Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 10, fol. 9v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.86.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. Humanitas est virtus qua ergae omnes homines benevole
  2. cicero.
  3. ins
  4. termur, ex praestantiae humanae naturae sensu, nostraeque communis cognationis
  5. Hospitatitas benevolentia ega peregunos, vel ideo quod quibus commodis domina fouantur; his peregie profecti careant. (a hinc major erqu
  6. homines ditiores, et laborantes absentia a su +) eo mitas, ex est Humanitas in congossuae alloquio. Afsabilitas in eo quod alloquentes bemigne accipies
  7. officiositas qua quis paratus ad officiola superioribus aut saltem paribus praesens praesentibus praestanda. Humanitati vi, luc non tantum incumanitus
  8. sed
  9. fectutio humanisos, quae est furtum amicitiae, qua altri affectum extorquent injuste, quod est rupirae genus maximum, cum ni nullu at thesam.
  10. armicitia pretrosior Amicitia vera est ex gener virtatum; cum vulgaris nihil aliud sit quam paucorum conspiratio contro reliquos vicinos; dum
  11. pio alivii
  12. de qua nbentim
  13. notet Magnan mosesse in agendo tardos, quod magna temere suspim enda non suit, sed consilio seinitas quod injuris lacessiti non
  14. simm sid facile a vinidiora abstinemus Gererositas ut quis libiro suv arbituro utatur quam optine potet eoque solo sit contentus de fotum
  15. vulgoque opimond parum socum. Constantia qua nobis iptis dudis fact
  16. constamus. Diligentia cum quae rectaratione suspescimus statim posequimuo
  17. fingalitas est parsimonia suntuum, ob lemperatiliamet ut quis rebus suis consulat Humititas est suppressio nordinatae cupiditatis honorum ut
  18. modestia mitus quae prima turmulminis praetudia rejicit
  19. am justitia
  20. Videtur non omnis virtus intra duo vitia essei sic in retribuendo
  21. asebi debitum postula, joipponitur cd dEorEtia, incnium postulare, at non satis postular non est institiae opposita vifiuo
  22. mercede dare minorem justa, ininstitia, nimis magnam potius liberalitas, a aliquando prodigalitas
  23. prudentiae sola opponitur mpindentia
  24. cunveritati sola insinaeritos, sive late sumta Hypocrisis prteentiae, continentiae et temperantiae, sota imipatientia, incontinentia, intemperantia
  25. vis et dominium animae eousque angeri posset, d quotos vellet cujuso vtis voluptatis unt doloris corporiei sensum prorsus supprimere valere
  26. Seu ara Vja foret perfectio. Virtus est extremitus quaedam, secundum id quod optinum est. virtus non est medium, sed Meoota Bor. Medii inventrr
  27. Ex eo quod ipse Aristotetes agno se mente affectibus purgatam recte judicare de bonis et malis, sequitur mentem puram immediate
  28. item esse ergo quaedam sua natura pulchiae honesta; tertio frustra disputari au sit aliquod naturo
  29. ulderi
  30. unerum purgandum esse unimum, ut scil. id ipsa experientia posten statim appareat qui nondum experti sinaredere debere expertis honesto
  31. eulem purgatam pro regulastatuimus, viderum Cnthusi asmos sutro ducere, dum id rectum putamus quod purgate mentur
  32. Corscernere pulchrum et Tronestum.
  33. oloris alis ceri
  34. iucommodo. Et hac virtules dentiria ad reductitiae ad tystiliam pertinebant, ad fortitudinem sequentes. Magnamimits
  35. Arstoteles, qui recte
  36. trelioribus vacemus.
  37. ut caecis
  38. ercon
  39. tatini occurrat. Quaeritur ergo pono quae sit velut regula recti. quae debet esse primum quodda et impliassimum bonumade
  40. e simplicissimum, addo et praestantissimum, normam et mensuram reliquorumm subjicit haec notabilia: Cap. g. artie, coecum
  41. sed ita dun
  42. su lerranque sestor latumque ac profundum mare mitum in omni natura bonum majus reperiti possi quam amorem illum
  43. udinem
  44. em nos vocamus intellectualem, hunc staturmus recta rationis fontem est intimia quae dam vita et sonbilitas in Bonifoemi anime
  45. Hinc deum supra omnia amat ut summum bonum perfectissimum Bulchritudinem, am maximum amorem,
  46. omnia subsistunt. Crenturas colit et umat, ut quaeque divine perfectionis particeps est: defectuum et infortuniorum mnseretur
  47. intelicitas statum restituere conatur in quam a natura deove destinata videntur Nullam ergo opus est commiare externam
  48. eam boni. Non est pertubbatio animi in hoc amore, sed summa serentar, et stotus perlis Deorum immortatium, i est bealorum spiritur
  49. acultate excitaza
  50. sequuntur Bonaexbina: b quae ad tan gnera id is omnin
  51. extia viitutes quae anime corporis et suppositi Moec ultima vulgo externa vocat ad animum refertur ingenii sublilitas, sed hanc
  52. re
  53. aliquoties ulitur hac phrasi et explicatione
  54. lat
  55. ed carcutnon difficulter, qui cui prudentia ad es, et trumani generis amor propensaque omnibus venefaciendi voluntas. e ita se
  56. Ex EiVOS X2SOA 20 EvSporcos (106a. Sintchuitudo alienum potius bonum
  57. quam nostrum et qua sine speculi ope fini non possimus maximum bonorum externorum corporis saritas q ut ab immarit
  58. bertas praeponendu divitiis; Non mod si necessaria suppetant necopa nec servitus
  59. consolatur M. Antoninus lib. 7. sect - 67.
