Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 102v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 101r); this page is its left half.
The machine reads it as
- merito
- sed u ed Mirabitur aliquis, cur ex soli tot phaenomenis
- aeris gravitati ascriptis solum Baroscopium ei vere tribuatur)
- hujus rei cauam rationem ut scentemur profundus profundius,
- experimentis quibusdam navi noxis paranda est via. Sumetur
- Tubu Torricellianus vasi stagnanti subjecto eximatur,
- constat eum non ideo effluere. Prolongetur Tubus i
- id est vel alius Tubus utsinque Tubo alio utrinque aperto
- ad orificium prioris apertum exacte accommodato
- necesse est non suspensum in Tubo manere Mercurium
- inter duos aeres Tubi superiorem et inferiorem.
- quod erit qui non minus quam Baroscopium commune
- aeris gravitate variante nunc ascendet nunc descendee
- externi
- Ergo si Tubus Torricellianus non sit totus
- Constat in Baroscopio ordinario Tubum aqua Mercurio
- repleri; ut at vero tentemus quid futurum sit, si Tubus
- nonsit Mercurio plenus Ajo futurum esse, ut Mercurius
- altius salito suspensus maneat considerandum est
- Mercurium ei Tubo descendentem i Torricelliano inverso
- in vas subjectum descendentem duo superare, primo
- pressionem atmosphaerae contraponderantis, deinde
- pressionem repugnantiam aeris ad difformitatem, seu ad tensionem intra Tubum, et compressionem
- e enim aer in Tubo dilata vel qui enim compensantem extra Tubum
- in Tubi cap capalitate relictu dilatatus seutensus est,
- quod ita sentiri potest, si forumien in vesica qua
- obligari potuit aperiatur, aer enim externus irrumpet.
- Ergo aer extra tubum erit tantundem compressuset
- quanto altior Tubus est, tanto major erit aeris
- interni dilatatio quippe majus spatium occupantis,
- et proinde tanto major aeris externi compressio,
- quippe occupantis spatium tanto minus. Atin
- cur ergo Mercurius non magis suspenditur in Tubo
- altiore dia. Quia seu cur semper intra 30
- circiter pollices consistit ejus altitudo? dicam
- quia omnis ille conatus funiculi Tubus fuit
- plenus ergo quanto est altior tanto etiam plu
- Mercurii ei infuit, et exeo effluxit; Mercurius
- autem qui effluxit in vas subjectum banc difformitatem
- tensionis seu aeris incl inclusi in Tubo relicti
- dilatationem procuravit. Duplicata Tubi capacitate et altitudine
- duplicatus etiam fuit Mercurius ac proinde idem
- evenire necesse est in Tubis altioribus et brevioribus,
- quia repugnantiam fieris ad difformitatem.
- Mercurii in vas subjectum ex Tubo dilapsi
- pondus vicit. Hinc Fumgul vis seu dilatationis
- aerisTuinclusi in Tubo aeris nihil agit
- in Mercurium in Baro spio pendentem. Quia
- a pondere Mercurii delapsi dilatantis destructa
- victaque est. Sed tantum Mercurii quantum
- tatius
- pEtsi vero At vero tota ais
- aeris gravi Quare nec aeris externi extra
- compr tantam compressi quantum relictus in Tubo
- est dilatatus, Elaterium i tanto majus quanto
- Tubus est altior, agit in Mercurium residuum suspensum,
- quia Mercurius jam delapsus huic elaterio aequiponderat
- sola ergo gravitas massae aeris atmosphaerae
- in se in se
- in aer Ergo compressio sed gravitas, quae rei pressae dilatataeque eadem manet)
- B. modus admittendi aeris, auferendique
- axperimentui ven Tubi altioris
- Evacuetur od ex Tubo superore
- deflugu reliqui Mercurii procuratum, et
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 102v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0200?run=74