Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 107v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 108r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Nam quod in altissimi Montis vertice minor est altitudo
  2. Mercurii suspensi hujus rationem facile reddere possunt
  3. Cum supponant, aerem quanto est altior tanto magis
  4. esse tensum. Ut scilicet funis in summo alligatus pondere
  5. sui ipsius tenditur ac diducitur: modo scilicet aerem sumlum
  6. in summo velut certo puncto alligatum et mosphaerae
  7. superficiem, summam aeris superficiem aut esse
  8. nullam, aeremque expandi per totum Mundum, aut
  9. esse in summo velut alligatam, ut scilicet profundus
  10. descendere tota columna non possit, etsi possint partes
  11. innferiores, sibi imagirentur. ad funis instar columnaeque
  12. ii capitallo ouispensae fulcroque carentu
  13. altiorem
  14. posito enim aerem in summo magis esse tensum
  15. et aerem tensum vim pati, seq remittere conari
  16. in statum aequabilem, sequetur aerem tensum attrahere
  17. Conari; ac proinde Mercurrum pugnem oriri inter
  18. nejlu
  19. um
  20. externum
  21. duas aeres tensos nitus in Tubo AB. et Extra liberum
  22. ac proinde ab interi interiore minus trahi, minus
  23. proinde tanto magis eripi quanto exterior est
  24. magis tensus unde etiam ratio reddi posset, cur Tubo Torricelliano
  25. in Experimto Magdeburgico liquor plane descendat
  26. ec
  27. tente
  28. quia ab aere ejus summe tenso attrahatur. Et
  29. cur vesica in sum in imo valle, aut aere libero ordinario
  30. flaccida, et in monte aut Recipiente exhausto
  31. infletur; quia vesica non minus rotundetur, si extus
  32. ab omni parte aequaliter tendatur, quam si intus ab
  33. omni parte aequaliter prematur. A+ Exrerimentum
  34. quod hic propono controversiam dirimeee Nam
  35. aperto Epistomio F aer vasis D. dividit sese proportionalit
  36. inter spatium vasis AD. totus aer contentus in vas
  37. si
  38. vase D. et parte Tubi FA; fit unum, et dividitur se
  39. uniformiter per totum spatium DFA. Quanto ergo
  40. majus est vas D. tanto minus tensionis recesse est partibus
  41. singulis obvenire, ergo aer in FF FE. funa
  42. tensionem retinebit pene nullam. Quod si igitur Mercurius
  43. BE. non tensione funiculi suspensus est, tanto plus
  44. ipsius delabetur quanto so minor reddita est tensio,
  45. seu quanto vas D. est majus. Quod si non eveniet
  46. pro certo habendum est non a tensione aeris interni
  47. sed a pressione externi Mercurium suspensum teneri.
  48. sii eveniet, funiculum et pressionem aeris concuriere
  49. putandum est
  50. Experim. II. Sumatur Elaterium quodcunque (ut
  51. est lamina ferrea,) quod se restitudens circumagat
  52. rotam A. et rota A. circumagendo allevet communicantem
  53. Embolum bc. cui chorda ab communicat in
  54. in Tub de xact adaptatum. Notetur locu
  55. chorda AB.
  56. in quem Embolus totius Elaterii restitutione elevatur
  57. qui ponatur esse c. Oneretur Embolus ergo
  58. usque ad c. ascendens oneretur odcpondere
  59. solumar columnae fg sive ea sit sicca, sive
  60. ex liquore in fubum infuso constet. quae tantae
  61. sit gravitatis, ut mbopracisEmbolum
  62. deprimendo praecise deprimat descendat infra f. seu ut
  63. +licet gravem
  64. pondere totius masso
  65. penilus firma re constrctione
  66. pec experimenta ad eosconvincendos
  67. nu sifficunt, quibus ostensum est aeresque
  68. compressons. Tubum esse Mercuriu
  69. esse altiorem. quia ex eorum
  70. Hypothesi aer nn palitur vim
  71. compressionis, sedsed ten
  72. sionis, et aerem in sclopeto
  73. ventaneo compressum non sua
  74. sponte sed circumjacente
  75. extratente, (quappe tantundem
  76. tenso, quantum ille pressus est
  77. crumpere. Et ideo aerex
  78. compresso Mercurium esse altius
  79. suspensum, quia aer compressus
  80. sit in effectu minus tensus quam
  81. ordinarius, ac proinde minus
  82. attrahat .Unde aer internu
  83. tensus ad se trahens plus efficit
  84. Haec illi quae nondum satis
  85. firma demonstratione convicta
  86. ant

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 107v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0210?run=74