Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 158r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 161v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Scheeps Boco en Bestier do N. Wvitsen. Romain de Hooshe lv. et fecir
  2. selionde en hedenda eysche Schecps boiWo en bestier Wvaerit Woiitloopigt oeit verhande it de coiise
  3. c
  4. van scheeps. timmem by Griefkeu en Romegnem: scheeps a defningen, striiden, tucht, straffe, oetten en
  5. geooontem. Benevens Evenmaetige grootheden van schepen ouses tiits ontlect un alle hare deelen verschil
  6. van borver tuschennitheempeher en onzen landaert: indiseh vaertuygti, Galeyboro, hedendaeus sehre Scheeps
  7. plichten, verri t met een reex, verclaerde Zeemanspreekiovordem eu benamingen, bexnreven door
  8. 136
  9. Nicolaes Witseu t’Amsterium bu Casparus Commeliu; Brocu en jan Appelaer Book vertoo pex Anno 1671 fol
  10. il Commendatore Caito Antarico ve l P0730, Eques Romany autori unsit veteres navinm riguras ex noremoribus
  11. et nummis. Item ollectanea Pyrihi Ligorii iquitis Neapolitanit collaectanta
  12. Tiassens schoepbestier aut of polite
  13. Stesess temmerinus Bartiolomai Rescentii Komani Invinitur et liber
  14. Ilalicus sabis grandis hoc tit. Vel vera et reule arte della naviyatione del governo e disci plina el mare e di le
  15. combattere in armate esquadione. Romae editus. Et alius plorentiae lui LL. l’Architettura nacutica di vascelli etc
  16. De Gullicarum nnoium structura e regimiie p. Founiem item Hobier; in Germanico, sos. Furterback, et Lcond.
  17. Fronsperger. Dicit nmullas hodie cartas arcanas esse ind ci itineris, omnia nota Bataris et aliis sciri, nec tamen
  18. posse utros eos itritori olim Groentandiam tantum Biscainiaditant. Ait patre suum cornel. Witseu
  19. se reperisse multas figurarum vandicam delineationes. Adjecti versus sama Temullii professort, vinversitatis Noviomages;
  20. Wvitseu 1. U. d. et senutor. Amptelodamensis
  21. M. Meybomius ad vitruviui. atmarius ad memnonis fragmentum deaniremibus videri possunt. Patnoriusequitur Mesomii
  22. pag. 47. Ziet bus Wdechelus in Zijn boek gesta Dei pertrancos. Cum sit lober tontum hypogiraptius
  23. Pay. 4) habet propositiones quasdain de navium situubi motus, et velis ubi supponit, ventum agere in linea ad non
  24. obliquitatis suae sed ad velum perpendiculari, ut ab. ut ab velum cd ventus, ravis impelletur in de.
  25. pa. Wvitseu Nontic. p. 1. pag. 177 toee gexielt schij, nevens andere une meene schegu geboven. il n’y apas long temps dit
  26. il qu’on a mis à coudres un vaissean en mer, qui estoit a double fones. Sans ballastom lest, il entrot dans l’ear à po
  27. E voila la construction. Ou bastissoit deux pesits vaisseaux leur Rielen) fonds sur l eau, et par jointe l’un a l’autre par le bone
  28. chaque fondt d80 prieds. Le vaisseau tout entrer 32 preds d larseur, 19 de creux or dC pro fondeur. Il porton 50 pieces de
  29. canon 300 hommes, et des provisions pour trois mos, of coarmeer last droey 50 Engesche tonnen. il estoit bonvoitrei
  30. dont les raisons estoit, la multitude des voiles, et la legereté du bastiment. ’n ean passant entre deux fonds weerhie
  31. kem van het afdriiven en omslaen. De K’el vas met uitstekende houten voorsien dic het
  32. suia voor stooten, tegente grond behoeden. Geen schip luisterte 70 vel nae zyn oer als dit jen
  33. duecks om dat het lvater, l’geen tusshen beede doorgong, het roer flocus net een z er gruoten driffe en vaert
  34. ase schis tons kautius en niet rond ean beloos, waeromb by de torver quovideet on viert, dat
  35. cies vaster ep t vater most leggan als audae scheeren, en by gevolus e ein onderstestint by quaer coeder
  36. L vel gebruicken, als het bovenste. Binperoneres Jujiden vigit toter in en men by stilte Zooue C
  37. roeien als buiteoaerts tgcen en suellen loor aen hes schip verovisaekte.
