem
  82. extravas orificium utque deprimatur) praecte
  83. cruris
  84. Cascender cogat
  85. siphonem cinten.
  86. Atciisdem Experimentis cum his quae dubum noveramus collatis
  87. caeberis aeris ob a duobus istis quod vulgo B munc Bares
  88. Baroscopium doctissimi quidam viri appellant, a eles a did
  89. memoratis illis aeris pressioni itidem ascriptis longe later
  90. differre.
  91. Nam Aere exhausto cessat Effectus Baro
  92. scopii, Mercurius nam si Tubus Torri
  93. residui
  94. cellianus in Vamo quod vocant, id est Exper
  95. Recipiente exhausto locetur, Mercurius
  96. aut aqua (modo aere non sint purga
  97. ta, ut habeant, quo implere possint
  98. locum quem in Tubo descendendo in sumu
  99. vacuum in Tubi summitate relinquunt)
  100. descendunt Tubo ad horigontem
  101. impediendam laminatum tivulsionem
  102. uosis
  103. ouen
  104. vase subi
  105. cto stagna
  106. tis; at vero Laminarum politarum
  107. cohaesio siphonisque bicruri effec
  108. non cessant
  109. Necesse est ergo diversas essex
  110. et caeterorum duorum phaenomenorum causas, et
  111. cum Baracopium Phaenomenon Torricellianum ab
  112. Aeris pressione,

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 93r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0181?run=74