Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5, fol. 161r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 162v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Mlarr.
  2. sint duo corpora AB instructa abque armata vesi inflatis C. V ea concuri
  3. in E. irs AC ponamus primo DB quiescere solumque AC moveri
  4. Quaeritur incyrsu A in B, utrum tantum infl comprimantur vestcae, au vero simul et corpus
  5. Bnonnihil impellatur; si tantum inflatur vesica, eousque donec major sit vis Elaterii aeris quam ut
  6. impulsu ipsius A amplius comprimi possit, tunc vesica se rursus ab altera parte exneran
  7. in quantum impellitur in tantum impellet ipsum B, et cum eo simul abibit, sed initio tarde satis.
  8. At A et si nonnihil comultuatata ipsi B per Desicas vi debilitatum rursus assequetur, move
  9. enim adhuc celerius quam B, abque iterum comprimet vesicas ipset separatione relaxatas, rursus
  10. novam vim ipsi B communicabit, idque tamdin donec vis, ipsi B communicata, aequalis esse
  11. incipiat ei quae restat ipsi A, seu dimidia totius primae, tunc se non assequentur amplius, aequali enim
  12. celeritate ferentur, sed quae prioris dimidia est. Minime ergo hac arte efficiemus ut uno
  13. Nec proinde admittendum est
  14. A quiescente alterum moveatur tantum B.
  15. ut sodum Elatr tantum comprimatur vestica, non vero et compriatur impell
  16. corpus B. itaque A impiagente in B, patet obstaculum quod ipsi A objicitur duobus modis tolli
  17. uno si impelatur B, altro si comprimatur vesica ED. Et primum corpus B, imipelli potest, ea conditione
  18. ut tantum decedat celeritati ipsius A quantum ipsi datur, cum ergo posito A et B aequales
  19. conatum accipiat B euudi cum A, sed celeritate prioris dimidia, et A etrapi adeo per
  20. cussionum seu mutationem, in se recisciunt vesicae, quantum eum ipsi A detractum est, seu quantum
  21. sensit obst aculum, tanta est percussio. Percussio quippe sine obstaculo nulla est. Est
  22. ergu c percussio tanta quanta est diminitio virium ipsius A, seu quanta dimidium primae vis.
  23. Ea percussio recipitur in vesicis, et vesicis se rursus aperientibus tmdimidium pujus dimidii impellitur
  24. repellendo A, alterum dimndium propellendo B. itaque, A perget ta parte suae celeritatis primae
  25. vero tribus quartis Verum hoc et experientiae et rationi contrarium. Experieutiae
  26. et notum. Rationi vero, quia ita revera plus virium prodacitur, quam erat in producente, nempe
  27. n post ictum motus ipsiusA, motus ipsius B, qui simul aequales primo molui ipsius A. et praeterea vis resici
  28. Corpus A immpingens in B
  29. percussione communicata. Aliter ergo ratiocinandum et sic quidem
  30. duo habet obstacula alternatrva, unum polem corporis B, alterum, Elaterium ipsius vesicarum, itaque
  31. dmisi corpus duo habet obstanta, unum ipsius Veficae, quae prrum inisii comprimenta est alterum totius corpore
  32. propellendi obstaculum resicae parvum est corporis magnum nam si corpus B propellaendum est amibit corpus
  33. dimidium celentatis suac, si vero vesica compriantur, tantum so lummodo amittit quantum vesicae parum compressae
  34. flaberium absumit quo est exiquum. patet ergo non amplius amiftere debere virium, corpus A, quam exiguo obstaculo
  35. ex impendit quaeritur tamen an am Ellam vim impendat soli tantum Elaterio, an vero toti corpori
  36. t Elaterio simul. si soli Elaterio, tunc patet expluribus debitibus solum cedere debilissimum; et reliqua
  37. mmino non. Huc pertinet experimentum de pluribus Elateriis se comprimentibus ex quibus videndum an unum
  38. quaestio rursus est
  39. ibile cedat solum si vero totum corpus et exaterium exiguam illam vim reciperent.
