Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 9v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 10r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. post aquas ex terra crumpentes sequitur Aer, cujus incitation
  2. quibusdam
  3. motus est ventus
  4. Hunc oriri putat Aristoteles cum solis aut terre
  5. Calor maltum vaporem elicuerit videtur autem exhalatio fumosa potius
  6. nrnga
  7. terrae quam solis calore elici. Hanc enim terra emittit etiam cum sol a
  8. nobis remotior. E nivibus quoque consurgunt venti; quin et aura con furgit
  9. ex paludibus lacubus et fluviis, et ex mari licet tranquillo procella
  10. Sepe numero cum regiones terra motu quassatae sunt, exhiatibus
  11. crupit ventus, et postea non paucis diebus inde spiravit; cum nullis
  12. ignis ex iisdim hiatibus erumpere sit visus, nisi forte initio eructationis
  13. quod terra illic icculta incendia contineret; in locis autem igne refertis
  14. exhalatio fumosa seu ventus facilius gignitur quatuor autem speciis
  15. terrae motus videntur esse, tremor cum vibrat terra sussio cum sarsum
  16. ac deorsum fertur; arietatio cum contrariis ictibus quatitur, inclinatio
  17. cum mare vel fluctus velutatur, vel navigii nutat. Sed tremor noxius
  18. non est quod eum faciat vis venti distracta in partes, nec saccussio cum
  19. vis distracta terram sublevat iterumque demittit; cum vero ventus omnem vim
  20. in unam crtem convertit ei periculum creat; at arietatio terram ravo
  21. labefactat, quod alter motus alteri renitatur; inclinatio autem plerumzue
  22. damnum dat loca evertens propter magnum venti impetum. Sonus.
  23. terrae motum antecedit aut sequitur, interdum est sine motus fit autem
  24. cum spiritus per rimas fertur, et percutit quae obstant; ex amplis caremis
  25. soni magni, ex angustis exiles ex tortuosis et inclusis varii et terrible
  26. in humidis rancum sonat, maxince necurris flustuat in stagnantibus
  27. Tetrum odorem in aere subterraneo g procieat vel internus
  28. in duris et solidis fremit.
  29. amittunt, et plerumque moriuntur. sed materia quae uritur quo magis venenata
  30. fuent, eo magis spirat grave quiddam et mortiferum; lnprimis autem dalis est vena
  31. pyritae calmiae aut similium
  32. pisenis mons Carbonum qui abest a Zaticca oppido, duobus millibus passuum, is intus
  33. ardet, et ignis iteterdum erumpit. Bitumen siccis extinguitur aquis alitur
  34. Subterranea gignuntur in vasis, qui sunt canales, et hi montibus
  35. At sulphur extinguitur aquis
  36. continentur. Aquas autem plurimos montes parere patet: um correntes
  37. terram primo mollem protuunt deinde rapiunt duriorem tum saxa quoque devorvunt
  38. et sic locum excavant sive planum sive declivem. Cavernae fiunt tinctu tem
  39. poris profundiores; et latera ejus assiduis pluviis resolvuntur, humoreque calore et
  40. frigore molliuntur, saxa devolvuntur, inde praeceps eminentia mutatur in declivem
  41. Hinc fluvii fluvoit in vallibus inter montes quos peperere.
  42. mirum non est superiores motitium planities saepe longissime continuatas
  43. esse; item novos alreos fieri, veteres deseri, inferioresque pdanities admodum
  44. litas gigni ac proinde montes admodum a se aliquando distare. Caeterm
  45. et ppiritu in terrae motu montes oriuntur. Montes interdum attolli
  46. atque augeri (+ sed aliis altroribus minutis +) certissimum invicium praebent
  47. arboles alte sub terra latentes, tum putudae quas persaepe videre licet, tum
  48. sic in saxa commutatae ut suns cujuscunque truncus et rami subaspectum veniaut
  49. cortex a ligno non facile internoscatur.
  50. Ferrae canales sunt receptacula eorum quae interra generantur, sive
  51. fossilium. Hi sunt canales sunt. Commissurae sorxolum seu fibrillae
  52. tibrae, et venae. Ex animantis venis sanguis funditur in fibras e
  53. flbrillas, in terrae vero venas humor ex bibris plerumque infunditur
  54. charo ex venis in fibras. Commissurae saxorum gignuntur vel simul
  55. um saxis, quando materia tenax calore coquitur in lapidem, at non
  56. lenta similiter cocta humiditatem tantum exhalat, efficiturque ferra
  57. terrae calor, vel vis ignium urens, ut cum metallorum fossores durissima
  58. quaeque saxa igne frangunt; tunc enim adusta emittunt pestiferos
  59. halitus, quos qui hauriunt tumescentes subito sensum omnem et motum
  60. Ignis subterraneus alitur materia combustibilii iaprimis bitumine. Est in
  61. porro hinc
  62. triabilis a vel gigunntur post sara, comni cum fioris et venisortus

Cite

Leibniz-Handschriften zur Nachträge LH 37, 7, fol. 9v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068536:0018?run=74