  60. modiam metuendae Nobilitas uubra virtatis majorum in posteros proiscta. Quanta esse debe ipsa virtus, cujuse umbra posttot
  61. Aristoteles fatetur qui in priamicas calamitates incideris non esse bealum, etsi nec miserum concedat. S quis summa licet
  62. cruljatibus immunes siberus.
  63. soleret vitutis et ejus quod simpliciteo optimum est causa alia alio est. Nec tamex inami jactantia quam ex vera soladaque animi
  64. sutudmefiimaque rerum experventia et praesigio certo censendus est olim socrates, magnanimam idlam emusisse doceni, me vero
  65. cap. 1. recre ad esse qui multum derogari pltent humamaenaturae perfectioni, si quis naturia vel divino quodam fato bonus esset
  66. ex seula durat.
  67. e Angtus atque Melitus occidere possunt) laedere vero non possunt
  68. Lib.
  69. uod ita necessario asset bonus, liberoque arbitiro privandus. Quasi vero deus minus adorandus esset, quod non potest esse malu.
  70. emn homin natura seu divino quoddam ato fato bonus sit tmimpossibile esse male agere, quam homini rationis compet
  71. alibus oppresso se pugione transfigere imo contra hoec foret nota herois. obbius lib. de libertate
  72. ocuam est liberum arbibrium cujus jniquit Morus, argumentis respondi in de immortalitate aminae.
  73. ssitrium idem est quod Graecorum _EEor, quodadem es 23 Eit la avteo excor 2Es) ar 2d asaEr nn
  74. carasius propleren
  75. quod autem in ipso sit principtium agendi convenit cum o quod EXB6jor dicitur apud A adionicum in puratirasil, cup. 1.. V Q
  76. actis er i er mullis
  77. necessitate lib. 2. cap 3. to
  78. apenula ex red cooprr aBa. sed quod in eodem capite subjumg a dE 2.s 9C vg 2avr8 0 erD, 4oS E5.
  79. gerti, nii non usque adeot verum potest imim quis a se solo moveri, hoc est ab insato virtutis mincipio cum tamen aliter agere non
  80. possit, nec alio propeer validum d efficacem honesti pusum voluntatem suam deflectere. Ita potest vid robus per ingenii corporis que vires
  81. commem innocentem et de se benemeritum, ex insidiis occidere: at per vividum honesti sensum quo tinctus est et intoctus, non potest
  82. mimane facinus a se impetiare. Itoque hic quantumis multis polliatationibus seu praemiis incitatus sistit E00asia, ut loquitur
  83. Antonnus imperator, hoc inquam ab ipso solo est, et tamen non est hiujus abstinentiae Dominus, ud non possit non abstinere. concedo
  84. poste vellet agere, sed contendo non posse velle. Arictius ergo quiddam Liberum arbitrium, quam voluntarium et spontaneum
  85. scllicet posse agere aut non agere. Itaque Liberam Aibitrium est spontaneum irca ea quae sunt in potestate, seu de quidus
  86. scrpitur deliberatio. Posse non ayere circa honesta est imperfectio, circa turpia gradus ad pertectionem, manuique profecto momento est eam
  87. pusis aproscere. Quam igitur humanv generi insitam esse brevissimis his indiciis, inquit Morus, facile detegemus nam quod nos mordet
  88. ientia eolquam commisim, aliquid ante debita Deliberationem, nec sine anime fluctuatione statueram, hic patet ita nos aliquando
  89. e ut alites tomen et voluisse et egisse potuissemus. Consimilis est ratio de loenitentia, nam quae affectu correpti scientes prudentesue fontra
  90. ationem honesti commilimus eorum postea dicimur poenitere: infoatuniorum autemus id est malefactorum quae non est in potestate effuger
  91. divino quodam fato ordinataque causarum serie, destinati vel irro sistibiliter doterminati sumus non poenitet sed peccato
  92. culera nostra cum aliter agere potuissemus, commissorum Precatorum autem poenirere et poemtentiam agere +) quae evilare non est in polestare
  93. de est quid poenitentiam agere solennem quod non sic creatus angelus aut nonsis natus prircesis (t videtur poenitentia esse dolor ese ex
  94. nitione imperfectionis suae, quae agnoscitur salicet exactione imprudenti 1). Denique quod aliis ignoscimus, al alios reprehendemus aliorum
  95. diseremur, alios laudamus, mutiee est, si nullum liberum arbitrium. Imo quo quo cujusque facinus immanius eo majore dignuforit commi
  96. ad prius respondet ta ut ejus responsionem non satis
  97. duae sunt objactiones una a praescentia divina, altera alibe a natura bomi
  98. alterus difficultatius sonsus omnis resolatur in illum versiculum Nicom. lib. 3. cap. 5. 3deis Excor orapos, 8d aticor maxax
  99. Eit illud socritium, as oXDApos aVroC. Quasi nihil deesset voluntati ad bonum praeter ipsius cognitionem
  100. seratione
  101. e0 Roja sive
  102. vulusis, ac sentus rerum optimarum cupar videtur esse donum naturae, adeoque omnem id ustriamanteaedere. O
  103. vero alii hac EVia aliqui omnino destruattur, quove id fiat fato, tam ardua perclexaque est quaestio, ut declinare eam porsus
  104. apiam.
