Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 98r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 97v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. gravitatem massae in aere libero idem eventurum
  2. ecce aliud levem experimenti commutationem quae hoc
  3. quoque effugium praecludat. Scilicet fiat Experimentum
  4. Torricellianum in aere libero, at Tubus ipse extremitate
  5. A. intret in clausum. Ut prius Experimentum fiebat
  6. daus
  7. in aere libero, Tubus intrabat in liberum. Imaginare
  8. Tibi in eadem fig. Vas d. aliter locari, ita ut non
  9. Tubum AB. cum vase subjecto C. non includat,
  10. sed haec in aere livero relinquantur, nisi quod Tubus
  11. AB. extrenitate A. intret in vas dd Delapso
  12. Mercurio usque ad E altitudinem residuam BE aperiatur
  13. Epistomium prope A. ut Aer vasis D. t dividat
  14. sese inter vas d. et spatium AE et proinde vasis tensio
  15. in AE. dimindetur, tanto magis quanto D Vas
  16. D. est majus. Quia enim tota tensio in AE. distribuetur
  17. per tolum spatium D. et AE. simul, non potest non
  18. exigua pars tensionis spatio AE. obvenire. Quo facto
  19. necesse est si verus est Funiculus seu si Mercurius Tensione
  20. potius materiae tenuis tensae in AE. quam ata contrapondio
  21. massae aereae sustinetur; cessante nunc tensione ac
  22. nunc penitus diminuta, ac pene in nihilum redacta
  23. Mercurium pene totum delabi in vas C.
  24. quod si non fiet, demonstratum est Funiculum seu
  25. resistentiam materiae tenuis facris an alterius nihil
  26. materiae tenuis (aeris an alterius nihil refere)
  27. adtensionem, esse nullam. suspensi Mercurii causam non esse
  28. Idem ut ostenda confiruetur uberius, ac spraeterea speciatim
  29. appareat an
  30. dilatet sest id
  31. an potius tensio seu dilatatio ipsi sit nturalis, seu an
  32. velut alligu inaue ipse dilatet sese quantum potest, ubi anullo circumjecto
  33. premitur
  34. Uo
  35. oblongo praedita
  36. cujus collum AC. non aqua plena praeter partem
  37. colli AC. quantamcunque ut AC, quae Tubi ita exacte
  38. et antliae vicem praestare possit. Esto paulo supra
  39. C. Epistomium d. Quoaperto Embolus collo AC. exacte
  40. quadrans iimmittatur squ ad collum AC.
  41. non tamencusque ad C. ut relinquatur spatium aere
  42. plenum inter F. C. simbolum et C. aguam in quod
  43. spatium etiam incidat Epistomium D. quod cum sit apertum
  44. aer ab embolo intrante pressus per Epistomium exibit.
  45. Nunc claudatur Epistomium Embolusque totis viribus ex
  46. collo AF. extrahatur Et ne follis contrahat sese
  47. tubulaeque sibi accedant, obstaculo pessulobe impediatur.
  48. sentietur inter sextrahendum resistentia ingens.
  49. Claudatur Tubus . ne aeo externus intret. Certum
  50. est si foramen saperiatur in Folles B. tabula quadam,
  51. futurum esse ut aqua subito assurgens repleat
  52. pli
  53. alii
  54. spatium D. Id funiculi pationi fieri, dicent,
  55. non a pressione Massae aereae in aquam follius B. apert
  56. aut in totum follem clausum
  57. ab una tantusm parte exercitam seu aba latere G
  58. non vero a latere F. exercitam. Funiculi defensores
  59. dicent tensionem materiae in aerem, qui in spatio
  60. F C. residuus manserat ita fuisse tensum, ut coactus
  61. sit replere spatium, totum A C. hanc autem tensionem
  62. ei esse giolentam eumque conare se contrataere in priores
  63. dimensfors, ac pel constqueus abcatere aquam sndere
  64. et si placet absa materiae temus in AE
  65. presiduae tensione suspenso
  66. inTuibo relictae
  67. item si forumine G. clauso fianente, obestaculum
  68. Tabularum Follis apprapinquationem ad se
  69. iivicem impediens auferatur, follem
  70. subito se contracturum, quantum satis sit
  71. ut aer ex aqua ex co eo in spatium CH.
  72. Caequale spatio AK) ascendere aerem qcF
  73. in maximam samplitud inem seu per totum
  74. collum diffusum in priorem dimensionem seu
  75. spatium AH. spatio eF aequale, cogere
  76. posoit

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 98r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0191?run=74