Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 10r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 9v); this page is its right half.
The machine reads it as
- cum aqua alicubi collecta (axa liquore mollit, gravitate et motu perrumpis
- si dura fuerint efficit commissuras et fibras, si non nimis duravenas
- sunt autem venae et sibiae aliae profundae alia dilatatae, pront sx cursus
- aquae et saxorum in aliculoco major minorai fragilitas gese objicit
- et sunt vel dircts vel obliquae. Itam angustae aat lataei cum angustas
- latae intersecant ipsas leviter inflectunt, aut rapiunt longius. Flectuntur
- etiam venae vel fibrae, cum durissimo saxo aquae occurnnt, quod perrumper
- 210
- latioe
- quad
- Terrae congregantur confluxu, et percolatione pulrae, et aequales redduntur
- non possunt, alusima
- 9600
- postea calore superveniente uri possunt, unde nonae species, quod de Sanducraca
- et ocripiamento jam Theophlastus. Igitur initio terra pura sive simplex
- in analibus hoc modo gignitur: Aqua plunia quam summum terrae ambuit,
- erimo per ejusdem terrae interiora permeat. deinde undique colligitur in fibras
- t venas. Unde multum terreabrepit pront venarum parietes terra lant
- saxo constant. Sed n a saxis mollioribus abradit ex calcarics, (ex quibus
- fiteri videmus argillas, margas, paretonium aliasque teras pingues;)
- eret
- item prenaria ex quibus fiunt terrae macrae quod in charadris et mudis
- rupibus conspicere licet. Ramenta saxorum colliguntur in sedimen,
- ex quo et olato latura, quod concrescit in aliquod terrae genus. In renis
- non raro saxi marmoris ve glarea invenitur, mollis et quasi dissoluta
- De Terrarum calore st rato Lampsacenus (+ scripsit is libium
- etiam de machinis fodinarum +) verae sentire videtur, quod natura
- alba sit, sed ob tincturam multicolor. Ita videmus cineres albos, nisi
- quod ob fumum ingredine inficiuntur. (+ si salia chymicorum novisset,
- ea rectius allegasset +) Ex alba terra fit nigra cum aquis made facta
- exiccatur, id quod quisque perspicere potest in tectonis et albariis, quae primo
- plaviis rrigata, deinde siceata, nigiore inficitur. Originem viridis et flavae
- ostendunt tegulae lateritiae, lapides ligna, quae fluviis perfusa rursusque exiccata
- non paro primum efflorescunt viriditate, deinde mogis arescentia fiunt flava
- sumore tandem consumto nigra. Quin etiam ex viridi term fit rubra et furpurea
- cum satis hamolis est qui calore concoquitur, ubi vero humor defecerit,
- migra vel caerulea fit. Indicio nobis est solum stillicidiis subjectum, et omnino omnis
- locus epacus, per quem mediociis aqua fluit: in iis enim viridem colorem rubitem
- transire videmus; nam viridi concocto sic coloratur solum, ut sanguinis animantis
- puper mactatae speciem referat. postremo id ipsum rubram fit ingrum, aut quodammodo caemleum
- Nigra etiam fit cujusque coloris terca cum humoram adaritur, ut ex liguo fit carbo..
- Exterra alba et ignita sit flava, eique cognata fulva, lutea, pallida. majore calore
- ex flavo rubrum, ita ex cmipigmento sandataam fieri verisimile est. ita et ochra
- Fievi rubricam Theophrastus et experientiaocet Alla fit latea ante quam rubrae, ut
- cum ex cerussa sandyX ex albo fit p lnteus ante quam puniceus. Sil in igne
- candens si aceto extinguitur fit purpureum. Quam dintina percolatione decolorantur.
- Terrae sapor astringens si aquis madifactam terram prius quam calor eam
- multum coxerit, frigus sua viconstringit. Ita rabrica, terra item aluminosa, et atrametito
- sutorio phena, in quibus duobus tamen conjuncta est acrimonia. Htinc astringens terra
- iterum madefacta moderatoque calore cosca fit dulcis, et dulcedo ex aere abit in pinguedinem-
- ubi major calor ex dulci fit salsum. Amara magis est a calore siceo extenuata, et etaborata
- qualis introsa est. Acris terra plerumque ab acri succo ut chalcitidis; At Saptores acidus
- austerus acerbus, proprii hamorum non terrarum nisi in quibus in humores
- Terrae sunt pigo consistentia, pingues cum humodae temperato calore coquuntur
- tunc enim humor qui ex aiere est transit in pinguedinem; macrae si vel propter frigus
- eindae manserint, vel piagoes calor multus exaesserit. Quin et pingoes ex
- ramentis saxorum calcariorum, manit ex ramentis arenariorum. Lentae cum
- terras humori multo immictas, alor sequit ad pinguemaliquam spissitudinem;
- fagiles cum in ipsis cum coquuntur humor non multus, aut si humor est, sed o
- defrctu caloris erudae manent. Spisse fiunt cum homor terrae probe miscetur, atque
- inde vel rectione caloris vel constrictione frigoris cogiturdensatur. Rare fint
- cum humor non probe permixtus calore consumitur. quae calorsiceus conspissavit hanor
- relaxat, quae coegit frigus modicus calor resolvit. Terra quo sincerior eo gravior
- Vehemens exiccatio causa duritiei; aspera terra aut laevis prout partes
- epg aequaliter, aut ob materiam diversitatem inaequaliter concreverint
- a Terrae quas humidas color coquit primum, inde frigus constringe arctius calore
- eiquescunt, cremantur in quibus pinguis humor; bituminosae oleo accepto liquescunt
- o alia eragum
- i sutie at actit co le aqvis vraimumse
- qu san tira iboe ser duotut ne istu it
- + et dilotatae sunt
- humires vel altae
- mont aqua redundat
- vel saxa fragicra
- sunt
- sclicet aqua
- ingentem cavegnam
- ecis, deinde
- ostio obstructo
- tmplevit materia
- in qua spatio
- temporis gignitur
- res aliqua fossilis
- venae interdum
- fossitibus inanes
- aere et aqua plenae
- in terdum contra
- idem conchulis aliisqu
- provolutis contingit
Cite
Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 10r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068536:0019?run=74