Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 96r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 95v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Recepta fuit sententia in scholis effectus quosdam extraordinarios
  2. naturae, qui scilicet eveniunt, quoties alioquin corpore uno ex suo
  3. loco exeunte, aliud sensibile intrare non posset; a fuga vacui
  4. oriri, ut quod duae Tabulae politae a se cohaerent; q aquaeq
  5. figuor ex vase non effluit cujus ueum tantum foramen apertum est
  6. quodsiphoierur altero crure in aquam vase quodam contentam
  7. intrantem alterofrai aquae superficiem extra vas descendentem
  8. aquam ex vase elici facit, donec effluere facit donec superficies
  9. aquae ad eundem cum orificium usque cruris extra vas positi decreverit.
  10. x quo Cujus postremi phaenomeni ope, ut obiter hoc loco exponam, rationem
  11. aliquando inveni conficiendi Clepsydram uniformiter fluentem.
  12. Constat veteres clepsydris aquam scilicet extillantibus fuisse usos
  13. sed cum clepsysdrae initio fla fortius flueret, celeritas effluxus
  14. decrescente continuo altitudine, ac proinde pressione aquae continuo
  15. diminueretur, necesse erat notas horarum dividere in partes
  16. inaequales, quod nec commode applicari poterat ad minuta partes
  17. horae minutiores, nec proinde satis ad tempus mensurandum uniformis
  18. esset Horologiis arenariis uti placuit, in quibus incommodum
  19. Esto Vas aquam continens A. in aquae superficie natans Tabula
  20. ligiea levis B. cui infixus sipho bicrurue C DE. cujus
  21. crusD. per mediam Tabulam cui infixum est descendit
  22. DE extra aquam usque ad E. inffra funduvasi sto vero et crassities
  23. in aquae vasis A. innatet sive orificits interim digita
  24. elaumobturatis, ne effluat antequam opus sit; vel
  25. suctu ex aqu oris in C applicati ex vase A. attracto.
  26. Quo facto aqua destillabit ex E. in subjectum vas F.
  27. novaque continue aqua in siphonem succedet, donec scilicet superficies aquae in va
  28. orificum cruris longioris E. s
  29. effluxu deminuta descendat usque ad orificium cruris longioris E
  30. L sd hoc quidem fieret, si sipho immobilis interim esset verum
  31. et ipse cum orificio E pene quam ergo cessabit effluxu, donec omniss Nunque
  32. vase A. omnisaqua susto orificium
  33. vasis attingat. Cumque sipho semper sit plenus, pressio aquae semper
  34. eadem, ac proinde extillatio aequalis erit. Quod desiderabatur
  35. destillatio ergo, guttarum tempus exacte mensur abit ac proinde
  36. ita ut post penduli vibrationis nihi Ausim dicere post
  37. penduli vibrationes nihil nobis suppetere exactius.
  38. Et quemadmodum penduli carsus non cessat, etiam eo tempore
  39. quo horologuum tenditur, ita quod qua praeragatva omnia
  40. alius nec fit irregularis etsi Elaterium cui applicatur
  41. mature serove a item fortiter aut debiliter ndatur
  42. nec turbatur, etsi Elalerium e tra nunc celerius num
  43. tardius noo se restituat, et tractu temporis debilitetur
  44. quae nulti hactenus, invento horologio tribui potuere.
  45. hoc Hoeologio eadem evenire necessi est Nam
  46. si aquam ex vase F. in vas vel manu vel machina
  47. non difficulter applicanda ex vase F. in vas A.
  48. refundas, antequam totum exhaustum sit non ideo minus
  49. interim continuabitur distillatio eodem extillatio,
  50. t eodem plane; modo: pressio enim non perturbatur quia
  51. seafficiem attingit aquam in Eju ad C: alterum crus marus
  52. siphonis et apertura utrobique aequalis tum in
  53. autequam
  54. aqua ducta, seu superficie ejus ascendente, etiam Tabula B
  55. ascendet cum toto siphone Ut experimentum Ut res
  56. propondere suo, semper autem adcandem attitudinem dsenu spaedat rectius ostresse est opus est lipionem sustinem ne extra vat
  57. labatuo, cabream diet ese satis cerer, at cirpronen pusrit sasrnre seine
  58. corpore uno extracto proximum invita etiam gravitate
  59. sua succedere cogitur (utaere ex tubo quo-
  60. dam exucto globulum plumbeum in fundo positum
  61. prorumpere et Emboto extracto aquam in
  62. elepsy dram unifonmem inde praeberi sic ostendo: cum
  63. in quod intret sipho bicrurque cDE. cujus erus mindscintiet in a
  64. aquam vasis A. prope ad fundum erus a et orificio c
  65. us petenram tunum basis Crus mans DE. drificio sE.
  66. et a siphonem plemere possets esemper ea

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 96r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0187?run=74