Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 103r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 104v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. massae aerea extra Tubum Mercurio cuspenso
  2. contraponderat hinc eadem semper ejus altitudo,
  3. at quaecunque sit altitudo Tuborum. Hoc ut clarius
  4. intelligatur experimentum fiat in aqua sed Elastica,
  5. qualis est calida seu quae comprimi potest, qualis
  6. est calida, aut quae aerem habet immixtum esto
  7. in q
  8. Tubus Torricellianucum vase subjecto positus in aquaaso
  9. ponderis tantae altitudinis, ut Mercurium elevet
  10. ad tantam eandem altitudinem quae est Baroscopii.
  11. necesse est BE. Reliquus Mercurius aere vidinrario
  12. pleno
  13. Mercurio plenus c
  14. Esto Tubus Torricellianus AB. vase subrecto C.
  15. positus eodem mercurio ple eundem Mercurium
  16. dinar
  17. continente positus in aere vase aere clauso pleno
  18. A dubo AB ita inverso, ut orificium B perpen-
  19. diculariter in Vas C intret, Mercurius omnis e
  20. Tubo effluet, praeter altitudinem 27. circiter pollicum
  21. BE. Hujus rei ratio est manifista quia aer qui
  22. est in D. sustinere potest, tantum quo
  23. suum
  24. minus ultra statum ordinarium comprimatur
  25. delapsu Mercurii ex Tubo AB. in vas D. necessario
  26. comprimitur, vas d. enim omnem aerem quem habet
  27. retinet, (neque enim in spatium relictum in Tubo
  28. AB. transferre potest) et praeterea Mercurium
  29. accipit. Comprimitur ergo hoc delapsu aer in
  30. D. et aer per consequens in Tubo relictus proprio
  31. Elaterio se dilatat, cujus rei Experimentum sumi
  32. potest. Si Vesica flaccida intra Tubum in A.
  33. alligetur, ea enim Mercurio delapso sese inflabit,
  34. Exper 8.
  35. seu tendet. Non ergo quicqua violenta est sed voluntaria
  36. aeris in AB. relictiis tensio, nisi quatenus conjuncta
  37. est cum ejus extra AB. in D. compressione, utiue violenta,
  38. Aer vero ind hoc Mercurii delapsu comprimendus resistet
  39. i Elaterio suo. Elaterii enim duo sunt Effectus
  40. primum ut se dilatet, deinde ut resistat comprimenti
  41. prior effectus dici potest tensionis conatus tensionis,
  42. posterior resistentia compressionis. Conatus tensionis
  43. abo
  44. succedit aeri in AB. non succedit resissentia com-
  45. pressionis aeri in. . vase. D. Est enim resistentia
  46. aere ordinario
  47. compressionis tanta, quantum est vis ponderis
  48. massae aereae incumbentis. Quia ab ea non ultra
  49. comprimi potest, quam in statum illum ipsum ordinarium
  50. aere
  51. statum, quem nos in eo sentimus. Hinc quia ultra
  52. ab ea comprimi non potest. non poterit etiam
  53. comprimi ab eo quod ei massae aequiponderat, id est
  54. a pollicibus Mercurii 27 Sed quicquid praeterea
  55. Mercurii imnerit, illud nihilo secius resistentiam
  56. compressionis vincet et ex tubo . in AB. in
  57. vas d. delabenit, tantmque comprimet aerem vasis
  58. D. comprimet. Ut appareat aerem vasis d. esse. per. g.
  59. compressum hoc experimentum institui potest. Immittatura
  60. ei vesica inflata, haec delapsu Mercurii fiet flaccida
  61. et tanto magis quanto plus Mercurii illapsum est seu quanto
  62. Mercurius est altior. Si quis putet aerem in AE
  63. aetiari dlalitine uo seli id n suiatum op sublendund
  64. ex ipso Mercurio ab aere non purgato
  65. expressus
  66. ut autotibus funiculi videbatur
  67. + seu BE

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 103r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0201?run=74