  105. sem profundum providentiae arcanum meipsum induere atque immergere. Deterum illi in quibus inest hoc veri summiqus boni
  106. bonaas benigna mioles
  107. praesorium in eorum videtur esse potestate plerriorem ejus nonitian aequirere paulatiu eam sinere extingui.
  108. Quibus vero extinctus est
  109. omnis sensus honecti discriminans et turpia, et in quibus sola viget animalisvita, qua sibi suisque commodis qu jure quave cujuria sem
  110. un nec nisi unius generis bona sea utique quae ad animalem vitam referuntur supere nojunt vel si forte alia sapiend sibi
  111. mullam, quam
  112. silis tamen sapiunt, seque ipsos quaerunt in omnibus, in hisce concedo volunta em ad majus quod apparet bonum semper determinari prec
  113. in eos gandere libertate, quam ipsa bruta, quorum appetitus ad maju bonum necessario defigitur cum unicum ipsissit agendi prineisio
  114. de unius generis objectum ipsis adversetur, et ergo ii homines immerito puninutur, ersi quis illum in se summi boni sensum extrus
  115. excusandae omnes +a ovor
  116. hroc
  117. eriut
  118. conflictus Taut liberum arbitrium.
  119. a duplex in nobis principium divinum et animale, illud dict,t quod simplibiter
  120. scun
  121. interim violetur communis lex, universaque ratio Horum ergo duorum principiorum
  122. pe
  123. salis conscii. fuisse in eorum poteso potesta SHba, HY YEVXOVaSsed dumbellas hujus ignim
  124. volurtas cummana semper feraiur ad om bonum majus et umo ad meriamum quod sentit bonum +) Quod si nulla alia in nobis foret vita vel lexquam
  125. nem veniae ob divinum
  126. in
  127. bis consalinus tadanum
  128. rer
  129. ebl
  130. dinam benignitatem, et opportum talem im posterum emendandi suos mores et dilationem etus, quod se posse facere et
  131. sibi curis conscii sed inalunt experiri gandia quae in explendis cupiditatibusibi praesagiunt. Itis omnibus numani arbitrii libertatem prositentur
  132. ipsi consci exerunt: quamvis sint
  133. debere jam anncue
  134. taqu in
  135. ere hommes quod absolute melius in se perspiciunt non tamen voluntatem eo inlinant nec vires quarum
  136. uod ipsi homini bonum jucundum utile
  137. actiones posten gestae
  138. sptrmum est
  139. it praeterunt
  140. cause
  141. et
  142. e
  143. aptror
  144. revi
  145. od difficilis fatura esset provincra probare ollum ii nobis ep liberm arbitrium
  146. ellui
  147. n
  148. in sentimus
  149. enas inferonet
  150. ili
  151. s
  152. solum religio, sed et apud platonem philosor hia minatur
  153. vesacer
  154. simula
  155. sequas qui unus quisque suam
  156. possemus conoberare nostiam vim, si exercereuu, no
  157. Est universa natum dio plena, hon
  158. geniis, qui idouca quaerunt objecta in qua
  159. agere quae viytulis sunt notis se int adjungit vis quaedam humena major magn
  160. sentiendis
  161. plicerim
  162. ie
  163. DE
  164. sunquam
  165. aenir at tatie ati o siila e epitus a
  166. s ioula
  167. Ecd Ta0
  168. Eineitem untum suu proterum
  169. ela
  170. stent
  171. cum
  172. ut
  173. ut essent
  174. cienti am equ
  175. hg
  176. aa
  177. Quimimon

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 3, 10, fol. 9v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068584:0018?run=74