Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 98v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 97r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. ex Folle B. ubi potuerit. Non potuisse autem
  2. donec follis claudi po aut aer in eum intrare
  3. potuerit. Controversia ita dirimetur. Manente
  4. A. et G G. dis et d clausis, et
  5. obstaculo ollis Tabularum follis appropismationem
  6. impediente non ablato,
  7. seu dilatanti
  8. Idem an aer scilicet tendenti resistat, alio Experimento
  9. ita con explovari potest: Esto
  10. decidi
  11. potest
  12. um quidem est hoc experimento et quod
  13. sciam hactenus, unico (caetera enim perae omnia fere
  14. per aeris gravita
  15. quper funiculur explicari potuere) fuc Aeris tensionem
  16. in vero gravitas si
  17. non esse a causams Mhercurii suspensi; at vero
  18. nd
  19. non potest decidi altera quae remanet quaestio, Aeme sit
  20. suapte natura tendi possi dilatetur, ubi scilicet
  21. pressio ambientis cessat, ut sentine videtur Boylius
  22. aan vero potius ambiente abstracto, ad locum implendum
  23. dictendatur per vim distendatur? ac proinde an
  24. aer summus sit magis tensus inferiore, an saltem
  25. minus pressus. Sed re accurate expensa videtur haec quaectio
  26. ei similis esse, an scilicet quam movent, an satius sit
  27. imaginari simi supponere omnia Elementa levia
  28. gravia, et minus grave per consequens, in summo
  29. an su cum docto quodam nostri temporis philosopho credere
  30. supponere omnia levia, et minusleve in fando. Revera
  31. enim nec gravia nec levia sunt nisi per comparationem
  32. Eodem modo ajo nec tensionem nec compressionem corporibus ipsis
  33. esse violentam, sed Nam si dicis compressionem esse
  34. violentam, nlla est cur non potius tensionem, semper
  35. enim quantum tenditur hic tantum alibi comprimitur
  36. Vis ergo tendendo comprimendoque elevando et deprimendo
  37. non singulis corporibus, sed universo affertur toti affertur,
  38. quid
  39. Totius enim massa circutatio circulatio enim lucis universalis
  40. Univer quam Lux circa globum nostrum exercet, corpora Corpora compressa id est
  41. alibi colligi comprimitque alibi prope majorem massae
  42. partem motu proprio fortiore praedita, id est compessa
  43. (experimentis enim demonstrari potest omnia compressa
  44. habere motum intestinum fortem, dilatata seu tensa
  45. lanqui dum) ac proinde motum universalem magis
  46. turbantia cogit ad locum ubi motus universalis facilius
  47. turbari potest seu languidior est, id est versus centrum ac
  48. rrepellit
  49. prainde Et rar dilatatiora proinde a centro Et in loco
  50. a centro aeque distante repugna Resistit Et aut
  51. centr
  52. quod si ea a centro repell dilatatiora aut ad centrum
  53. compressiora adcentium movere ob obstacula negueat;
  54. disjiciet compressa, comprimet dicatata, prout locus
  55. seu cor. id est corporum circumjacentium status requirit.
  56. pendent ergo phaenomena illa omnia a conatu universali
  57. u
  58. Naturae universali ad uniformitatem, id estan loc ubi
  59. eadem ratio est, ad aequalitatemus ubi diversa ad proportionem.
  60. Experi Experimenta ergo omnia quae vulgo Fugae vacui tribuuntur
  61. asseruntur et a doctissimis Philosophis nostro tempore ponderiaeris
  62. ascripta sunt habent causam prprium Universalemf: conatum
  63. Naturae ad uniformitatem cujus exemplum tantum caeteris
  64. frequentius, esse in Aeris Gravitate atque Elaterio esse, ac proinde
  65. phaenomena illa saepe quidem, non semper tamen his deberi exsequentibus
  66. experimentis partim jam publicatis, partim numc a me propositis patebit
  67. et a centro per circulationem
  68. terrae rejecta
  69. si tensionem, cur non potius compressionem
  70. de quo suo loco futius dicam, et rem
  71. veteribus inter certa, nostrisphito sophis
  72. recentioribus intervana Scholasticorum
  73. figmenta habitam demonstrabo idem
  74. corpus modo plus modo minus spatii
  75. materia subtili intrante aut expressa
  76. eundem locum modo majorem modo
  77. minorem locum implere posse.

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 98v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0192?run=74