Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 96v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 95r); this page is its left half.

The machine reads it as

1. altimdndim siphonis ultra vas, nou em non esse mmorem
2. quam est altitudo descensus in vase (ahoqui D lateribus
3. vasis impingeret; ac denique circumspeciendum est de exacta
4. quadam guttarum effluxus mensuratione. Ex quibus
5. haec mihi maxime placuit. applicetur instrumentum quale
6. passibus umerandis adhibetur, in hoc us 2ota primae liquor extillans effluense
7. latus unum desti guttae extillantes, incidant, ac proinde
8. Rotam circumagant rotae couersiones instrumento
9. numerabuntur et apparebit praeterea ponamus
10. rotam semel circumari uno minuto secundo (quod
11. utique procurari non difficile est), pus p et rotum ipsam
12. rursus in 60 dentibus esse dictinguii manifestum est ad tertia
13. usque minuta procedi posse quorum 216000 horam componunt.
14. Et fortasse in maci usus cogilartem est an non laius instrumentam sit ad ma
15. usue in mati sit ipso pendulo lnjus instrumenti usus possit esse in
16. mari. Magna dubitatio est an non pendula ipsa pro aeris
17. conditione varient; rationis erm est tardiores esse vibrationes in
18. aere crassiore; at aeris variatio Mercurium quem ego
19. consultissime adhiberi puto nec dila Tabit magis nec aerefiet,
20. nrenet certe, quia ut in Bariscopia quia premere potest
21. Quod pertinet ad perturbationem
22. motus per jactationes navis, primum ut pendulum, ita et hoc
23. instrumentum suspendi potest, Pendulim vibratio jactatur
24. Utile est autem altitudinem CC. seu differe differen–
25. tramendum esse pagnam ita enim fortius premetur
26. iter commoditatem habet,
27. citisque efflicet liquor E Mercurius
28. quod non gelatur, non facile consumitur, fortius cadit fluiti
29. snduno illos pollices semper ihil ageresin aere clauso) residuum
30. uit in fumculum. Hinc si non satis forte sit suspensum manebit
31. det si non sit aequale ipsi Tubo implendo Hinc si aeris Elatem
32. in summa decminuaturs descendet. Hini sequitur caetra ora
33. ab aeris difformitate hoc experimentum vero To rricellianum ab
34. ejus pondere oriri. Ecce ergo duo principia; aeris repugnantiam
35. ad ocupationem loci minoris, et aeris repugnantiam
36. ad difformitatem Ab allo Experimentum Torriceflianum ab hoc caetra oia
37. Noia aeris repugnantia ad difformitatem aequalis est in
38. tum in exhausto tum in distento In aere aperto coincidunt
39. gravitas repugnantia aeris ad difformitatem et compressionem.
40. repugnantia, ejuus ad elevationem vel copressonem,
41. sotus enim tugc aer oma prassa; et omnis in eo mutatiotalis causit
42. difformitatem. Et ut res adhuc magis oppares exce experi
43. Mercurius in Tubo Terricenliaro delapsus sit ad
44. altitudinem determinatam introducatur in eundem in summo
45. alius Mercurius, is pendebit vel ex summitate vel in Tarbo
46. libero patio medio relicto cinter ipsum
47. Torricellianum. Et cum hic mercurius libere suspendatu
48. in aere cujus pressio nulla est, qui scilicet est ipsemet
49. dilatatus, et contra patet huc nullum aliam raonem firgi
50. posse, quam repugnantiam aeris ad difformitatem
51. est nansurari potest quanta sit haec repugnantia, quae eadem
52. est in aere ordinano, et summe rarefacto, et summe
53. compresso, ut experientia demonstrari pt. Exferimentum
54. hoc erit elegans,
55. aerem tantumdem descendere
56. eondus in Tubo suomme compresso, et summe rarefacto si
57. tubus epsudi st praelongus poterunt diversi Mercuri;
58. per intergalla in eo suspendi quo nihil est admcrabilius
59. item sin aere libero quoque suspensio ob difformitatem a
60. gravitate diversa ita. cum Tubus scilicet Mercurio non
61. impletus Ergonec in N in aee libero vincidunt gravitas
62. massae aereae et aeris repugnantia adcompre difformitater
63. Etsi gravitas massae aereae sit a repugnantia Munq.
64. generali ad disproportionatibatem, orta a circulaoo mibersali.
65. in longinquis itineribus
66. Circa tuiam hac experimenta nstituenda, prinum Anblia
67. levetur Mercurius, quod fateoo fieri necessacio quamchi
68. ponderis aeris mercurio praeponderat, necesse est enim retntrum
69. Uvari (oprimique, Mercurium aut aeris mossam. At ubi
70. plus Ergo infallibiliber levabitur intlia Mercurius ultra
71. usque ad 27 pollices, seu ad altitudinem quam habet
72. in Tubo Torricelliano. Ajo vero et ultra levatumviri
73. ubi vero Mercuru olevatus
74. nassae aeris e quiponderat, sa
75. ob eam causam elevari amplius non poterit; necesse drit
76. ergo continuatis viribus attrahentis si non ultra elevati
77. Mercurius embolum ab eo divelli, ac proinde esse quod
78. spatium intraemedium impleat, ergo vel aerem intrare, aut
79. si nest distendi, aut si nec intrate possit nec insit ex
80. Mercurio subjecto produci, aut ips ex ipso Metcurio
81. subjecto substantiam quandam tendibilem elici necs
82. est. Nam et hoc rationis est ipsum Mercuri
83. Nota Si Mercurius non elevatur ad consuelam alti
84. tudinem necesse est ipsummet aut aerem interjecta
85. ejus pondere fuiste tensum: quod si aere purgatus est, necesse
86. erit tendi ipsummet cujus rei experimentum capi potest, si
87. spatii ocupat t si ut si scilicet in
88. pendulus est, aut si subjecto in vase
89. stagnans, videndum an aere hinc
90. admisso t ab altra parto ob
91. raculum descensu negato
92. contrahat sese. Ponamus
93. ob substaneram ten
94. dibilem interjectam
95. poterit aliquando trahi anthia, sine Selevatioa
96. Mercurii, aut cum minore ejus elevatio ne quam
97. est ipsius antliae, si et non in infinitum ubi
98. imum enim tendibilitas maleris
99. etiam ase non pur repugnantia ad illa eousus tensa
100. fuerdt, ut ejus ad repugnantia ad tendibilita
101. tem ulteriorem gravitatem aqua vinca liquo
102. ris vincat, liquo ((ultra altitudinem a
103. contrapondio aeris determinatam) elevabitur
104. donec tantum ejus elevetur, ut aursus contrapondios
105. iquori tendibilitati sit praeponderaturus, sed credibili
106. elevationem continuam sed pro tendibilitate
107. deminutam iri. Quod si relinquatur aer
108. sensibilis intra Embolum et Liquorem liquor tardu
109. dascendet, quam embolus, ob aeris tendibilitatem
110. non ergo sb solim massa adico pondus lioquitam
111. Instrumentum inclina
112. aut in aere clauso ab ea orta copressio
113. inclinato, e quantaque ipsa inclinatur
114. siin Tubo uerinque lauso mericirius sit pendulus
115. observeturque quousque pertenia Horizontalis, quousque
116. perpendicularis descendat spatium hoc dividetur, in parte
117. quos volemus ho Maites vim dibent

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 96v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0188?run=74