Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 109r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.94.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- Viriae rationes excogitatii sunt ad explicandum Aestum Maris, in
- quibus tamen omnibus aliquid desiderari videtur. Potissimae sunt hae quator:
- deducit
- prima ex solo motu maris, ab ortu in oecasum quandam oceani oscillationem
- odit ab Astronimis agu
- regularem, Altera utitur motu terrae cpc cum enim quaelibet portio
- superficiei terrenae feratur motu composito ex annuo et diurno, sequitur partes
- Aphelias celerius ferri quam perihelias, motum autem celeriorem liquidis
- impressum, non cessare, et si vas quo continentur tardius ine cogatur.
- unde exundatio quaedam. Verum tanta est exignitas globi terreni, respectu circuli
- quem circa solem conficit ut vix patem majorem minoremvc distantiam partium telluris
- a sole ex cgyratione terrae cira suum centrum ortam in considerationem venire posse
- Deinde liquidum si poterit statim abscedet per tangentem, si non potest, sed ab aliquae causa
- coercetur nec poterit exundare. Terptio videndum est an verum sit liquid corpus
- Daffinum verum liquidum si potest abscedere statim abscedet per tangentem, sin
- ab aliqua causa coercetur, nec poterit exundare. Tertia supponit motum
- terrae novum quendam hactenus incognitum in linea recta, quo ab uno polo ad alterum
- nonnihil feratur et referatur atque ita centrum vorticis desinat, ad quod nihilominus
- gravia tendant, sed dubitari potest an gravis telture ex centro dimota gravia nihilominus
- tendant ad hoc centrum, si quidem gravitas est a motu aetheris, terram guttae instar rotun
- dante, nisi forte praestat aliquid haec consideratio quod ille ipse aether simul fertur
- circa illud ipsum centrum tellure licet dimota. Deinde non apparet, unde possit esse hujus
- potus reciproci rausa. Deberet Tellus versus aliquem potum tendens, inde quasi Elastica quadam
- vi repelli sed non apparet quis primum ia impellat. Denique videndum est an ex hac
- Hypothesi phaenomena apte solvantur. Omnes istae hypotheses hoc habent suspectum, quod
- sentire per agidens,
- Luna non utuntur, cujus motum tamet cum sotu orticus Esetta
- arta opinio statuit, mnacum suo orbe existente in B. Tuateriom
- . ob spatium angustius inter D et 2 et inter D et 4 (pussanvanihu
- parum probabie est iItaque, quo
- qvam inter 1 et A 3 et C majorem Hlic quam hic resistentiam invenire et ideo aquam
- centricosL
- aetheveam quae fertur per ABCd circa centrum)
- deprimere circa 20t4 quae attollitur circa 1 et 3. sed hic duae sunt magnae sunt difficultates
- quae explicon debent, niminam id contingere videtur tantum in locis quibus Luna est in
- ajusdem locis, ubi tamen etiam fit astus. Huic difficullati ut occum itur consideravi ophaeram
- denitli et eadir Culholuutm laspotie t
- Lunae cinumfusam, seu lanam cum suo orbe habere crassitiem satis magnam, us
- es ita ut si punctum e rescondent ipsi 2. punctum f respondeat ipsi g. quod in meridiaano 294
- radiante distat a 2. et ita quod de punctis 2 et 4 eictum est dici potest de toto meridiam
- aversa dimidietate meridiani verum e quod crassities sl videtur etiam propemodum
- 294. quia spatium inter Cf et 29, ab
- 13 pertingere. Sed hoc non abst, quia manet libertas inter C et 3, item A et 1. sed
- replico marere etiam inter g2 (saltem versus 9) et coelum ei perpendiculariter
- immineas. Ergo non tantum circa. 1 et 3, sed etiam circa g intum escere posset
- E Idem multo magis locum habet cum Luna non est in
- aequatore, sed in parallelo ab eosatis remoto, tunc enim videtur praesertim
- in locis llonge remotis , ab eorantelo aestus esse longe minores,
- mare.
- qua
- dicunu est, quia si compressio fit a motu circa axem terrae, manfessum est paru
- admodum aetheris transire inter lunam polo viciniorem et terram suppositam quam
- cuna
- qratore existente. et terram subjectam; il conserecadum
- sset a motu circa axemtelluris in aequatore et parallelis, ad motum in p
- sid quiequ vrd mntria moliamur, tamen difficultas primaria de locis cuna non
- inter lunam
- sitis et quibus tamen cestus salis fortis sculitur, quomodo solvi ex hac sententa possit
- itaque confugiendum est ad alium Motum in voitice
- Telluris diveesae plane naturae, illi similem, qui est in vortae alicuius Magnetis; nempe
- ad Motum per potos in Mendianis et quidem dicendum est Mendiana
- non video
- in quo Luna est, inultum a reliquis differre. Aether enim in Lunam impingens a
- cursu suo detorquetur et terram pellit ab M versus T et in meridiano quidem lunae
- motum summ continuat, sed longe propius versus terram, quam alias, si Luna in eo
- meridiano non fuisset idque ub utraque parte quia tam inter D et 2 quam inter 4 et D
- spatium est angustius itaque in toto arcu 29 depressio sit aquarum, i
- ob aetherem a D reflexum versus terram, et in totu arcu +g ob aetherem
- a D reflexum versus terram ergo in toto ircu s t seu semimenidicuro
- et eodem modo etiam in altera medietate verum quidem est pressionem
- persus q esse magis obliquam quam circa 2 et + si consideremus cineas nectas
- ad meridianum perpendiculares seu ad centrum terrae tendentes. Verum eum hic
- illa gravitatis ratio habeatur sed materia tantum subjecta extradenda sit, i toto arcu
- toto in 23. sub cylindio 2D fg. et similiter in toto arcu 4g. Et eodem modo ab altera part
- ihib olistati obliquitas. si vero ostus maris oriretur a motu Aetheris in aequalore
- 17
- + sed hoc distinct
- explicare per difficile
- videtur
- ergo seu
- ea est
- Aestum maris
- ter vorlicem
- Motum Vorticis
- errae Magne
- ticum non cir
- uxem in aequat
- t
- arallelis
- sed verso
- polos.
- Meridiam
- valem in
- maypiet
- vsitice in
- muject
- eproba
- linia ad
- oculum
- circumfusa
Cite
Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 109r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0221?run=74