Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 109v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.90.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

1. et parallelis, posita Luna in aequatore, eodem argume ntandi
2. modo ostenderetur Lunam in toto aequatore fossam excavari
3. et Lunam versus potos ferri mare, unde explicali non posset, quomudo
4. in spatio
5. mota circa suum centrum terra sex hors es caestus subiretur ita
6. enim molus telluris circa axem parce ejus situm respectu aestut non
7. conriaret. Itoque per Meridianos explicanda res est. Eac
8. proinde si consideretur Aetherem in Meridianis motum, min
9. Meridiamo Lunari versus terram reflecti tam in zehith quam Nadio
10. Lunae, et ob crassitiem globi lunaiis, ipsiusque aetheris, cujus respectus
11. terra subjecta exigua est, pressionem ad omuis terrae partes illi
12. merdi. meridiam subjectas pervenire, et cequam a Merichand
13. sub Meridiano illo depressam, alibi maxime autem sus Meridiano
14. maxime remoto intumescere, successive autem alias atque alias terrae
15. partes sub Meridianum Lunarem venire. Cartesii audem suppositio
16. qua aestum derivat Motu aetheris cucateaxem tellinis, efficeret ut estus noca
17. dre manere idem, quia motus diurnas nihil lejus respectu immutaret
18. nan
19. quia non in meridiano, sed in aequalore aut parallelo in tegro
20. contingeret depressio, quod eodem modo probaretur in easu talis
21. notus, quem assumit Cartesius, quo in casu motus nostri Magnetici probarimm
22. At inqures
23. depressionem in integro. Meridiano contingere.
24. non videtur negari posse Motus Aetheris in aequatore et parallelis
25. neque enim alias Lun fenetur circa Terram, nec tellus circa suum centrum
26. ad duondum est eas partes fe quae ita moventur esse his quae per Meridianos
27. feruntur louge subtiliores, et no facile per corpus lunae ac terro quieu
28. quemadmodim et per interceptum a aettrera penetrare; sunt enim omnium
29. subtilissimae et primae, respectu phaenomenorum quae a nobis percipiuntur
30. Sed e Magneticae partes quae per Meridianis feruntur sunt longe crassiores
31. majoremque vim habent, unde praevalent in globo terrae rotundando. Quem priores
32. praevalerent facerent cylindricum. Lunam autem his partibus non aeque pe–
33. netrabilem ceibia inde patet, quod luna non est corpus magneticum, quod
34. s
35. axclu catiqe aliquibus suis punctis eantem semper plagam respiu
36. semadmodum facit tenra. Itaque luna Materiam Magneticam, non minus
37. turbabit, quam eam turbabet corpus chalybeum cupreum loco chalus bei
38. admod admotum magneti. Et posset meto tentari, an limatura
39. chalybis magneti ircumfusa admoto corpore non magnetico vel diver
40. divelsae etiam alio magnete perturbaretur, et a meridiant
41. qui admoto corpori responderet, nonnnihil versus in alias partes deflecteres
42. quo modo exhiberetur visibiliter aliquid Analogum aestun marino. Sed si
43. in non succedit, causa est quod tanta est in libero aere facile dispenguntur particulae
44. repulsae, quod non contingit in vortice terrae aliis similibus vorticibus clauso
45. forte eliam corporu non magnetica apud nos poros satis magnos habent, ut
46. magnetica effluvia sine difficultate transmittant, quod ex eo apparet, quia per
47. vitrum aliaque solidissima corpora Cuno ferro excepto) magnes operatur. Terrum
48. non transit, sed in eo ipsamet exercet vim suam, an autem, detur corpus, qu
49. quod non tauan omnimo pervadere commode non possint haec effluvia
50. sed repellantur, ignoro. Tali vero corpore dato posset experi exhiberialiquid
51. tantum praecise in puncto uaestu marino analogum, lunam autem credibile est tale esse corpus respectu
52. tls Magneticae Materiae quae circa tellurem fertur tum ex ipso aescus
53. experimento, tum quia est corpus Mandanum, quod spondetiusi qualia solent
54. aris, et effluviis regularibus esse praedita, quae alterius
55. miori
56. corporis effluvia regularia non admittunt. Quod secus est de corporibus imper
57. suis propriis atmop
58. sectas et
59. pria
60. velut corporum mundanorum fragmentis, qualia sunt corpora quoe nos
61. adhibere
62. magneti admovere possumus, quae regulares quasdam atilo sphaeras
63. non habenti unde non mirum est, quod regularibus Magnltis effluvis
64. neque eos vicissim afficiunt aut repellunt, ob capacitatem pororum
65. quia scilicet in hac terra generata sunt, ubi istisismodi effluoiis continue pervaduntur
66. seu vortices
67. non afficiuntur
68. sed si portio ex Luna aut alio sidere admoveri posset magneti, idem praestaret
69. in limatuura circa magnetem, quod Luna in aqua circa tellirem
70. plicatio aestus marini mihi elegantissima patissimaa videfu
71. Ad rem am em haq similitudine aper de clanandam fingendum est circa rarvum Magn
72. 2
73. suit
74. em
75. mautum sed
76. et totusaus vorte axem suum semper
77. parallolum servat alioqui congratetur
78. pautatim vortexterrae circa te
79. circa alium axem quam ipsaterra
80. sola terra axem multre
81. servaret eundem. Itaque
82. terra esset
83. vortex magnea
84. circa ipsam cum
85. hris polis BP
86. una D
87. ind
88. ei
89. qi
90. et iutr
91. unde
92. a versus E repulsa
93. motus tam inter, D et E quam
94. inter E erF ob angustius
95. spatium fiet citatior,
96. aliquo exiguo sed aliqua
97. latitudine inter L et A
98. inter Geet L
99. quae cum
100. totam terrae latitudine
101. occupet facile
102. nirum
103. 1
104. bto
105. p
106. subjecto MTNE pressionem
107. aquarum contingere, ac proin
108. i ei
109. i
110. pororumque situa
111. tiones iis aptits
112. periodus sex horarum et
113. relardatio quotidie con
114. ingens, nota jam ra
115. consequantur
116. n
117. no cer sit mens
118. idianotera

Cite

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 109v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0222?run=74