  40. quanam proportione. videtur enim neva quaedam oriri replicatio, quod in quantum corpus cedit
  41. tantum etiam elaterio decedit. (e Et actissime haec d sentienda, patet enim niti principiis mere
  42. mctaphysicis, et praeterea experimentis posse determinari. Sed ponendo solum Elaterium rei
  43. desicarum, quippe debilius corpore cedere, tunc, utique in quantum compressae vesicae, in tantum, rursus se
  44. exonerabunt, et agui agent agent tum in A, tum in B, in quantum agent in A, ab ipso A restellentur
  45. ne mutua actione dessuatur vis in quantum agent in B, ipsum B, quippe non resistens propellent. In quantum vis Elastiea
  46. ab A repodsa est, vis Elassio resellitur ab A eo modo Ut consideretur, quomodo vis Elastica repellita
  47. ab R, considerandum est quid fiat, si Elaterium aliquod opponat se corpori in ipsum prementi, tunc
  48. si fortius sit corpus quam vis Elaterus, n non putandum est, prementis mutuo nigu
  49. ponamus corpus grave quod Elaterio se aperire conanti sit impositum est quaedam determinata in gravi
  50. vis delandendi, tem alia in Elaterio se aperiendi ponamus eas ducis vis esse aequales, utique neque
  51. imen ideo quicquam de nperdt i perdetur
  52. elaturium se aperiet, neque grave descendet
  53. ea smm manebit, sed nec de mitu quia corporae
  54. ocndo vero motus nor est abiunde, sed inipsis corporibus, tunc ambo repelli necesse est, et quidem proviriumratione
  55. sed omnibus examinatis res puto eo tandem redibit, ut aubo corpora procedant in tandam
  56. LH X
  57. en quam ante lineam, dimidia cecentate ut supra.
  58. cvarius modis.
  59. sed omissie vesicis sumamus corpota Elassica dura cum scilicet non differtia
  60. corpore ipso, a Enasti Elateria non differunt a corporibus. Considerandum est
  61. ergo duobus corporibus E lasticis duris concurrentibus duplicem vim ess in
  62. E natu exerceri unam in propellenda corpora eo modo
  63. quo leges ferent, alterum in ea dissipanda atque firangenda
  64. dattricene Exe Cumque nulla sit ratio cur vis actrip exerat 4AB + 2B
  65. in dissipationem quae evit cauta quiebis, id est motus corporum cum coto
  66. massa communis Hinc dimidia vis impendetur in corporum rupturam. Et ideo dimidia semper
  67. vis esse erit isa vis percustionis. Ponendo ergo corpus dimidiam sentire vim duo corporum molem dimidia
  68. Se potius in motum corporum, quam
  69. ictus vim sentire manifeste patet car unum alio celerius proceda impingens quiescat altrum vero procedat eade
  70. vi. Nempe ictus corpus durum. tolum concusit, ita ut se inflectat longique, quam altu impellens per sequitur, ut
  71. amina percussa longius se flectit, quam impellas quod secus est in molibus, ut vesicis, Hinc dimidia vi in cor
  72. altera dimidia restabu in cororibus et ambo pergent celeritate riis quae pioris
  73. quarta pars, quia id quod non movetur, prioris duptur ita enim motus qui nunc in ipsis est prioris dimidius
  74. cum ergo Acal celeritate et B celeritate L Elaterium ipsorummet ree se repellendium vi L, aequaliter
  75. poris massam impensa
  76. eau nie sunt aequales, et ita corpus at celeutate ut readens repelletur, cumque simul celeritote
  77. de
  78. 0 0d
  79. 2a1B. 142B
  80. atutis

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mechanik: Dynamika LH 37, 5, fol. 161r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068534:0317?run=74