Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 92v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 91r); this page is its left half.

The machine reads it as

1. ascendit. Quod ips ssicere videtur ad has aerit columnas
2. vanitatis arguents. Quid enim inquiunt, devis ac vix
3. sensibilis digiti calor solo tactu aquam thermometri elevans
4. quomodo totam atmosphaerae incumbentis gravitatem
5. vincat. Sed sciendum est nihil ea gravitate opus a
6. atmosphaeram totam hic nec reniti, nec vinci: digius ille utcunque
7. calidus tantum a rarefaciebat aerem liberum sibi circumfusum
8. quantum nunc rarefacit aerem Thermometri; ergo cum in
9. aerem thermometri agit, in aerem ominam agere desinit
10. liberum agere desinit, quantum ergo aer thermometri
11. expauditur, tantum aer liber contrahitur, quare aqua ascendens
12. obstaculum invenit ab aeris pressione nullum. At cur aerem
13. liberum rsacientem tam facile refrigenat rare facit
14. digitus? Quia scilicet vis caloris maxima est, et innumeralibus
15. exignis sclopetis displosis comparari potest. Negari tamen
16. non potest aeris gravitatem obsistere nonnihil, ac proinde Thermo-
17. metrum apertum duobus dominis obedire, aeris gravitati
18. et caloris displosi Elaterio
19. Tertiam Aeris qualitatem dixi esse Cohaesionem, et ab
20. hac phaenomenon lend ibide Liquoris aere purgati, sori
21. ultra hovizontem ssolito altius assurgentum repetendum
22. puto. A Suendum est ergo Observandum enim est
23. tria haec liquorum genera: aerem, aquam et Mercurium
24. ea in re mire differre aqua facillime diffluit in omnes
25. et diffluit in omnet partes, et latus, et dissilit in partes
26. plures Aqua facllime diffluit et dissilit, Aquae partes quoque
27. minimae, quantum nobis consequi licet habent fluiditatem
28. totius, duuaturque difflunatque in angulos omnes, et si opu sit
29. a toto separantur. H
30. Etsi enim aer sit rarior aqua
31. et aqua Mercurio, certum est tamen aquam umnunquam facilia
32. in exiguas corporum rimas penetrare, quam aerem, et Mercuriim
33. quam aquam. De Mercurio habemus experimenta multa; ne
34. memorem decantatum illam Mercri aporis mercurealis per
35. ipsum corpus humanum penetrationem; qua annulum ore clauso
36. contentur infic in inundi infici ajunt, si undum tantum
37. pedem Mercurio imponas, quod quidam, ad Mercurium qnd Antemonialem restringunt
38. cogitemus tantum miram illam Mercuri per corium expressionem:
39. consideremus metalla gigni in elapidibus s ge lapilibus
40. lapidibus minerarum, vapore quodam Mercuriat penetratis,
41. quod nulla unquam aqua possit; cogitemus amalgame Mercurii.
42. geren ipsum compactissimum aurum dissolvere: adde e
43. cdorem genti plumbi argentique mira penetrandi vi praeditam
44. esse + Est quoddam saemeglationis genus quo cinnabaris odore argenti
45. pervaditur tingiturque etsi tantundem argenti vicissim perdaturi
46. et stannum certo modo ade argentum quoque odor per
47. fortissimum cementum penetrat in stannum sibi immersum. Et
48. sunt rationes efficiendi ut metasla p ipsum vitri corpus penitus pervadant
49. petr penetrent tingantaf.
50. Aqua vicissim ipso aere penetrantior est quod vulgaribus
51. utique experimentis constat corium nulla pinguedine munitum)
52. aerem in facilius continet, quam aquam: aqua in
53. Canna plumam tenuissimam ultra suum horizontem assurgit,
54. quia aeri introitus tam facilis non ess. Aer in experimento
55. Torricelliano per medium Mercurium non penetrat, etiamsi
56. hongissimo tempore suspensus relinquatur. At cmpertum
57. mihi u experimentum amici
58. notabileconstat aquam per ipsum Mercurii corpus aut
59. per vitu per vitri mercuriique commissuram penetrare.
60. Is siphonem sumsit bicrurum eumque ita statuit,
61. ut crura sursum vertitatur. Fuit autem alterum
62. soptourscruc altero multo longius: cruri minori Mercurium infudit
63. sit Majori aquam, ita ut aqua tanto esset altior
64. atque ita
65. Mercurio quanto Mercuripa gravior
66. nus Mercurius. illinc aqua in bilance tenebantur. Cum aliquandium ita
67. Cum aliquot rctibus ita reliquisset pautati aqua
68. tandem in alterum latus per medium Mercurium eotrit
69. Meradico in locum suum naturalem id est fundum si
70. seu commissuram crurum sdecapso. Quid futurum esset oleo medr aliove liquore
71. medio interposito inter aquam et Mercurium, Experi mento non indignum foret.
72. qui certe mercurialis quidam vapor est
73. et plunbum lebetes opsime muntos perforat
74. quodam aqua graviore
75. sed qulegud

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 92v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0180?run=74