  38. dese fond schiint niet ongeliie de Zyn
  39. en
  40. daz Thix cvelok troee voorstevenshadde, wvaer tusschenzexrer
  41. foercatuius in d’vater nader liet, t geen bytlocemannea ophet schip staende loveit omgedracit,
  42. In dieu men schepsen coilde maken ere zonder lossen van hunnen last over droogtens en on diepten
  43. Konven varey 29 maenet men en dubbetden bodem daer men lederne Tucken tueschem ocengt die
  44. quo
  45. met blaes balken opgleblazen Lonnen rverden. Wanneur dan dese zachen voll roind Z ulleu
  46. y in dan hat liet schip zysen riizen en duifliger verden alt Hooc secu
  47. Met scheppers Zoude men ox veclertere Woiise schepen konnen bestellun, dic by cen ot imeer
  48. nannien becooyen konnen rverden, welt traay ot suel voort zoude gaen na het geta van de eaderen
  49. By Leckre sesuit in duitscant is et vonden
  50. en de may macht die daeveen oierde gestelt
  51. eeu heil t geen geliik een moteu om een mast dic het fhip staet, van de wind gedracit covidem
  52. deze spil becveegt onder eenige screppers, ofriemen, dic net schip sin voort ganck toen hebleen.
  53. Het Zeit bestaet in 3 0f 4 vlercken, die om den sil voornoent Konnen verden gedracit hoc heso
  54. con con oaeyen vay de Woins ook moge zyy. Hessteller van deze raderen, en hoe men den lovjo
  55. vertragen utardare)o verhaesten hay, met de tanden vanher rat teverminderen of vermeerdem
  56. Vanum esse videtur quod Bhebet
  57. geliest volmaectis eliik teZin by de vermaetidem sclrottus.
  58. ex Mrsgmus dixere posse sut aqua navigari hausto aere per matarites in summo tubos corraveos,
  59. Novis Melicensis rotis acta et, nominum vi, et, Roterodamensis, inutiles fuere. Op the Hostre
  60. men shepen vint, voaer cen scenf onder midden doorgaet, die doortoytaen tvater t, velk vater
  61. een rac om driift, t geen boven nen een spil cen touw op Woint oelek touw een stuk Wecqs
  62. voor uyt aeu lant vast is, en dus moes het schip noot vendius tegen stroom op voorigaeu quo lanu
  63. tot tat het tou geticel om de spil gervonden is als oanneer, men tet zelvige weder los maent en voor uyt
  64. brengt, op dat het Woeder om de spil geroonden Werde; on let schip Z0g dee voortgaem
  65. Bessonius exemplo Vitruvii navim delineavit quae iter percursum me ulla nota extema. Cilicet in navi,
  66. immo aperturae, qua intrans aqua agat rotas indici applicatas
  67. utilis est nais Amsolodamensit net Amperdam sche. Moddermolen phip, quod quotidie 50 usque ad 60
  68. Schuiten vol dreck ( bone modder.) expund. effert, uniquse equi pobntia. Deseu suestet bestalt in cen tloner
  69. De scheppers
  70. rait, benevens cenige scheppers, dx den modder vatten, boven brengen, en uyt verpen
  71. leggen in een seus, 300 dat de modder met spieler en pau. Daer de grondem hart Zyn, maeteu the sreppers
  72. Echerp non tagntius en vau ejgser zyn. geliike menze tot dordreust en Rotterdam gebuyat. In Nort Hollaud
  73. uet meu platachtige vaertuigen, daerzaut en steenen mede van de gront doven Wverden gehacit, 8 uf 10
  74. mannen oinden daer in een spit om. Welke door zeher eijer derze tujus let sand en desteenen vyo det
  75. ivater eu in her pi doeu Lomen
  76. Vsschuytem in Holland, quae velo aguatur citius que eunt equo cecerrimo
  77. ne cadam, verden planhen divers onder dea bodem doorgestooken

Cite

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 158r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068537:0315?run=74